Javlon Umarbekov

Javlon Yusupoviç Umarbekov (1946-yilda tuğilgan) — özbek rangtasvirçi rassomi va pedagog. ÖzME'ga köra, u 1989-yilda Özbekiston xalq rassomi, 1982-yilda Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi unvonlarini olgan, 1997-yildan Özbekiston Badiiy akademiyasining akademigi. Uning ijodi realistik an'analardan Şarq miniatyurasi bilan Yevropa rangtasviri uyğunligiga qarab rivojlangan.1

ÖzME'ga köra, Umarbekov 1946-yil 17-iyunda Toşkentda tuğilgan. 1966-yilda P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtini, 1972-yilda Moskvadagi Butunittifoq davlat kinematografiya institutini (VGIK) bitirgan. Rusça Vikipediyaga köra, VGIKda I. P. Ivanov-Vano ustaxonasida öqigan, Yu. I. Pimenov ham uning ustozlaridan bölgan; şu yili SSSR Rassomlar uyuşmasiga a'zo bölgan.

ÖzME'ga köra, 1972–1973-yillarda Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyida boş rassom, 1974–1976-yillarda Toşkent san'at institutida pedagog bölib işlagan. 1976-yildan Özbekiston rassomlar uyuşmasi boşqaruvi a'zosi, 1984–1987-yillarda uning raisi bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, 1985 va 1990-yillarda Özbekiston SSR Oliy Kengaşiga deputat etib saylangan, 1998-yildan K. Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn institutida professor bölib dars beradi. U Ukraina, Rossiya va Qirğiziston san'at akademiyalariga ham a'zo qilib saylangan.

ÖzME ta'kidlaşiça, Umarbekov ijodi mavzular xilma-xilligi va uslubiy rang-barangligi bilan ajralib turadi. Ilk asarlarida ijtimoiy ğoyalarni realistik tarzda ifodalagan bölsa, keyinroq Örta Osiyo miniatyurasi an'analarini Yevropa realistik maktabi bilan qöşib, his-tuyğularni erkinroq aks ettira boşlagan. Bu izlanişlar «Bolalik» (1968), «Qöşiq» (1969), «Mening döstim» (1971), «Tafakkurli inson» diptixi (1979–1980), «Men insonman» (1981–1983), «Hovuz böyida» (1988), «Kelinçak» (1995), «Sohibqiron Amir Temur» (1995), «Zahiriddin Muhammad Bobur» (1996) kabi kartinalarda körinadi.

U «Oy natyurmorti», «Kuşon natyurmorti» singari natyurmortlar, «Bözsuv», «Karvon», «Ipak yöli xarobalari» kabi manzaralar hamda «Jazoir böylab» (1978), «Surxondaryo», «Toşkentning 30 körinişi» (1983) turkumlarini yaratgan. Rusça Vikipediyaga köra, «Alpomiş» (2010) va «Rustamxon» (2014) dostonlariga suratlar işlagan.

Rassom Germaniya, Yaponiya, Kuvayt, Turkiya, AQŞ va boşqa mamlakatlarda ijodiy safarlarda bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning asarlari Tretyakov galereyasi, Özbekiston Davlat san'at muzeyi va BMTning Nyu-Yorkdagi qarorgohida saqlanadi, şaxsiy körgazmalari Jazoir, Berlin, Dyusseldorf, Moskva va AQŞ şaharlarida ötkazilgan. ÖzME'ga köra, 2002-yilda Özbekiston Badiiy akademiyasining Oltin medali bilan mukofotlangan. Rusça Vikipediyaga köra, 1977-yilda Lenin komsomoli mukofotini olgan, 2011-yilda «Mehnat şuhrati» ordeni bilan taqdirlangan.