Tabiati. A.v. yer yuzasi asosan tekislik. Hoz. relyefi va yer yuzasidagi jinslar törtlamçi geologik davrning katta-kiçik daryolari va irmoqlarining faoliyatidan hosil bölgan. Viloyatning ğarbiy qismi qirli tekislik (bal. 400 —500 m), şarqi (Andijon ş.dan şarqda) Farğona va Olay tizmalarining adirlaridan iborat. A.v. geologik aktiv zonada joylaşgan, kuçli zilzilalar bölib turadi (q. Andijon zilzilasi). Iqlimi keskin kontinental, quruq. Toğ tizmalari Farğona vodiysini sovuq havoning kirib kelişidan tösib turganligi uçun qişda A.v.da ob-havo birmunça barqaror. Yozi issiq, iyulning örtaça t-rasi 27,3°, kişi nisbatan so-vuq, yanv. ning örtaça t-rasi —3°. Vegetatsiya davri 217 kun. Yiliga 200 — 250 mm yoğin tuşadi. A.v. Özbekistonning boşqa viloyatlariga nisbatan suv resurslariga boy. Daryolari yoğindan, toğlardagi köp yillik qor va muzliklardan suv oladi. Asosiy daryosi — Qoradaryo (Sirdaryo irmoklaridan biri). Uning irmoqlari — Moylisuv, Oqböra, Aravonsoy va b. A.v. daryolarining suvi suğoriş uçun işlatiladi. Tuproqlari böz, qönğir, ötloqi, ötloqi-botqoq tuproqlar, qumtoş, mergel, less va çaqirtoşlardan iborat. Bahorda adirlar efemer ösimliklar b-n qoplanadi. A.v.ning ekin ekilmaydigan tekislik qismida şuvoq-şöra ösimliklari, toğ yon bağirlarida pista, bodom ösadi. Yovvoyi hayvonlar (böri, tulki, qobon va b.) kam uçraydi; sudraluvçilar, kemiruvçilar, quşlar, suv havzalarida baliqlar bor.
Aholisining köpçiligini özbeklar taşkil etadi. Qirğiz, tojik, uyğur, rus, koreys va b. ham bor. Rossiya Qöqon xonligini bosib olgaç, bu yerga rus, ukrain, tatar, arman, yahudiy va b. köçib kelgan. 1 km2 ga örtaça 517 kişi töğri keladi. Milliy tarkibi: özbeklar — 88,8%, qirğizlar 3,8%, tatarlar 3,1%, ruslar 2%. Şaharliklar 657,7 ming kişi, qişloq aholisi 1539,2 ming kişi (2000).
Xöjaligi. A.v. respublika i.ç.da va madaniy taraqqiyotida yetakçi örin tutgan viloyatlardan biri. Respublikaning 2,6% neftini, 8,3% paxtasini, 8,7% paxta tolasini, 8,7% ösimlik moyini beradi (2000; rejaga nisbatan). Tabiiy resurslar, q.x. xom aşyosi negizida işlaydigan sanoat tarmoqlari, şuningdek aholiga iste'mol buyumlari işlab çiqaradigan korxonalar barpo etildi.
Viloyatda tadbirkorlik rivojlanib borayapti. Uni qöllab-quvvatlaş maqsadlariga 2 mlrd. sömdan ziyod kredit berilib, 3,4 mln. AQŞ dollari miqdorida çet el sarmoyasi jalb qilindi (2000). 1995-2000 y.lar mobaynida viloyat iqtisodiyotida 23,5 mlrd. söm çet el sarmoyasi kiritildi.
Sanoati. Viloyatda foydali qazilmalarni qazib çiqariş, paxtaçilik va irrigatsiya b-n boğliq bölgan tarmoqlar, paxtani qayta işlaş, maşinasozlik va metallsozlik, elektrotexnika sanoatlari, quriliş materiallari i.ç., kimyo, yengil (ipgazlama, paypoq f-kalari va b.), oziq-ovqat sanoati eng rivojlangan tarmoqlardir. Viloyat mamlakatda neft va gaz qazib çiqarişda salmoqli örin tutadi. Önga yaqin neft va neft-gaz konlari (Andijon neft koni, «Xöjaobod», «Böston», «Janubiy Olamuşuk», «Xartum», «Polvontoş», «Xöjausmon» va b.) işlab turibdi. Xöjaobod — Andijon — Asaka gaz quvuri bor.
