Vitaminlar
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Vitamin→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 117
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Vitaminlar (lotinça «vita» — hayot) — tirik organizmning normal hayot faoliyati va moddalar almaşinuvi uçun oz miqdorda zarur bölgan, turli kimyoviy tuzilişli organik birikmalar. Inglizça Vikipediyaga köra, organizm ular…
+ ## Tarixi
+ ÖzME'ga köra, ovqatda qandaydir moddalar yetişmasligi kasallikka olib kelişi haqidagi ma'lumotlar qadimgi Xitoy kitoblarida va Gippokrat asarlarida uçraydi. Inglizça Vikipediyaga köra, qadimgi misrliklar jigar yeyiş tung…
+ «Vitamin» atamasi 1912-yilda polşalik biokimyogar Kazimir Funk taklif qilgan «vitamine» («hayotiy amin») sözidan kelib çiqqan. Barça vitaminlar 1910–1948-yillar orasida kaşf etilgan. ÖzME'ga köra, 30 dan ortiq vitaminnin…
+ ## Biologik ahamiyati
+ ÖzME'ga köra, vitaminlar moddalar almaşinuvini boşqaradi, fermentlar tarkibiga kirib, ularning faolligini ta'minlaydi, hujayralar ösişi va organizm rivojlanişiga yordam beradi. Ular energiya almaşinuvida (B1, B2), aminok…
+ ## Tasnifi
+ Dastlab vitaminlar lotin alifbosi harflari bilan belgilangan, keyinçalik kimyoviy tuzilişiga mos xalqaro nomlar qabul qilingan. Ular yoğda eriydigan (A, D, E, K) va suvda eriydigan (B guruhi va C) vitaminlarga ajratiladi…
+ ## Asosiy vitaminlar
+ ÖzME'ga köra: - **Retinol (A)** — körişda va közning yoruğlikka moslaşişida qatnaşadi; yetişmasa terining qurişi va tungi körlik kuzatiladi. Jigar, baliq moyi va yaşil barglarda (karotin şaklida) köp. - **Tiamin (B1)** —…
+ ## Yetişmovçilik va ortiqçalik
+ Vitamin kam bölsa gipovitaminoz, umuman bölmasa avitaminoz rivojlanadi. ÖzME'ga köra, bunga faqat ovqatdagi kamçilik emas, vitaminning içakda sörilişi va faol şaklga aylanişining buzilişi ham sabab bölişi mumkin. Ayrim v…
+ ## Saqlaş
+ ÖzME'ga köra, meva va sabzavotlar uzoq saqlanganda yoki notöğri pişirilganda vitaminlar kamayadi. Eng beqarori askorbin kislota bölib, uni yoruğlik, issiqlik va namlik tez parçalaydi; şu sababli sabzavotni qaynab turgan …
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: moderator→ Tekşirgan: moderator
Sabab: ÖzME matn qism 01 qaytarildi
− Vitaminlar (lotinça «vita» — hayot) — tirik organizmning normal hayot faoliyati va moddalar almaşinuvi uçun oz miqdorda zarur bölgan, turli kimyoviy tuzilişli organik birikmalar. Inglizça Vikipediyaga köra, organizm ular…
− ## Tarixi
− ÖzME'ga köra, ovqatda qandaydir moddalar yetişmasligi kasallikka olib kelişi haqidagi ma'lumotlar qadimgi Xitoy kitoblarida va Gippokrat asarlarida uçraydi. Inglizça Vikipediyaga köra, qadimgi misrliklar jigar yeyiş tung…
− «Vitamin» atamasi 1912-yilda polşalik biokimyogar Kazimir Funk taklif qilgan «vitamine» («hayotiy amin») sözidan kelib çiqqan. Barça vitaminlar 1910–1948-yillar orasida kaşf etilgan. ÖzME'ga köra, 30 dan ortiq vitaminnin…
− ## Biologik ahamiyati
− ÖzME'ga köra, vitaminlar moddalar almaşinuvini boşqaradi, fermentlar tarkibiga kirib, ularning faolligini ta'minlaydi, hujayralar ösişi va organizm rivojlanişiga yordam beradi. Ular energiya almaşinuvida (B1, B2), aminok…
− ## Tasnifi
