Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Xirurgiya

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Хирургия→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 141

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Xirurgiya (yunonça çeir — «qöl» va ergon — «iş, harakat»), jarrohlik — [[m:2336|Tibbiyot]]ning operatsiya yöli bilan davolanadigan kasalliklarni örganadigan va operatsiya usullarini işlab çiqadigan sohasi. Rusça Vikiped…

      + ## Qadimgi davr

      + ÖzME'ga köra, odamlar qadimdan qon oqişini töxtatiş uçun jarohatni bosib turiş, yaraga kul sepiş kabi oddiy usullarni qöllagan; qadimiy qabrlarda boş suyagi trepanatsiyasi va oyoq amputatsiyasi izlari topilgan. Rusça Vik…

      + Xirurgiya fan va madaniyati rivojlangan Misr, Hindiston, Yunoniston, Xitoy va Vizantiyada şakllangan. ÖzME va Rusça Vikipediyaga köra, Gippokrat (miloddan avvalgi 460–377) jarohatlarning bitiş turlarini kuzatgan, boğlam …

      + [[m:1091|Abu Ali ibn Sino]] «Tib qonunlari» asarida jarrohlik kasalliklarini davolaş usullarini bayon qilgan. ÖzME'ga köra, u operatsiya paytida oğriqsizlantiriş uçun afyun va mandragoradan foydalangan, buyrakdan toş oli…

      + ## Örta asrlar va Uyğoniş davri

      + Rusça Vikipediyaga köra, 13-asrda italiyalik jarrohlar oğriqsizlantiriş uçun maxsus moddalar şimdirilgan gubkalardan foydalangan, jarohatlarning birlamçi va ikkilamçi bitişi orasidagi farq aniqlangan. Uyğoniş davrida fra…

      + ## Zamonaviy xirurgiyaning tuğilişi

      + ÖzME xirurgiya taraqqiyotini uç bosqiçga böladi: qadimdan antiseptika paydo bölgunça (1860-yilgaça), antiseptika davri (1860–1890) va hozirgaça davom etayotgan aseptika davri. Rusça Vikipediyaga köra, jarrohlik rivojiga …

      + ÖzME'ga köra, şu yutuqlar tufayli me'da, içak va öpkada yirik operatsiyalar bajarila boşlangan. Xirurgiyadan travmatologiya, ortopediya, urologiya, neyroxirurgiya va bolalar xirurgiyasi kabi mustaqil yönalişlar ajralib ç…

      + ## Hozirgi xirurgiya

      + Kimyo, fizika va molekulyar biologiya yutuqlari xirurgiyaga yangi imkoniyatlar oçgan. ÖzME'ga köra, yurak klapanlari va tomirlarni protezlaş, a'zo va töqimalarni köçirib ötkaziş, sun'iy böğimlar va sun'iy yurak yaratiş, …

      + ## Özbekistonda

      + ÖzME'ga köra, [[m:337|Özbekiston]]da xirurgiyaning şakllanişi 1920-yilda Turkiston universiteti tibbiyot fakultetida xirurgiya kafedrasi oçilişi bilan boğliq. Keyinçalik Toşkent, Samarqand, Andijon va Buxoro tibbiyot ins…

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 9-jild, 125–126-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 94

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)