A.v.da dastlabki paxta tozalaş z-dlari Andijon ş.da 1911 y.da, Asakada 1912 y.da, Şahrixonda 1915 y.da kurilgan. Sanoatning bu turi paxta yetiştirişga qarab tez rivojlandi. 1924 y. paxta z-dlarida 25 ming t xom aşyo kayta işlangan edi. 1999 y.da mavjud 13 ta paxta qayta işlaş korxonalarida 325 ming t dan ziyod paxta qayta işlandi. Viloyatda yetiştirilayotgan pilla, jun, teri umuman qayta işlanmasdan, şundayligiça xom aşyo sifatida metropoliyaga jönatilar edi. 1907 y. yarim hunarmandçilikka asoslangan yoğ z-di quriddi. Dastlab bu zavod bir keça-kunduzda 50 t çigitni qayta işlab, 8 t ga yaqin yoğ çiqarar edi. 1954 y.da zavod yoğ-moy k-tiga aylantirildi. 1960—70 y.larda Andijon ş.da «Elektrodvigatel», «Elektroapparat» kabi yirik korxonalar, Marhamatda esa «Elektrotexnika» z-di qurildi. 1941 y. Andijon ş.da motorsozlik z-di işga tuşirildi.
Mustaqillik yillarida viloyat industriyasi öz yönalişini özgartirib, tubdan rivojlanmoqda. Mavjud korxonalar davlat tasarrufidan çikarilib, mulkçilikning özgaça şakliga kirib bormoqda. Xususan aksariyat yirik va örta korxonalar negizida aksiyadorlik jamiyatlari taşkil etiddi. Viloyatda mulkçilikning barça turiga oid 160 sanoat korxonasi bor (2000). Bulardan yiriklari: Bobur nomidagi ipgazlama i.ç. aksiyadorlik jamiyati (Andijon ş.da; tumanlarda bölimlari bor), «Andijon agrofirmasi» aksiyadorlik jamiyati, Andijon avtomobil örindiqlari zavodi, Andijon biokimyo zavodi, Andijon irrigatsiya maşinasozlik zavodi, Andijon «Semurğ» trikotaj aksiyadorlik birlaşmasi, Andijon don mahsulotlari» aksiyadorlik jamiyati, «Andijonkabel aksiyadorlik jamiyati», Çinobod paxta tozalaş aksiyadorlik jamiyati.
1991—2000 y.lar davomida A.v.da jahon andozasi darajasidagi mahsulotlar işlab çikaruvçi zamonaviy qöşma korxonalar bunyod qilindi. Viloyatda 79 qöşma korxona, 8447 kiçik va xususiy korxona mavjud. Viloyatdagi qöşma korxonalar butun viloyat yalpi sanoat mahsulotining 53% dan köproğini işlab çiqarmoqda (2000). Örta Osiyoda yagona avtomobilsozlik korxonasi — Özbek-Janubiy Koreya «ÖzDEU avto» kompaniyasi Asaka ş.da joylaşgan. (q. Asaka avtomobil zavodi). Italiyaning «Aka-uka Federiçi» aksiyadorlik jamiyati b-n hamkorlikda Asakada barpo etilgan Özbek-Italiya «FAM» qöşma korxonasi soatiga turiga qarab 1 — 1,5 t makaron işlab çiqariş quvvatiga ega. Şahrixon tumanidagi Segazaqum qişloğida kalava ip tayyorlaydigan va kelgusida undan gazlama töqiydigan «ANTEKS» oçik turdagi aksiyadorlik jamiyati korxonasi barpo etildi (1994 y. yanv.da boşlanib, 1999 y. okt. ida işga tuşirildi). Baliqçi tumani notöqima matolar işlab çiqariş yopiq turdagi aksiyadorlik jamiyati şaklidagi Özbek — Amerika qöşma korxonasi ham öz mahsulotlari b-n çet elda e'tibor qozongan korxonalardandir. Qöşma korxona zamonaviy uskunalar b-n qayta jihozlandi. Kalava ip va xom gazlama tayyorlanadigan mazkur korxonada 1300 dan ortiq işçi işlaydi (2000). Şuningdek, viloyatda rivojlangan mamlakatlarning sarmoyalari jalb qilingan «Andijon-Praga», «Andijon durdonasi», «Navigul», «Uzkoromko», Özbek-Rus-Britaniya «Mayek», «Al-Osiyo» qöşma korxonalari va Özbek-Amerika «Özdunrobita» qöşma korxonasi filiali bor.
