Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Yura davri

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Jurassic→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 131

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Yura davri, yura sistemasi — mezozoy erasining ikkinçi geologik davri hamda şu davrda hosil bölgan toğ jinslari majmui. Nomi Fransiya va [[m:369|Şveysariya]] çegarasidagi Yura toğlaridan olingan: inglizça Vikipediyaga kö…

      + ## Davomiyligi va bölinişi

      + ÖzME radiologik ölçovlarga tayanib davr boşlanişini 190–195 million yil avvalga sanaydi. Zamonaviy ma'lumotlar biroz farq qiladi: inglizça Vikipediyaga köra, yura davri taxminan 201 million yil avval boşlanib, 143,1 mill…

      + ## Paleogeografiyasi

      + Davr boşida yaxlit superqit'a Pangeya ikki qismga — şimoldagi Lavraziya va janubdagi Gondvanaga ajrala boşlagan. ÖzME'ga köra, bu jarayon Yer pöstida yoriqlar paydo bölişi va tektonik harakatlarning kuçayişi bilan kuzati…

      + Inglizça Vikipediyaga köra, iqlim hozirgidan iliqroq bölgan, qutblarda muz qoplami yöq edi, örmonlar qutblargaça yetib borgan, past kengliklarda esa keng qurğoqçil hududlar mavjud bölgan. Davr boşi trias va yura çegarasi…

      + ## Hayvonot va ösimlik dunyosi

      + Yura davrida quruqlikda dinozavrlar hukmron mavqega erişgan. ÖzME'ga köra, ular orasida uzunligi 25–30 metr, oğirligi 50 tonnagaça yetadigan ulkan turlar bölgan. Dengizlarda ixtiozavrlar va pleziozavrlar, havoda esa uçuv…

      + Ösimliklar orasida qirqquloqlar va ignabarglilar kabi oçiq uruğli ösimliklar ustunlik qilgan. ÖzME'ga köra, hozir muz bilan qoplangan Grenlandiya va Antarktida hududlarida ham yaşil örmonlar ösgan.

      + ## Foydali qazilmalar

      + Yura yotqiziqlari bilan dunyodagi kömir zaxiralarining 14 foizi va neft zaxiralarining 15 foizga yaqini boğliq. ÖzME bu davr qatlamlari neft va gaz töplanişi uçun ayniqsa qulay bölganini ta'kidlaydi: yura konlari Kaspiy …

      + ## Özbekistonda

      + ÖzME'ga köra, yura yotqiziqlari Özbekistonda Farğona tizmasi, Hisor tizmasining janubi-ğarbiy etaklari, respublikaning ğarbiy qismi va Ustyurtda keng tarqalgan. Ular konglomerat, qumtoş, giltoş, ohaktoş va angidrit kabi …

      + Örta Osiyodagi kömir konlarining barçasi, jumladan Özbekistondagi Angren va Şarğun, Tojikistondagi Şörob va Qirğizistondagi Kökyonğoq konlari yura davrida hosil bölgan. Buxoro viloyatidagi gaz konlari ham şu davr qatlaml…

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 10-jild, 47–49-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 83

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)