Yunnan
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Yunnan — Xitoyning janubi-ğarbiy qismidagi provinsiya. Ma'muriy markazi va eng yirik şahri — Kunmin. Mavzu Wikidata'da aholi punkti sifatida berilgan, biroq manbalarda Yunnan provinsiya sifatida tasvirlangan.
Tarixi
13Qadimda hozirgi Yunnan hududida tay, li, myao va boşqa xalqlar yaşagan. Inglizça Vikipediyaga köra, miloddan avvalgi 3–2-asrlarda hududning bir qismida Dyan qirolligi mavjud bölgan; Xan sulolasi uni miloddan avvalgi 2-asr oxirida bosib oldi. Rus tilidagi Vikipediyada miloddan avvalgi 200-yilga kelib hududning deyarli barçasi Xan imperiyasi tarkibiga kirgani aytiladi. Milodiy 320-yillarda Syuan uruği köçib kelib, taxminan 400 yil hukmronlik qilgan.
8-asrda Nançjao davlati vujudga kelgan: ingliz Vikipediyasida 738-yil, rus Vikipediyasida 650-yil va 735-yil körsatiladi. Uning örnini 937-yilda Dali qirolligi egallagan. 1253-yilda (rus Vikipediyasida 1254-yil) möğullar hududni bosib oldi. Birinçi möğul noibi Buxorodan çiqqan musulmon Sayid Ajall Şamsuddin bölgan. 17-asrning 2-yarmidan Yunnan Xitoy provinsiyasi hisoblanadi. 1896—1910-yillarda fransuzlar Xanoy—Kunmin temir yölini qurgan. 1950-yildan Xitoy Xalq Respublikasi tarkibida.
Geografiyasi
13Yunnan Xitoyning eng janubi-ğarbiy provinsiyasi bölib, janubda Laos va Vetnam, ğarbda Myanma, şimolda Tibet avtonom rayoni va Siçuan, şarqda Guychjou va Guansi bilan çegaradoş. Maydoni manbalarda har xil: 436,2 ming km² (özbekça Vikipediya) va taxminan 394 ming km² (inglizça Vikipediya). Hududning katta qismini toğlar egallaydi. Yirik daryolari — Yanszi, Mekong va Saluin. Yirik köllari — Dyançi, Erxay va Fusyan. Iqlimi subtropik mussonli, janubda tropik.
Aholisi
13Aholisi 41,4 mln kişi (1999), 47,2 mln kişi (2020-yil röyxati). Kunminda 4 mln dan ortiq kişi yaşaydi. Yunnan Xitoyda etnik xilma-xilligi eng yuqori provinsiya: 56 tan olingan xalqdan 25 tasi şu yerda yaşaydi. Aholining aksariyatini xanlar taşkil qiladi; ozçiliklar uluşi rus Vikipediyasida taxminan 38%, inglizça Vikipediyada taxminan 34%.
Iqtisodiyoti
13Provinsiya mineral xom aşyo va gidroenergiyaga boy. Xöjaligi agrarindustrial xarakterga ega. Şoli, makkajöxori, buğdoy, kartoşka, çoy, tamaki va boşqa ekinlar yetiştiriladi; ipakçilik rivojlangan. Qalay, temir, mis, qörğoşin-rux rudalari va kömir qazib olinadi. Rus Vikipediyasiga köra, 2023-yilda yalpi hududiy mahsulot 3 trln yuandan oşgan; Yunnan Xitoyda yangi uzilgan gul yetiştirişda yetakçi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Yunnan // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/884 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAYunnan. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/884
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/884
Raqamlarda
Aholi soni · 2020-yil
47,2 mln kişi
−0,4 %2015-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q43194wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q1386208wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.