Qişloq xöjaligi. Viloyat q.x.ning asosiy tarmoği — paxtaçilikdir. Paxtaning yalpi hosili va hosildorligi jihatidan A.v. mamlakatda oldingi örinlarda turadi. Ayniqsa mustaqillikdan keyin paxtakorga erkinlik berilgaç, paxtaçilikda tub özgarişlar sodir böldi. 1997 y.dan çigitni keng maydonlarda plyonka ostiga ekiş texnologiyasi joriy etildi (mazkur texnologiyami qöllaşda viloyat hokimi, Özbekiston Qahramoni Qobiljon Obidov katta jonbozlik körsatdi). Paxta, ğalla almaşlab ekilişi yölga qöyildi. Faqat mineral öğitlarga qarab qolmasdan mahalliy öğitlardan ham foydalanildi. Xususan gidroliz z-dining çiqindilaridan kompost tayyorlab, tuproq unumdorligini oşirişga ahamiyat berildi; ekin qator oralariga ammiak suvi oqiziş özlaştirildi. Ğöza navlarini tuproq va iqlim şaroitiga köra tanlaşga e'tibor berildi. Har yili katta maydonlarda paxtaning «Oqlaryo», «Armuğon», «Farğona-5» singari istiqbolli navlari sinab körildi va muntazam yangilanib borildi. Keyingi yillarda sinovdan ötib, ertapişar, tolasi pişiq, çigiti töla, kasalliklarga çidamliligiga işonç hosil qilingan «Oqlaryo» navi köproq ekildi. Natijada mamlakatning boşqa viloyatlariga qaraganda ğöza A.v.da barvaqt yetilmoqda. Sent. oyiga qadar hosilning asosiy qismi yiğib olinmoqda va yuqori navlarga ötkazilmoqda. 2000 y.da Oltinköl tumanidagi «Ittifoq» jamoa xöjaligida gektaridan örtaça 45,7 s, Asaka tumanidagi «Yangi hayot» jamoa xöjaligida 48,4 s atrofida hosil olindi. Şahrixon tumanidagi F. Jörayev nomidagi jamoa xöjaligining fermeri N. Toşmatov 60 s dan xirmon uydi.
A.v.da 2000 y.da sent. oyidayoq 305 ming t dan ziyod paxta tayyorlanib, şartnoma rejasi mamlakatda birinçi bölib bajarildi.
Ğallaçilikda ham «Andijon maktabi» yaratildi. Don 3 barobar köpayib, hosildorlik 1,2 marta oşdi. 2000 y.da ğalla hosildorligi möljaldagi 70,8 s dan oşib ketdi. Marhamat tumanining Uluğtoğ adirlarida Oxunboboyev nomidagi jamoa xöjaligining ijaraçisi Muhammadşarif Toşpölatov 67 s dan, Baliqçidagi Xayrixon Ergaşeva nomidagi şirkat xöjaligida ijaraçilardan Erkinboy Şukurov, Alijon Komilov, Turobjon Hakimov 85 s dan don olişdi.
Şahrixon tumanidagi «Oltin vodiy» jamoa xöjaligi ğallaçilik brigadasi boşliği Özbekiston Qahramoni Sodiqjon Abdurasulov uzoq, yillar davomida donçilikda va paxtaçilikda yuqori körsatkiçlarga erişdi. U A.v.da boşqa mintaqalardan keltirilgan yangi buğdoy navlarini sinaş va ulardan möl hosil oliş böyiça tajriba maktabi yaratdi. 2000 y. hosili uçun viloyatda 74 ming ga maydonga elita va superelita uruğlari ekildi. Kuzgi buğdoyning istiqbolli «Andijon —1», «Andijon—2», «Çillaki» navlari sinab körilib, ularning parvariş tartibi aniqlab çiqildi.
