Uçquduq tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Uçquduq tumani — Navoiy viloyatining ğarbiy qismidagi ma'muriy tuman. ÖzME'ga köra, u 1982-yil 25-martda taşkil etilgan, maydoni 46,63 ming km² ga teng. Ma'muriy markazi — Uçquduq şahri. Hudud deyarli butunlay Qizilqum çölida joylaşgan, siyrak aholisi asosan konçilik va yaylov çorvaçiligi bilan band.12
Geografiyasi
13ÖzME'ga köra, tuman şimolda Qozoğiston, ğarbda Qoraqalpoğiston Respublikasi, janubda Buxoro viloyati, şarqda esa Tomdi va Konimex tumanlari bilan çegaradoş. Rusça Vikipediya qöşni hududlarni batafsil sanab ötadi: şimolda Qozoğistonning Qizilörda viloyati, ğarbda Qoraqalpoğistonning Ellikqal'a, Taxtaköpir va Törtköl tumanlari, janubda Buxoro viloyatining Peşkö tumani.
Yer yuzasi asosan tekislikdan iborat, Beltov qirlari kabi past kötarilmalar ham bor. Iqlim keskin kontinental: yozi jazirama, qişi sovuq. ÖzME ma'lumotiga köra, yillik örtaça harorat taxminan 1°, yanvarda örtaça −6°, iyulda 27° atrofida; eng past harorat −35° gaça tuşadi, eng yuqorisi 45° ga yetadi. Yiliga bor-yöği 45–46 mm yoğin tuşadi, u asosan qiş va bahor oylariga töğri keladi. Ösiş davri 190 kun atrofida.
Tabiati
13Tuproqlari taqirli, sur-qönğir va qumli. Qizilqum yaylovlarida saksovul, yantoq, adrasmon, selin kabi çöl ösimliklari, pastqam joylarda turanğil, jiyda, yulğun va tol uçraydi; qirlarda şuvoq va şöralar ösadi. Hayvonot dunyosida jayran, böri, tulki, çiyaböri, börsiq, qöşoyoq, toşbaqa va turli kaltakesaklar, quşlardan tuvaloq va burgut bor. ÖzME'ga köra, tuman hududida yirik Muruntov oltin koni joylaşgan.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2004-yilda tumanda 38,8 ming kişi yaşagan, ulardan 25,3 mingi şaharda, 13,5 mingi qişloqda; aholi ziçligi 1 km² ga 0,8 kişini taşkil etgan. Özbekça Vikipediyaga köra, 2025-yilda aholi soni 39,7 ming kişiga yetgan. Aholining asosiy qismini özbeklar va qozoqlar taşkil qiladi; rusça Vikipediya ma'lumotiga köra, özbeklar taxminan 52,6, qozoqlar 26 foizni taşkil etadi, ruslar, ukrainlar, qoraqalpoqlar, tojiklar va tatarlar ham istiqomat qiladi. Tumanda beşta qişloq fuqarolar yiğini bor: Avangard, Bözdöngi, Mingbuloq, Oltintov va Uzunquduq.
Xöjaligi va ijtimoiy soha
13ÖzME'ga köra, 2004-yilda tumanda 279 ta korxona, şu jumladan, 27 ta yirik korxona hamda özbek-rus «Promelektro» qöşma korxonasi işlagan. Qişloq xöjaligining asosi — yaylov çorvaçiligi: qoramol, qöy-eçki (jumladan, qoraköl qöylari), yilqi va tuya boqiladi. Tumanda 22 umumiy ta'lim maktabi, konçilik kasb-hunar kolleji, madaniyat uylari, kutubxonalar, musiqa va san'at maktabi hamda tibbiyot muassasalari faoliyat yuritgan. Tuman markazi qişloqlar va Navoiy şahri bilan avtobus qatnovi orqali boğlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Uçquduq tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4004 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAUçquduq tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4004
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4004
Manbalar
3 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Uçquduq tumaniuz.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Учкудукский районru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 9-jild, 208–209-b.manbaa.uz · ÖzME, 9-jild, 208–209-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.