Yamal-Nenets muxtor okrugi

+ Yamal-Nenets muxtor okrugi — [[m:352|Rossiya]] Federatsiyasining subyekti, Ğarbiy Sibirning şimolida joylaşgan va Tyumen viloyati tarkibiga kiradigan muxtor okrug. Rusça Vikipediyaga köra, u Yamal yarim oroli va nenets x…

+ ## Tarixi

+ ÖzME'ga köra, okrug 1930-yil 10-dekabrda taşkil etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, dastlab u Ural viloyati tarkibida milliy okrug sifatida tuzilgan, 1944-yildan Tyumen viloyatiga kiritilgan. Bu yerlardagi rus davlatçiligi…

+ ## Tabiati

+ ÖzME'ga köra, okrug maydoni 750,3 ming km². U Yamal, Taz va Gidan yarim orollarini hamda Beliy, Oleniy, Şokalskiy kabi orollarni öz içiga oladi. Hududning köp qismi örtaça 50–100 m balandlikdagi pasttekislik; faqat ğarbd…

+ Iqlimi keskin kontinental va juda sovuq. ÖzME qiş 9 oy davom etişini, yanvarning örtaça harorati -22° dan -26° gaça, iyulniki 4–14° ekanini qayd etadi. Rusça Vikipediyaga köra, iqlimga köp yillik muzloq, sovuq Kara dengi…

+ ## Aholisi

+ ÖzME 2002-yilda aholini 507,4 ming kişi deb körsatgan, ulardan 83,4 foizi şaharlarda yaşagan. Aholining asosiy qismini ruslar va nenetslar taşkil etadi; ukrainlar, tatarlar, xantilar, komilar, selkuplar va boşqa xalqlar …

+ ## Xöjaligi

+ Okrug iqtisodiyotining asosi — neft va gaz qazib oliş. Rusça Vikipediyaga köra, okrug uğlevodorod, ayniqsa tabiiy gaz zaxiralari böyiça Rossiyada yetakçi örinlardan birida turadi. Gazning taxminan 90 foizini [[m:1768|Gaz…

+ ÖzME'ga köra, an'anaviy tarmoqlar — buğuçilik, baliq ovlaş, möynali hayvonlarni ovlaş va darrandaçilik ham saqlanib qolgan; buğuçilik böyiça okrug Rossiyada Çukotkadan keyin ikkinçi örinda turgan.

+ ## Transporti

+ Rusça Vikipediyaga köra, muzloq yerlar va aholining siyrakligi tufayli transport tarmoği kam rivojlangan, yuklarning asosiy qismi yozgi navigatsiya davrida dengiz va daryo orqali taşiladi. ÖzME'ga köra, Ob daryosi va uni…