Keyingi yillarda boşqa viloyatlarda ham andijonliklar yaratgan yangi navlar keng ekilmoqda. 2000 y.da davlatga 250 ming t ga yaqin ğalla topşirildi. Uning 150 ming t sidan ziyodini sara uruğlik taşkil etadi. Ğallaçilik 1999 y.da A.v.ga 9,3 mlrd. sömdan ortiq daromad keltirdi.
Q.x.da, şuningdek boğdorçilik, tokçilik, sabzavotçilik, don va çorvaçilik mahsulotlari yetiştiriş b-n ham şuğullaniladi. Boğdorçilikda A.v. anor, anjir, bodom, bexi, nok, şaftoli, olma, uzum yetiştiriş b-n ayniqsa maşhur. Viloyatda aholi soni köpligi sababli adirlarda boğlar yaratişga katta ahamiyat berilgan. Şunday boğlardan eng maşhuri «Sohibkor» meva-tokçilik i. ç. şirkatlar uyuşmasi boğidir. Mazkur boğ 1981 y.da, Asaka tumanidagi Fayziobod qişloğidan 3—4 km narida Asaka adirlarining suvsiz qovjirab yotgan yerlari bağrida pastdan quvur orqali suv çiqarib yaratilgan. Boğning barpo etilişi Özbekistonda xizmat körsatgan qişloq xöjalik xodimi Tilavoldi Yoqubov nomi b-n boğliq. A.v. boğlarida mevali daraxtlardan taşqari tokning Andijon qora uzumi navi keng ekiladi.
Q.x.da foydaniladigan yerlar maydoni tomorqa yerlarini qöşgan holda 256,7 ming ga. Q.x. ekinlari ekiladigan jami yerlari 257,6 ming ga, şu jumladan haydaladigan yer 200,9 ming ga, yaylovlar 21,7 ming ga (2000). Barça ekin maydoni 202,5 ming ga, şu jumladan don ekinlari 82,5 ming ga, paxta ekiladigan yer 110 ming ga, kartoşka, sabzavot-poliz ekinlari 4,9 ming ga, ozuqa ekinlari 16,1 ming ga, 3500 ga örmonzor bor (2000). Greçixa va soya ham yetiştirilmoqda. Umuman viloyatda mirişkor dehqon yil davomida 2—3 martadan hosil olmoqda.
A.v.da Usmon Yusupov nomidagi Katta Farğona, Janubiy Farğona, Katta Andijon, Savay, Andijonsoy, Şahrixonsoy va b. kanallar bor. Adir zonalaridagi dalalarga suv nasos st-yalari yordamida çiqariladi. Qoradaryoda Andijon suv ombori barpo qilingan. Yerning meliorativ holatini yaxşilaş maqsadida 7,8 ming km kollektor-drenaj tarmoqlari qurilgan. Viloyatning hamma tumanlaridagi suğoriladigan maydonning asosiy qismida paxta va don ekiladi.
A.v.da 13 jamoa xöjaligi, 6 davlat xöjaligi, 13 xöjaliklararo korxona, 133 şirkat xöjaligi, 36 boşqa xöjalik, 2724 fermer xöjaligi mavjud. Jamoa xöjaliklarida çorvaçilik asosan sut yetiştirişga ixtisoslaşgan, toğ oldi va toğli tumanlarda qöyçilik rivojlangan. 95 ming qoramol, 56 ming sigir, 65 ming qöy va eçki, 190,2 ming parranda bor (2000).
Transporti. T.y. transporti viloyatda asosiy transport turlaridan biri. Uning uz. 2459 km (2000). Viloyatda dastlabki t.y. 19-a. oxirlarida qurilib, keyinçalik undan tarmoqlar davom ettirilgan. Uruşdan oldin Asaka — Şahrixon (1931), Uçqörğon — Toşkömir (1935) va b. temir yöllar qurildi. Barça avtomobil yöllarining 6,2 ming km qismi qattiq qoplamali (2000). Havo yöllari Andijon ş.ni Toşkent, Moskva, Sankt-Peterburg va b. şaharlar, şuningdek Kavkaz, Qrim b-n boğlaydi. Andijon ş. köçalarida, şuningdek Andijon ş.dan Kuyganyor şaharçasiga trolleybus qatnaydi.
