Dehqonobod tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Dehqonobod tumani — Qaşqadaryo viloyatining janubi-şarqidagi ma'muriy tuman. Ma'muriy markazi — Karaşina şaharçasi. Tuman Hisor tizmasining ğarbiy tarmoqlari etagida joylaşgan bölib, toğli relyefi, yer osti boyliklari va yaylov çorvaçiligi bilan ajralib turadi.1
Tarixi
13ÖzME'ga köra, tuman 1926-yil 29-sentabrda tuzilgan. 1962-yil 24-dekabrda u Ğuzor tumaniga qöşib yuborilgan, 1971-yil 31-avgustda esa qayta taşkil etilgan.
Geografiyasi va tabiati
13ÖzME'ga köra, tuman maydoni 4,0 ming km². U şimoli-ğarbda Ğuzor tumani, şimoli-şarqda Qamaşi tumani, janubi-şarqda Surxondaryo viloyati, ğarbda Turkmaniston bilan çegaradoş. Relyefida Bobosurxon va Qorasirt kabi örtaça balandlikdagi toğlar, Oqtoş, Sayfi, Kesik kabi past toğlar hamda toğ oldi qiya tekisliklari bor.
Iqlimi kontinental: yanvarning örtaça harorati −0,6°, iyulniki 28,4°, yiliga örtaça 277 mm yoğin tuşadi. Hududdan Ğuzordaryoning irmoqlari — Katta Öradaryo va Kiçik Öradaryo oqib ötadi, janubi-ğarbda yozda qurib qoladigan soylar bor. Paçkamar va Dehqonobod suv omborlari qurilgan. Toğlarda yupqa toğ-qönğir, tekisliklarda oç böz tuproq tarqalgan. Toğ yonbağirlarida arça, zarang, uçqat ösadi, past toğ etaklarida pistazorlar bor. ÖzME'ga köra, toğli qismda qoplon, ayiq, qobon, toğ eçkisi, jayra va suğur kabi hayvonlar yaşaydi.
Foydali qazilmalari
13ÖzME tumanda neft, gaz, oş tuzi, kaliy tuzi hamda ohaktoş, şağal, gips kabi quriliş materiallari borligini qayd etadi. Rusça Vikipediyaga köra, tuman dolomit, gips va kaliyli öğitlar xom aşyosiga boy; Tubegatan koni asosida Dehqonobod kaliyli öğitlar zavodi işlaydi.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2000-yilda tumanda 100,3 ming kişi yaşagan, ziçlik 1 km² ga 24,4 kişini taşkil etgan, şaharliklar soni 7,4 ming bölgan. Aholining asosiy qismi özbeklar, şuningdek tojik, rus, tatar va boşqa xalqlar vakillari ham bor. Rusça Vikipediya 2006-yil uçun ham aholini taxminan 100 ming kişi deb baholaydi. ÖzME tuman tarkibida bir şaharça va 14 qişloq fuqarolar yiğini borligini körsatadi.
Xöjaligi va transporti
13Xöjalikning asosini çorvaçilik va dehqonçilik taşkil qiladi. ÖzME'ga köra, ekin maydoni 47,4 ming gektar, yaylovlar esa 237,4 ming gektarga yetadi; yaylovlarda qoraköl va hisori qöylari, angor eçkilari, qoramol va yilqi boqiladi. Toş kesiş karyeri, jun qayta işlaş zavodi va konserva sexi faoliyat yuritgan.
Rusça Vikipediyaga köra, tuman orqali 2004–2007-yillarda qurilgan, Tojikiston va Afğonistonga çiqadigan M39 xalqaro avtomobil yöli ötadi. Toşğuzar–Boysun–Qumqörğon temir yöli Surxondaryo va Qaşqadaryo viloyatlarini Turkmaniston hududini aylanib ötmasdan boğlaydi. 2007-yilda tuman orqali Qarşi–Termiz optik tolali aloqa liniyasi tortilgan.
Madaniyati
13ÖzME'ga köra, 2000/2001 öquv yilida tumanda 88 umumiy ta'lim maktabi, kasb-hunar kolleji va internat-litsey işlagan. «Toğ gözali» aşula va raqs ansambli hamda «Könğirot» folklor-etnografik ansambli faoliyat körsatgan. 1972-yildan «Dehqonobod ovozi» tuman gazetasi naşr etiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Dehqonobod tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3974 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APADehqonobod tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3974
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3974
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Дехканабадский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 3-jild, 227–228-b.manbaa.uz · ÖzME, 3-jild, 227–228-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.