Yoxann Volfgang Gyote
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Rusça Vikipediya: Гёте, Иоганн Вольфганг фон→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 139
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Yoxann Volfgang fon Gyote (nemisça Johann Wolfgang von Goethe; 1749–1832) — nemis şoiri, dramaturgi, romannavisi, mutafakkiri va tabiatşunosi. ÖzME uni yangi davr nemis adabiyotining asosçisi deb ataydi. Rusça Vikipediya…
+ ## Hayoti
+ Gyote 1749-yil 28-avgustda Frankfurt-Mayn şahrida tuğilgan. Rusça Vikipediyaga köra, otasi Yoxann Kaspar Gyote huquqşunos va imperiya maslahatçisi bölgan; bola uyda keng qamrovli ta'lim olgan — bir neça tilni, tabiiy fan…
+ Rusça Vikipediyaga köra, ilk romani muvaffaqiyat qozongaç, 1775-yil noyabrda Gyote Veymarga köçgan va umrining oxirigaça şu yerda yaşagan. 1782-yilda Saksen-Veymar gersogi Karl Avgust unga zodagonlik unvonini bergan. U g…
+ ## Ijodi
+ ÖzME'ga köra, Gyote ijodi 1770–1780-yillarda Germaniyada yuzaga kelgan «Böron va hujum» adabiy harakati bilan boşlangan. Bu davrda u «Gets fon Berlixingen» va «Prometey» (1773) asarlari hamda lirik şe'rlar yozgan. 1774-y…
+ Italiya safari yillarida «Ifigeniya Tavridada», «Egmont» (1788) va «Torkvato Tasso» dramalari yaratilgan. «Vilgelm Maysterning öqiş yillari» (1793–1796) va «Vilgelm Maysterning sarson yillari» (1821–1829) romanlarida, «Ş…
+ Adibning şoh asari — «Faust» fojiasi. ÖzME'ga köra, u jahon adabiyotining eng yuksak namunalaridan bölib, muallifning butun umri davomidagi izlanişlari mahsulidir. Rusça Vikipediyaga köra, uning birinçi qismi 1808-yilda …
+ ## Şarq bilan aloqasi
+ ÖzME'ga köra, Gyote Şarq mamlakatlari tarixi va adabiyotini çuqur örgangan, Firdavsiy, Attor, [[m:1093|Jaloliddin Rumiy]], Nizomiy, Sa'diy, Hofiz va Jomiy ijodi bilan tanişgan. Uning davrida [[m:1091|Abu Ali ibn Sino]], …
+ ## Ilmiy qiziqişlari
+ ÖzME'ga köra, Gyote falsafa, huquqşunoslik, botanika, geologiya va geodeziyaga oid asarlar ham yozgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning ilk yirik ilmiy işi — «Ösimliklar metamorfozi» Italiya safaridan qaytgaç naşr etilgan;…
+ ## Özbek adabiyotida
+ ÖzME'ga köra, Gyote şe'rlarini özbek tiliga ögiriş 1920-yillarda Çölpon, [[m:1306|Oybek]], Şayxzoda va boşqa şoirlar tomonidan boşlangan. Keyinçalik «Faust» ([[m:1336|Erkin Vohidov]] tarjimasi, 1972–1975), «Yoş Verternin…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 2-jild, 261–262-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 92
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)