Tursunali Karimoviç Qöziyev

Tursunali Karimoviç Qöziyev (1954-yil 18-noyabrda Surxondaryo viloyatining Surxon qişloğida tuğilgan) — özbek grafik rassomi, rangtasvirçi, kandakor va foto san'ati ustasi, san'at taşkilotçisi va pedagog. ÖzME'ga köra, u 1997-yildan Özbekiston Badiiy akademiyasining akademigi, 1999-yildan Özbekiston Respublikasi san'at arbobi.1

Qöziyev avval Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini (1976), söngra Toşkent teatr va rassomlik san'ati institutini (1982) tamomlagan. Badiiy kandakorlik sirlarini u usta O. Azizovdan örgangan.

ÖzME'ga köra, Qöziyevning mehnat yöli Jarqörğon şahrida boş rassom lavozimidan boşlangan. Keyinçalik u Surxondaryo viloyati madaniyat fondini boşqargan (1987—1992), Respublika rassomlik bilim yurtiga direktorlik qilgan (1993—1995), Özbekiston Prezidenti devonida mas'ul xodim (1995—1996) va madaniyat işlari vazirining birinçi örinbosari (1996—1997) bölib işlagan. 1997-yilda Özbekiston Badiiy akademiyasining raisi etib saylangan va bir paytning özida Özbekiston badiiy ijodkorlar uyuşmasiga ham raislik qilgan. 1998-yildan Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn institutida professor.

Özbekça Vikipediyada uning keyingi faoliyati ham bayon etilgan: 2011—2013-yillarda u Özbekiston madaniyat va sport işlari vaziri bölgan, 2013—2017-yillarda Jahon tillari universitetida professor, 2017—2021-yillarda Islom Karimov yodgorlik majmuasi direktorining örinbosari bölib işlagan, 2021-yilda esa madaniy meros agentligiga rahbarlik qilgan.

Qöziyev Oliy Majlisning ikkinçi çaqiriq deputati bölgan, 2000-yildan «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» boş tahrir hay'atiga kirgan. 2003-yilda «Döstlik» ordeni bilan taqdirlangan.

ÖzME rassom asarlarining asosiy belgilari sifatida voqelikni şoirona idrok etişni, yorqin va nafis ranglarni körsatadi. Uning rangtasvir asarlari orasida «Jarqörğonlik boğbon», «Ona yurtim», «Olimlar», «Naqşbandiyga bağişlov» nomli uç qismli asar (triptix), «Tölinoy», «Qiz portreti», «Munojot» va «Şoira portreti» bor. Kandakorlikda u misga işlangan «Alişer Navoiy» va «Tib qonunlari», şuningdek «Afsona» kabi asarlar yaratgan.

Grafika sohasida Qöziyev Mirtemir asarlarini, özbek, rus va gruzin ertaklarini bezagan. Monumental san'at namunalari sifatida Jarqörğondagi «Yoşlik qöşiği» devoriy rasmi (1979, boşqa rassomlar bilan birga) va Şerobod tumanidagi «Turnalar» yodgorligi (1982) tilga olinadi.

Fotosuratlarida u ona yurt tabiati, jahon madaniy merosi, tarixiy obidalar va xalq urf-odatlarini poetik ruhda aks ettiradi. ÖzME uni «Özbek fotografiyasi. 125 yil» antologiyasi hamda «Langar» va «Ijodimiz haqida gapirsak» albomlarining muallifi sifatida qayd etadi. Asarlari respublika körgazmalarida, şuningdek Hindiston, Yaponiya, Koreya, Misr, Pokiston, Fransiya, Italiya, Germaniya va boşqa mamlakatlarda namoyiş etilgan.

Qöziyev san'at ta'limiga oid bir neça kitob yozgan: «Nafosat maktabi» (1995), «Kompozitsiya asoslari» (2003), hammualliflikdagi «Rangtasvir» (2004) va «Kamoliddin Behzod va tamaddun» (2004).