Madaniy-maorif, soğliqni saqlaş va sporta. 1999/2000 öquv yilida viloyatda 738 umumiy ta'lim maktabi bölib, 510 mingdan ziyod öquvçi, 24 gimnaziyada 7538 ming öquvçi, 32 akademik litseyda 5862 öquvçi, 28 musiqa va 62 sport maktabida 30940 öquvçi ta'lim oldi. Viloyatda 5 oliy öquv yurti bor: Andijon universiteti, Andijon qişloq xujaligi instituti, Andijon muhandislikiqtisodiyot instituti, Andijon tibbiyot instituti, Andijon tillar instituti. Andijon oliy öquv yurtlarida 10,8 ming talaba ta'lim oldi (2000).
1999 y. okt.da Kuyganyor şaharçasida (Andijon tumani) Özbekiston Respublika Q. x. va suv xöjaligi vazirligi Q.x. ilmiy i.ç. markazining Suğoriladigan yerlarda ğalla va dukkakli ösimliklar yetiştiriş ilmiy tadqiqot in-ti taşkil etildi. In-tning asosiy vazifasi mamlakatda suğoriladigan yerlarda dehqonçilik şaroitiga moslaşgan yangi don navlarini yaratiş, tumanlaşgan va istiqbolli ğalla va dukkakli ösimliklarni yetiştiriş texnologiyasini i.ç.dan iborat.
Viloyat şahar va tumanlarida 1998— 2000 y.larda 19 kollej va akademik litseylar binolari qurilib işga tuşirildi. Ular zamonaviy dastgoh va texnika b-n jihozlandi. Viloyatda 20 kasb-hunar kollejida 22389 öquvçi, 28 akademik litseyda 15928 öquvçi öqiydi. Andijon ş.dagi va Oqoltin tumanidagi maişiy xizmat kasb-hunar kollejlari, Andijon tumanining Oqyor qişloğidagi sanoat kasb-hunar kolleji eng namunali öquv dargohlaridir.
Viloyatda 4 muzey (Andijon viloyat adabiyot va sanat muzeyi, Andijon viloyat ölkaşunoslik muzeyi, Bobur uy muzeyi, Çölpon uy muzeyi), 508 ommaviy kutubxona (8150,4 ming nusxa asar), 183 klub, 37 madaniyat uyi, 966 badiiy havaskorlik jamoalari bor. Andijon ş.dagi Bobur nomidagi viloyat kutubxonasida (1967 y. işga tuşgan) 2000 örinli qiroatxona mavjud (2000).
A.v.da 3 ta teatr bor. Yöldoş Oxunboboyev nomidagi Andijon viloyat musiqali drama va komediya teatri Özbekistondagi tönğiç teatrlardan biri bölib, unga 1919 y. noyab.da Hamza asos solgan (q. Andijon teatri). Abbos Bakirov nomidagi Andijon davlat bolalar va yoşlar teatri 1990 y. 1 dek. da «Istiqbol» teatr studiyasi asosida taşkil etilgan (q. Andijon bolalar va yoşlar teatri). Andijon viloyat «Lola» qöğirçoq teatri 1968 y. apr.da Respublika davlat qöğirçoq teatri qoşidagi studiya bitiruvçilari asosida taşkil bölgan (q. Andijon qöğirçoq teatri).
A.v. dan Halima Nosirova, Lutfixonim Sarimsoqova, Tamaraxonim, Soyib Xöjayev, Abbos Bakirov, Ğanijon Toşmatov. Muzaffar Muhamedov kabi yirik san'atkorlar; Fattohxon Mamadaliyev, aka-uka Ismoiljon va Isroiljon Vahobovlar kabi xalq hofizlari; Habiba Oxunova, Şerali Jörayev, Turğun Xontörayev, Hoşimjon Olimjonov kabi Özbekiston xalq artistlari, Toşkanboy Egamberdiyev (Asakadan) boşliq dorbozlar sulolasi yetişib maşhuru ma'lum bölişgan.
