Xudoydod Husayniy

+ Xudoydod Husayniy (Xudoydod Bahodir; tuğilgan yili noma'lum — 1409 yoki 1410) — [[m:1092|Amir Temur]]ning sarkardalaridan biri, Temur vafotidan keyingi taxt kuraşida muhim rol öynagan amir. ÖzME'ga köra, u bir muddat Tem…

+ ## Amir Temur davrida

+ ÖzME'ga köra, Xudoydod Temurning Seyiston (1382–1383) va Mozandaron (1384) yurişlarida, şuningdek Töxtamişxonga qarşi olib borilgan urişlarda (1389–1395) faol qatnaşgan va qöşinning çap qanotiga boşçilik qilgan. Uşa davr…

+ Temurning Xitoyga qarşi söngi yurişi boşlanganda Xalil Sulton qöşinning söl qanotiga qömondon etib tayinlangan, Xudoydod esa şu qanotning öğruği — harbiy anjomlar va oilalar karvoniga rahbarlik qilgan.

+ ## Taxt uçun kuraş

+ Temur vafot etgaç, Xudoydod öğruq bilan Xalil Sultondan ajralib, Aççi-Parkent tomon ketgan va Sirdaryo ortida isyon kötargan. ÖzME'ga köra, u möğullar bilan sulh tuzib, Temur ular qölidan olgan yerlarni qaytarib bergan, …

+ 1407-yilda Xalil Sulton unga qarşi yuriş boşlagan: Xöjand va Şohruxiya jangsiz taslim bölgan, [[m:572|Toşkent]] esa uzoq qamaldan keyin qölga olingan. Biroq Toşkentning şimolidagi Şarobxona degan joyda Xudoydod va Şayx N…

+ ## Söngi yillari

+ 1409-yilda [[m:1132|Şohrux Mirzo]] Movarounnahrga yuriş boşlaganidan foydalanib, Xudoydod Uratepani egallagan. ÖzME'ga köra, Xalil Sulton atigi 4 minglik qöşin bilan unga qarşi çiqqan, ammo Samarqand yaqinidagi Sultoniya…

+ Şohrux 7-aprelda unga qarşi qöşin tortib, bir neça bor ixtiyoriy ravişda böysunişga çaqirgan. Xudoydod esa javoban raqibi Şayx Nuriddinni qöl-oyoği boğlangan holda topşirişni talab qilgan; Şohrux buni rad etib, Sirdaryo …

+ Inglizça Vikipediyada bu voqealarning boşqaça talqini ham keltiriladi. Unga köra, Xalil Sulton öz sobiq murabbiyi Xudoydod bilan birga Farğona vodiysiga qaytişga qaror qilgan, Xudoydod esa [[m:323|Möğuliston]]ga borib, ş…

+ ## Manbalar

+ ÖzME bu sarkarda haqidagi ma'lumotlarni asosan Nizomiddin Şomiyning «Zafarnoma» asari va rus şarqşunosi V. V. Bartoldning tadqiqotlariga tayanib bergan.