Edvard Rtveladze
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Edvard Vasilyeviç Rtveladze (1942–2022) — arxeolog va tarixçi olim, Örta Osiyo qadimgi va örta asrlar tarixi, numizmatikasi va madaniyati tadqiqotçisi. ÖzME'ga köra, u 1942-yil 14-mayda Gruziyaning Borjomi şahrida tuğilgan. Rusça Vikipediyaga köra, olim 2022-yil 10-fevralda Toşkentda vafot etgan. U Özbekiston Fanlar akademiyasining akademigi (1995), tarix fanlari doktori (1989) va professor (1992) bölgan; rusça Vikipediyaga köra, Oliy Majlis Senati a'zosi ham bölgan.1
Yoşligi va ta'limi
13Rusça Vikipediyaga köra, 1946-yilda Rtveladzelar oilasi Kislovodskka köçgan, bölajak olim maktabda öqib yurganida tarix va sayohatlarga qiziqa boşlagan; şaharda arxeologiya bilan şuğullanadigan muassasa bölmagani uçun u bu fanni mustaqil örgangan. ÖzME'ga köra, u 1967-yilda Toşkent davlat universitetini tamomlagan; rusça Vikipediyaga köra, «tarixçi-arxeolog» mutaxassisligini olgan.
Ilmiy faoliyati
13ÖzME'ga köra, 1967-yildan Rtveladze Özbekiston san'atşunoslik ilmiy-tadqiqot institutida işlagan. Uning tadqiqotlari Örta Osiyoning qadimgi va örta asrlar tarixi, arxeologiyasi, numizmatikasi, epigrafikasi, san'ati va madaniyatini qamrab olgan. Ensiklopediyaga köra, olim Örta Osiyo, Kavkaz, Kipr, Yaponiya va Fransiyada ötkazilgan 80 dan ortiq arxeologik ekspeditsiyada qatnaşgan, köplab yodgorliklarni oçgan va örgangan.
ÖzME'ga köra, uning rahbarligidagi Toxariston ekspeditsiyasi Kampirtepada olib borgan qazişmalar natijasida arxeologiya amaliyotida ilk bor Kuşonlar davriga oid qadimgi şahar xarobasi töliq oçilgan. Rusça Vikipediyaga köra, 2019-yilda Kampirtepadagi topilmalar asosida olim bu yerda yöqolgan yunon-baqtriya şahri — Iskandariya Oksiana joylaşgan bölişi mumkinligini e'lon qilgan. Şu manbaga köra, 2016-yilda u «Özbekistonning madaniy merosi dunyo kolleksiyalarida» loyihasining tamal toşini qöyganlardan biri bölgan.
Asarlari
13ÖzME'ga köra, Rtveladze rahbarligida şaharlar va taniqli davlat arboblari yubileylariga bağişlangan jamoaviy monografiyalar — «Amir Temur jahon tarixida», «Xiva — ming gumbazli şahar», «Şahrisabz», «Termiz», «Jaloliddin Manguberdi» va boşqalar tayyorlangan. Uning asosiy işlari qatorida Surxondaryoning örta asr yodgorliklari (1983), Örta Osiyoning qadimgi tangalari (1987), Şimoliy Baqtriya — Toxariston tarixi (1990), Buyuk ipak yöli (1999) haqidagi kitoblar hamda Özbekistonning tarixiy-madaniy hududlariga oid qadimgi va ilk örta asr tangalari böyiça monografiya (2003) bor.
Mukofotlari
13ÖzME'ga köra, olim 1985-yilda Abu Rayhon Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan. U «Buyuk xizmatlari uçun» (2001) va «Mehnat şuhrati» (2003) ordenlari, şuningdek, Gruziyaning «Ritsarlik şarafi» (2001) ordeni bilan taqdirlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Edvard Rtveladze // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4159 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAEdvard Rtveladze. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4159
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4159
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Ртвеладзе, Эдвард Васильевичru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 7-jild, 277-b.manbaa.uz · ÖzME, 7-jild, 277-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.