Vakuolalar
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Вакуоль→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 129
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Vakuolalar (fransuzça vacuole, lotinça vacuus — «böş») — ösimlik, zamburuğ va hayvon hujayralaridagi membrana bilan öralgan, içi suyuqlik bilan tölgan böşliqlar. Ular hujayraning organoidlari qatoriga kiradi va turli huj…
+ ## Ösimlik hujayrasidagi vakuolalar
+ ÖzME'ga köra, ösimliklarda vakuola endoplazmatik törning hosilasi bölib, uni tonoplast deb ataluvçi yupqa membrana öraydi. Yoş hujayradagi vakuolalar tizimi — vakuom — mayda naylar va pufakçalar tarmoğidan iborat; hujayr…
+ Vakuola içidagi suyuqlik hujayra şirasi deyiladi. ÖzME'ga köra, u nordon muhitga ega (pH taxminan 2—5) va tarkibida fosfat, oksalat kabi anorganik tuzlar, qand, aminokislota, oqsil kabi organik birikmalar, şuningdek, mod…
+ ## Vazifalari
+ Ösimlik hujayrasida vakuola suv va tuzlar almaşinuvini boşqaradi, hujayra içidagi bosimni — turgorni saqlaydi, suvda eriydigan zaxira moddalar va metabolitlarni töplaydi, zararli moddalarni ajratib qöyadi. Inglizça Vikip…
+ ## Hayvon hujayrasida
+ ÖzME'ga köra, bir hujayralilarda ovqat hazm qiluvçi vakuolalar (içi fermentlarga töla) va ortiqça suv hamda modda almaşinuvi qoldiqlarini taşqariga çiqaruvçi qisqaruvçi vakuolalar böladi. Köp hujayrali hayvonlarda esa gi…
+ ## Kaşf etiliş tarixi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, ösimlik vakuolasini 1676-yilda Antoni van Levenguk tasvirlagan. Qisqaruvçi vakuolalarni 1776-yilda Lazzaro Spallansani sodda hayvonlarda kuzatgan, ularga «vakuola» nomini 1841-yilda Feliks Dyu…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 2-jild, 15-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 81
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)