A.v.da 5 madaniyat va istirohat boği, köplab kökalamzor xiyobonlar bor. Ayniqsa Andijon ş.dagi Alişer Navoiy nomidagi madaniyat va istirohat boği (1934 y. taşkil etilgan) maşhurdir. 1997—2000 y.larda boğ butunlay qayta qurilib, nihoyatda körkamlaştirildi. Ramziy burgut ostidagi qahvaxonaga uyğunlaştirilib qurilgan «Amfiteatr» (2000) bayram tantanalari va b. tomoşalar ötkaziladigan maskanga aylangan. Andijon ş.ning jan.-şarqida — Boğişamolda 300 ga maydonni egallagan Bobur nomidagi milliy boğ (Boği Bobur), Andijon ş.ning markaziy qismida Çölpon boği taşkil etildi. A.v.da ziyoratgoh joylar köp. Sultonobod, Xonobod, Andijon dengizi kabi joylar çet ellik sayyohlarda katta taassurot qoldiradi. Xöjaobod tumanida Bobur qadamjolaridan biri — Lotkontepada ajoyib ziyoratgoh barpo etiddi. Bu ziyoratgoh Şirmonbuloq, Çilustun toğlari b-n tutaşib ketgan. Asaka, Şahrixon, Poytuğ, Qörğontepa ş.lari xalq hunarmandçiligi badiiy buyumlari tayyorlaş b-n maşhur.
Viloyatda 14,1 ming örinli (10 ming kişiga 64 örin) 70 kasalxona muassasasi, 6233 vraç, şu jumladan 317 stomatolog (10 ming kişiga 28,7 vraç), 22 ming örta ma'lumotli tibbiy xodim, 5 sanatoriy bor (2000). Andijon ş.da Respublika şoşilinç tibbiy yordam markazining bölimi işga tuşirildi (2000).
Sport. A. v. sportçilari sportning 37 turi böyiça turli darajadagi musobaqalarda iştirok etadi (2000). Çavandozlik, çim ustida xokkey, yengil atletika, futbol, tennis, sport gimnastikasi, boks va b. Çim ustida xokkey böyiça «Andijanka» ayollar jamoasi Yevropa çempionlari kubogi sohibi. 1996 y.dan «Andijanka» ayollar futbol jamoasiga aylantirildi. Özbekiston Respublikasida xizmat körsatgan murabbiy M.D. Kim rahbarligida «Andijanka» 1998, 1999 y.larda Örta Osiyo mamlakatlari ayollar futbol jamoalari musobaqalarida muvaffaqiyatli qatnaşib, kubok hamda çempionlikni qölga kiritdi.
Andijonda xizmat körsatgan sport ustasi, Yevropa çempioni, jahon kubogi ğolibi, jahon rekordçisi yengil atletikaçi Svetlana Ölmasova va uning jamoadoş dugonasi Zamira Zayseva, boks böyiça Yevropa çempioni Feliks Pak, sambo böyiça Yevropa çemponi Mels An kabi maşhur sportçilar tarbiyalanganlar. Baydarkaçi Tatyana Levina respublika terma jamoasi tarkibida keyingi ön yillar davomida yetakçilikni qöldan bermay kelmoqda (2000). Olimpiada öyinlarida sobiq Ittifoq terma jamoalari tarkibida andijonlik sportçilar muntazam iştirok etganlar. Ular orasida Seul Olimpiadasining oğir atletika böyiça kumuş medali sovrindori Noil Muxammadiyorov, çim ustida xokkey böyiça — Igor Davidov, Moskva Olimpiadasining çim ustida xokkey böyiça bronza medali sovrindorlari — Laylo Ahmedova, Nelya Gorbatkova, Alina Xam, Valentina Zazdravnix kabilar bor.
