Andre Hossein

Andre Hossein (fransuzça: André Hossein; asl ismi Aminulla Huseynov, taxallusi André Gosselain) — fransuz bastakori va musiqaçisi. U 1905-yilda Samarqandda tuğilgan, 1983-yil 9-avgustda Parijda vafot etgan. Aktyor Robert Hosseinning otasi.

Uzbekça va rusça Vikipediyaga köra, Hossein 1905-yil 2-fevralda tuğilgan; rus Vikipediyasi tuğilgan joyni Samarqand yoki Aşgabad deb körsatadi. Öğlining aytişiça, u millati böyiça ozarbayjon edi. Otasi samarqandlik savdogar Ahmad oğa Hoseinov. Onasining ismi özbekça Vikipediyada Ruxiyat Hosseinova, rusça Vikipediyada esa Ruxiyat Xasson (Ruxiyat Hasson) deb berilgan. Oilada sözlaşuv tili fors tili bölgan.

U Turkiston hukumati tomonidan Moskvaga öqişga yuborilgan va u yerda skripkadan dars ola boşlagan. Moskvada pravoslavlikni qabul qilib, «Andre» ismini olgan. 1922-yilda Moskvadagi maktabni tugatgaç, Germaniyaga ketgan, Berlinda tibbiyot fakultetiga kirgan, lekin tez orada musiqaga qaytgan. Ştutgart konservatoriyasida öqigan; özbekça Vikipediyaga köra Artur Şnabel qöl ostida pianino, Vilgelm Klatte qöl ostida kompozitsiyani örgangan. Rus Vikipediyasiga köra, bu ta'lim xususiy tarzda olingan va u zarduştiylikni qabul qilgan. Inglizça Vikipediya ham zarduştiylikni qabul qilganini aytadi va Berlin konservatoriyasida 1934–1937-yillarda öqiganini öğlining sözlariga tayanib keltiradi.

1927-yildan Fransiyada yaşagan. Parij konservatoriyasida Noel Gallon (kompozitsiya) va Pol Vidal (orkestrovka) qöl ostida, şuningdek Alfred Kortot bilan pianinoçi sifatida şuğullangan. Pianinoçi va komediyaçi aktrisa Anna Minkovska (1904–1998) bilan Parijda turmuş qurgan; nikoh sanasi özbekça manbada 10-avgust 1927 deb yozilgan joyda ham, matnlar orasida 10-avgust deb berilgan. Umrining oxirigaça Fransiyada yaşagan.

Rus Vikipediyasiga köra, Hossein tarda ham çalgan. 1935-yilda özining birinçi baleti «Nur sari» (Vers la lumière)ni yozgan. Boşqa baletlari: «Eron miniatyuralari» (1975), «Şahrizod» (1975), «Esmeralda raqsi» (1980), «Muzdagi ta'til» (1982). Simfoniyalari: «Qumlar simfoniyasi» (1946), «Persepol simfoniyasi» (1947), «Arya simfoniyasi» (1976). Şuningdek, uçta pianino kontserti, Umar Xayyom şe'rlariga yozilgan lirik turkum va 25 dan ortiq film uçun musiqa yaratgan. Inglizça Vikipediyada Xayyom simfoniyasi (1951) ham tilga olinadi. Keyingi asarlarida jaz, blyuz va rok-n-roll elementlaridan foydalangan.

Inglizça Vikipediyaga köra, filmlar orasida «Pardonnez nos offenses» (rej. Robert Hossein, 1956) va «Un été 42» (1971) bor. Asarlarining ayrimi Eronda yozib olingan; uçta pianino kontertini Monte-Karlo opera orkestri ijro etgan.

Opasi Malake Roji ortoped va travmatolog Abdol-Husayn Rojiga turmuşga çiqqan; Roji Manuçehr Egbal hukumatida Eron soğliqni saqlaş vaziri bölgan. Ularning öğli Parviz Roji (1936–2014) şoh Muhammad Rizo Pahlaviy davrida Eronning Buyuk Britaniyadagi oxirgi elçisi bölgan. Hosseinning öğli — aktyor Robert Hossein.