Yalangtöşbiy Bahodir
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Ялангтуш Бахадур→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 136
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Yalangtöşbiy Bahodir (Yalangtöşbiy otaliq, Yalangtöş Bahodir; 1576 yoki 1578 — 1656) — Buxoro xonligida aştarxoniylar hukmronligi davrida yaşagan sarkarda va davlat arbobi, uzoq yillar [[m:683|Samarqand]] hokimi. U Samar…
+ ## Kelib çiqişi va yoşligi
+ Manbalar uning kelib çiqişi haqida turliça ma'lumot beradi. ÖzME'ga köra, u 1576-yil 15-sentyabrda Nurota hokimi oilasida tuğilgan, otasining ismi Saidqul bölgan. Rusça va özbekça Vikipediyada tuğilgan yili 1578 deb körs…
+ ÖzME'ga köra, yoş Yalangtöş Abdullaxon II saroyida maxsus harbiy maktabda öqigan, söng Bulunğur, Loyiş va Kattaqörğonda tuman boşliği bölib işlagan, keyin Imomqulixonning taklifi bilan Bağdodga öqişga yuborilgan. Rusça V…
+ ## Siyosiy va harbiy faoliyati
+ 1611-yilda Yalangtöş Imomqulixonning taxtga çiqişida faol qatnaşgan va şundan keyin uning mavqei keskin oşgan. Unga otaliq unvoni berilgan. ÖzME uning Samarqandni 1626-yildan amalda mustaqil boşqarganini aytadi; rusça Vi…
+ U xonlikning deyarli barça harbiy yurişlarida qatnaşgan. ÖzME'ga köra, 1623 va 1631-yillarda Eron qöşinlari [[m:733|Balx]]ga hujum qilganda Balx hokimi [[m:1563|Nadr Muhammadxon]]ga yordamga kelgan laşkarga u boşçilik qi…
+ Keyinroq u Nadr Muhammadxon bilan kelişmovçilikka borgan va 1645-yilda Xöjandda boşlangan amirlar isyonini boşqargan. Isyonçilar xonning öğli Abdulazizni xon deb e'lon qilib, Buxoroni qamal qilgan, Nadr Muhammad esa poyt…
+ ## Qurilişlari
+ Yalangtöş ayniqsa quriliş homiysi sifatida xotirada qolgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning buyruği bilan Registondagi Mirzo Uluğbek davriga oid xonaqo va karvonsaroy örnida Şerdor va Tillakori madrasalari barpo etilgan; …
+ ## Vafoti va xotirasi
+ Yalangtöş 1656-yilda Samarqandda vafot etgan. Abu Tohirxojaning «Samariya» asariga köra, u Samarqand yaqinidagi Dahbedda, Maxdumi A'zam qabri poyida dafn etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning yagona öğli otasidan oldin…
+ Xalq orasida u haqida köplab rivoyat va afsonalar yaralgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning nomi Samarqanddagi markaziy köçalardan biriga berilgan, 2024-yilda esa u haqida badiiy film suratga olingan. Qozoğistonda ham u J…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 10-jild, 26–27-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 88
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)