Özbekiston mustaqillikka erişgaç, A.v. sportçilariga ham xalqaro musobaqalarda qatnaşişga keng yöl oçildi. 2000 y. da Sidney (Avstraliya) da ötkazilgan 27-olimpiada öyinlarida mamlakat böyiça yagona oltin medalni andijonlik boksçi Muhammadqodir Abdullayev oldi; boksçi Sergey Mixaylov bronza medali sohibi böldi. Boksçilardan Ötkirbek Haydarov, Ruslan Çagayevpar jahon çempionlaridir. Andijon ş. Respublika olimpiada örinbosarlari bilim yurtining boks böyiça murabbiylari M.G. Qöçqorov, A.A. Razmaxov «Özbekiston Respublikasida xizmat körsatgan sport ustasi» unvoniga sazovor bölişgan. Andijondan mohir sportçilarni tayyorlaşda sport murabbiysi V.A. Zolotaryovning katta xizmati bor.
Andijon ş.da zamonaviy sport inşootlari qurilgan: turli darajadagi xalqaro musobaqalar ötkaziladigan 35 ta tennis korti majmui (1998 y.da işga tuşgan; ön ming tomoşabinga möljallangan), «Navröz» futbol stadioni, «Yambol» sport majmui, çim ustida xokkey böyiça «Xalqaro döstlik» stadioni, şaxmat-şaşka klubi, gimnastika majmui, suziş havzalari va b. Andijon tennis inşootida har yili professional tennisçilarning xalqaro turnirlari muntazam ötkazib kelinadi. 1996 y. ötkazilgan «Çellenjer» turnirida jahondagi 26 davlatdan vakillar iştirok etdi. 1997— 1998, 1999 y.lari ötkazilgan xalqaro «Satellit» va «Istiqbol» turnirlarida ham 20 ga yaqin davlatlardan vakillar qatnaşdi. Bu xalqaro turnirlardagi katta raketka ustalarining öyinlari andijonlik yoş öquvçi-tennisçilar uçun katta mahorat maktabi bölib xizmat qilmoqda. Tennis klubida 150 ga yaqin yoşlar muntazam şuğullanib keladi, ularga 5 murabbiy saboq beryapti (2000). Öquvçilar orasida respublika musobaqalari sovrindorlari bor.
A.v. «Navröz» futbol komandasi mamlakat milliy futbol çempionatida iştirok etib keladi.
Viloyatda 70 bolalar va ösmirlar sport maktabi işlaydi; ularda 32 ming öquvçi turli sport turlari b-n şuğullanadi. Andijon ş.da olimpiada örinbosarlari bilim yurti va ixtisoslaştirilgan bolalar-ösmirlar sport maktablari yuqori malakali sportçilar tayyorlaydi.
Adabiyoti. Andijon olamşumul şuhrat egasi Zahiriddin Muhammad Bobur, Nodirabegimlar yurti. 20-a. yangi özbek adabiyotining ulkan namoyandasi Abdulhamid Çölpon Andijonda tavallud topgan. Bu yerda Zokirjon Habibiy, Oraziy, Vosit Sa'dulla, Xoşimjon Razzoqov, Sayfiy, Anisiy, Azimiy, Boqir kabi önlab ğazalnavislar yaşab ijod etdilar. Şu zaminda şakllanib obrö e'tibor qozongan Sobir Abdulla, Sulton Jöra, Komil Yaşin, Töxtasin Jalolov, Saida Zunnunovalar özbek adabiyoti rivojida alohida örin va mavqega egadirlar. 20-a.ning sönggi ön yilliklarida şe'riyatda Özbekiston xalq şoiri Tölan Nizom, Respublikada xizmat körsatgan san'at arbobi Olimjon Xoldor, Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimlari Tursunoy Sodiqova va Xoldorjon Quronboyev, iste'dodli şoirlar — Fozil Emin, Halima Qoraboyeva, Ismoil Tölak, Xanifa Solihova, Abduhalil Qoraboyev, Şukur Qurbon, Usmonxon Şukurov, Farid Usmon, Zamira Röziyeva, Qobil Mirzo, Munavvara Tillaboyeva, Xurşida, Nabi Jaloliddin; nasrda Xabibullo, Qamçibek Kenja, Sotvoldi Rajabov, Ubaydulla Sodiqov, Odiljon Olimov, Omina Tojiboyeva; dramaturgiyada Rahbar Fayziboyeva, Zahriddin Muhitdinov, Nazirjon Rahimov, Ziyo Najmiy; bolalar adabiyotida Muqimjon Niyozov, Odil Abdurahmonlarning nomlari keng tanilgan. Nusrat Abdusalomov, Habib Siddiq, Najmiddin Ikromov, Rafiq Muxtor, Dilmurod Şokirov, Xamidullo Yusupov, Muborak Qosimova kabi bir neça önlab şoir va adiblar öz asarlarida mustaqillik davri hayotini aks ettirmoqdalar.
