Urusxon
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Урус-хан→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 143
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Urusxon (vafoti 1377) — Jöji ulusining şarqiy qismi bölgan Oq Ördaning xoni. ÖzME'ga köra, u 14-asrning 60-yillaridan hukmronlik qilgan, poytaxti Siğnoq şahri bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, Urusxon Çingizxonning bev…
+ ## Kelib çiqişi
+ Urusxonning nasabi haqida manbalarda turliça ma'lumot bor. Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, «Mu'izz ul-ansob» kabi asarlar uni Jöjining öğli Tuqay-Temur avlodidan deb körsatadi, boşqa bir guruh manbalar esa Jöjining …
+ ## Hokimiyat uçun kuraş
+ Rusça Vikipediyaga köra, 1360-yillarda Oltin Ördaning şarqiy qismida kuçaygan özaro kuraşda Urus ğolib çiqib, taxminan 1368-yilda Siğnoqda xon bölgan va şarqiy Daşti Qipçoqni birlaştirgan. U taxtga da'vogar bölişi mumkin…
+ ÖzME'ga köra, Oq Ördada mavqeini mustahkamlagaç, Urusxon Oltin Ördani ham egallaşga intilgan va 70-yillar örtalarida Hojitarxon (Astraxan), Volga–Kama Bulğoriyasi va Saroy Berka şahrini qölga kiritgan. Inglizça Vikipediy…
+ ## Amir Temur bilan munosabati
+ Urusxondan yengilgan Töxtamiş [[m:1092|Amir Temur]]dan panoh va madad söragan. ÖzME'ga köra, Movarounnahr hukmdori Oltin Örda taxtida öziga yaqin xon bölişini istagan, şu bois Töxtamişga bir neça marta qöşin bergan. Biro…
+ Urusxon Buxorodagi Temur qarorgohiga elçi yuborib, Töxtamişni topşirişni talab qilgan, Temur esa buni rad etib, jangga tayyor ekanini bildirgan. ÖzME Şarafuddin Ali Yazdiyga tayanib yozişiça, Temur qöşini Ötror yaqinida,…
+ ## Vorislari
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Urusxondan keyin taxtga öğli Töxtaqiya ötirgan, ammo u ikki oydan söng vafot etgan; keyingi vorisi Temur-Malikni esa 1379-yilda Töxtamiş mağlub etgan. ÖzME'ga köra, şundan söng Urusxonning bar…
+ Rusça Vikipediyaga köra, Urusxonning nevaralari Baroq va Bulat parçalangan uluslarni birlaştirişga urinib, muvaffaqiyat qozonmagan, ularning öğillari Kerey va Jonibek esa Qozoq xonligiga asos solgan. Qöşni xalqlar Qozoq …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 157–158-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 96
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)