Aljan Jarmuxamedov
SaqlaşBoşqa nomlari: Alzhan Zharmukhamedov
Öqiş: 2 daqiqa
Aljan Musurbekoviç Jarmuxamedov (1944-yil 2-oktabr — 2022-yil 3-dekabr) — sovet va qozoq basketbolçisi va murabbiyi. 1972-yilgi Olimpiya çempioni, 1976-yilgi Olimpiadaning bronza medali sovrindori.
Hayoti
13Jarmuxamedov Janubiy Qozoğiston viloyatidagi Tavaqsoy qişloğida tuğilgan. Rus tilidagi maqolada tuğilgan joyi Özbekiston SSRdagi Toşkent viloyati Böstonliq tumani deb körsatilgan. Otasi Musurbek jappas uruğidan bölgan qozoq, onasi Praskovya Jeronkina Ukrainadan oçlikdan qoçgan zaporojye kazaklaridan edi.
Maktabni tugatgaç, ikki yil Çirçiqdagi zavodda maydalagiç bölib işlagan va işlab çiqarişda öng qölining ikki barmoğini jarohatlagan. 1963—1967-yillarda Toşkentdagi Özbekiston davlat jismoniy tarbiya institutida öqigan, SKA (Toşkent) jamoasida öynagan va SSSR terma jamoasiga jalb qilingan. 1967-yilda Yevropa çempioni bölgan.
TsSKA va terma jamoa boş murabbiyi Aleksandr Gomelskiy uni öz klubiga ötişga köndirmoqçi bölgan. Rad javobini olgaç, uni 1968-yilgi Mexiko Olimpiadasiga va 1969-yilgi Jahon çempionatiga olib bormagan. Jarmuxamedov ikki marta Olmaotadagi „Burevestnik“ga ötişga urinib, Toşkentga qaytarilgan. Bahsni Moskva hal qilgan: 1969-yil oktabrida uning kvartirasiga TsSKA ikkinçi murabbiyi va harbiylar kelgan, noyabrdan u Moskva TsSKAsida öynay boşlagan. 1972-yilgi rasmiy röyxatda u qozoq deb körsatilgan.
1973-yil bahorida AQSh va Lotin Amerikasi safaridan qaytişda Şeremetyevo bojxonasida moddiy boyliklarni olib kiriş qoidalarini buzişda ayblangan. A. Belov, M. Korkia va I. Dvorniy bilan birga „bir umrlik diskvalifikatsiya“ olgan, terma jamoadan çetlatilgan va „SSSRda xizmat körsatgan sport ustasi“ unvonidan mahrum etilgan. Ikki yildan söng diskvalifikatsiya bekor qilingan, unvon 1979-yilda qaytarilgan.
Faoliyati
13Ingliz tilidagi maqolaga köra, u 1970–1980-yillarda Moskva TsSKAsida öynagan. Sport karerasidan söng beş yil Germaniyadagi Sovet qöşinlari guruhida murabbiy bölgan, 1987-yilda Olmaota SKAga öq otiş böyiça sport klubiga murabbiy sifatida yuborilgan. 2002-yildan keyin Moskvada Moskva gumanitar universiteti jamoalariga murabbiylik qilgan, öğli Vladislav bilan „Laurus“ bolalar basketbol klubini taşkil etgan.
Yutuqlari
13- Olimpiya öyinlari: 1972-yil — çempion, 1976-yil — bronza.
- Jahon çempionati: 1978-yil — kumuş, 1970-yil — bronza.
- Yevropa çempionati: 1967, 1971, 1979-yillarda çempion, 1975-yilda kumuş.
- 10 karra SSSR çempioni (1970–74, 1976–80).
- 1971-yil Çempionlar kubogi ğolibi, 1970-yil Universiada ğolibi.
- SSSR xalqlari Spartakiadasi ğolibi: 1971, 1975, 1979.
U 1972-yilda Sovet Ittifoqining „Şon-şaraf belgisi“ ordeni, 2006-yilda Rossiyaning ordeni bilan taqdirlangan. Özbekça maqolada ordenning nomi „Şon-şaraf“, rusça maqolada „Poçyot“ (Poçyot ordeni) deb berilgan.
Merosi va oilasi
13Olmaotada Qozoğiston sport va turizm akademiyasining faxriy professori unvoni berilgan. 2017-yilgi „Yuqoriga kötar“ filmida uning rolini Aleksandr Ryapolov ijro etgan. Xotini — Larisa Petrovna. Öğillari Vladislav va Sergey ham basketbolçi bölgan. Jarmuxamedov 2022-yil 3-dekabrda Moskvada vafot etgan va Mitişçidagi Federal harbiy yodgorlik qabristoniga dafn etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Aljan Jarmuxamedov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1249 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAljan Jarmuxamedov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1249
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1249
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q582831wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.