A.v. da Özbekiston ijodiy uyuşmalari (yozuvçilar, rassomlar, me'morlar, jurnalistlar va b.)ning viloyat taşkilotlari faoliyat körsatadi.
Matbuoti, radio va televideniyesi. A.v.da 2 viloyat gaz. («Andijonnoma», «Andijanskaya pravda»), 14 tuman gaz., 3 şahar gaz. («Asaka oqşomi», 1995; «Xonobod ovozi», 1992; «Qorasuv tongi», 1992) çiqadi. Viloyatda, şuningdek 14 tarmoq gaz., 2 jurnal («Limfa» ilmiy i.ç. majmuasining «Limfalogiya» jur., 1991 y.dan 3 oyda bir marta rus tilida çiqadi; A.v. xalq ta'limi boşqarmasining «Ta'lim ravnaqi» oylik jur., 1999) naşr etiladi.
A. v.da dastlabki radio eşittirişlari 1927 y.dan boşlangan. Şundan buyon viloyat radiosi özining mazmunli eşittirişlari b-n viloyat ijtimoiy-siyosiy hayotida öz örni va ovoziga ega bölib kelmoqda.
1963 y.da Andijon viloyatlararo telestudiya taşkil etilib telekörsatuvlar bera boşladi (mazkur studiya bir yilça faoliyat körsatib keyinroq texnik imkoniyatlar bölmaganligi tufayli öz faoliyatini töxtatgan). Respublikamiz mustaqillikka erişgaç, Andijonda 1991 y. 25 okt.da viloyat televideniyesi taşkil etilib, uning birinçi körsatuvlari efirga uzatildi. Bir oylik körsatuvlar vaqti 45 soatdan ortadi. A.v. radiosi oyiga 36 soatlik hajmda eşittirişlar beradi (2000).
Bundan taşqari A.v.da 1997 y. 23 iyundan «Andijon» yoşlar teleradiokompaniyasi yopiq turdagi aksiyadorlik jamiyati vodiy aholisiga telekörsatuvlar, radioeşittirişlar olib boradi. Teleradiokompaniya «Tasvir» nomi b-n gaz. naşr etadi; 1998 y.ning okt.dan uning «Vodiy sadosi» radiosi faoliyat körsatadi. Viloyatda, şuningdek «Taraqqiyot» (1995 y.dan) nodavlat telekanali körsatuvlar olib boradi.
Me'moriy yodgorliklari. Qadimda va örta asrlarda bunyod etilgan me'moriy yodgorliklar bizgaça yetib kelmagan. Andijon ş.da 19-a. oxirida qurilgan jome masjidi majmuasi saqlangan. Tarkibida masjid, minora va Madrasa bor. Jome masjidi Farğona vodiysida eng mahobatli binodir (q. Andijon jome masjidi majmuasi).
Şahrixonda ötgan asrda bino kilingan bir qança mahalla masjidlari va madrasalari saqlangan. Şundan biri 19-a. boşida qurilgan Ponsod masjididir. Masjidning bezak qismlarini farğonalik ustalar işlagan. Şahrixonda 1872 y. qurilgan Gumbaz madrasasi saqpangan. Andijon ş.da 20-a. boşida qurilgan 2 qavatli Ahmadbekhoji uyi ham milliy me'morlik namunalaridan biri (q. Ahmadbekhoji mehmonxonasi). Hoz. Alişer Navoiy nomidagi madaniyat va istirohat boği Ahmadbekhoji boği örnida bunyod etilgan. Boyning boğidagi şiypon binosi ham saqlanib qolgan. Paxtaobod ş.da 20-a. boşida qurilgan Otaqözi madrasasi yodgorligi ham diqqatga sazovor. Uning 5 minorasi bor.
Abduğulom Sultonov, Sobirjon Şokarimov, Şuhratjon Karimov.