− Dastlab vitaminlar lotin alifbosi harflari bilan belgilangan, keyinçalik kimyoviy tuzilişiga mos xalqaro nomlar qabul qilingan. Ular yoğda eriydigan (A, D, E, K) va suvda eriydigan (B guruhi va C) vitaminlarga ajratiladi…
− ## Asosiy vitaminlar
− ÖzME'ga köra: - **Retinol (A)** — körişda va közning yoruğlikka moslaşişida qatnaşadi; yetişmasa terining qurişi va tungi körlik kuzatiladi. Jigar, baliq moyi va yaşil barglarda (karotin şaklida) köp. - **Tiamin (B1)** —…
− ## Yetişmovçilik va ortiqçalik
− Vitamin kam bölsa gipovitaminoz, umuman bölmasa avitaminoz rivojlanadi. ÖzME'ga köra, bunga faqat ovqatdagi kamçilik emas, vitaminning içakda sörilişi va faol şaklga aylanişining buzilişi ham sabab bölişi mumkin. Ayrim v…
− ## Saqlaş
− ÖzME'ga köra, meva va sabzavotlar uzoq saqlanganda yoki notöğri pişirilganda vitaminlar kamayadi. Eng beqarori askorbin kislota bölib, uni yoruğlik, issiqlik va namlik tez parçalaydi; şu sababli sabzavotni qaynab turgan …
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Vitamin→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 107
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Vitaminlar (lotinça «vita» — hayot) — tirik organizmning normal hayot faoliyati va moddalar almaşinuvi uçun oz miqdorda zarur bölgan, turli kimyoviy tuzilişli organik birikmalar. Inglizça Vikipediyaga köra, organizm ular…
+ ## Tarixi
+ ÖzME'ga köra, ovqatda qandaydir moddalar yetişmasligi kasallikka olib kelişi haqidagi ma'lumotlar qadimgi Xitoy kitoblarida va Gippokrat asarlarida uçraydi. Inglizça Vikipediyaga köra, qadimgi misrliklar jigar yeyiş tung…
+ «Vitamin» atamasi 1912-yilda polşalik biokimyogar Kazimir Funk taklif qilgan «vitamine» («hayotiy amin») sözidan kelib çiqqan. Barça vitaminlar 1910–1948-yillar orasida kaşf etilgan. ÖzME'ga köra, 30 dan ortiq vitaminnin…
+ ## Biologik ahamiyati
+ ÖzME'ga köra, vitaminlar moddalar almaşinuvini boşqaradi, fermentlar tarkibiga kirib, ularning faolligini ta'minlaydi, hujayralar ösişi va organizm rivojlanişiga yordam beradi. Ular energiya almaşinuvida (B1, B2), aminok…
+ ## Tasnifi
+ Dastlab vitaminlar lotin alifbosi harflari bilan belgilangan, keyinçalik kimyoviy tuzilişiga mos xalqaro nomlar qabul qilingan. Ular yoğda eriydigan (A, D, E, K) va suvda eriydigan (B guruhi va C) vitaminlarga ajratiladi…
+ ## Asosiy vitaminlar
+ ÖzME'ga köra: - **Retinol (A)** — körişda va közning yoruğlikka moslaşişida qatnaşadi; yetişmasa terining qurişi va tungi körlik kuzatiladi. Jigar, baliq moyi va yaşil barglarda (karotin şaklida) köp. - **Tiamin (B1)** —…
+ ## Yetişmovçilik va ortiqçalik
+ Vitamin kam bölsa gipovitaminoz, umuman bölmasa avitaminoz rivojlanadi. ÖzME'ga köra, bunga faqat ovqatdagi kamçilik emas, vitaminning içakda sörilişi va faol şaklga aylanişining buzilişi ham sabab bölişi mumkin. Ayrim v…
+ ## Saqlaş
+ ÖzME'ga köra, meva va sabzavotlar uzoq saqlanganda yoki notöğri pişirilganda vitaminlar kamayadi. Eng beqarori askorbin kislota bölib, uni yoruğlik, issiqlik va namlik tez parçalaydi; şu sababli sabzavotni qaynab turgan …
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 2-jild, 201–203-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 69
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)