Kiyev viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Kiyev viloyati — Ukrainaning markaziy qismida, Dnepr daryosining örta oqimida joylaşgan viloyat. ÖzME'ga köra, 1932-yil 27-fevralda tuzilgan, maydoni 28,1 ming km². Viloyat markazi — Kiyev şahri; Rusça Vikipediyaga köra, Ukraina poytaxti alohida maqomga ega bölib, ma'muriy jihatdan viloyat tarkibiga kirmaydi. Viloyatning eng yirik şahri — Belaya Serkov; Brovari, Irpen, Borispol, Fastov ham yirik şaharlar sirasiga kiradi.1
Tarixi
13Rusça Vikipediyaga köra, Kiyev atrofidagi yerlar azaldan alohida ma'muriy birlik bölib kelgan: 15-asrda Litva Buyuk knyazligi tarkibida Kiyev voyevodaligi tuzilgan, 1708–1925-yillarda (uzilişlar bilan) Kiyev guberniyasi mavjud bölgan. Hozirgi viloyat Ukraina SSR tarkibidagi dastlabki beş viloyatdan biri sifatida taşkil etilgan. Keyingi yillarda uning hududidan Çernigov (1932), Jitomir (1937) va Çerkassi (1954) viloyatlari ajratib olingan va viloyat hozirgi çegaralariga ega bölgan. 1991-yildan mustaqil Ukraina tarkibida. 2022-yilning fevral–aprel oylarida viloyatning şimoliy qismi Rossiya qöşinlari tomonidan bosib olingan.
Tabiati
13ÖzME'ga köra, viloyat Polesye va Dnepr böyi pasttekisliklarida, janub va janubi-ğarbda esa Dnepr böyi qirlarida joylaşgan; yer yuzasi asosan tekis. Rusça Vikipediya ma'lumotiga köra, butun hudud Dnepr havzasiga kiradi; daryo viloyat hududida 246 kilometr oqadi va unga Pripyat, Teterev, Irpen, Ros, Desna kabi irmoqlar quyiladi. Şimoliy qism aralaş örmonlar mintaqasida, qolgan katta qismi örmon-dalada joylaşgan.
Iqlimi mö'tadil kontinental. ÖzME keltirgan ma'lumotlarga köra, yanvarning örtaça harorati −6,5° dan −5,5° gaça, iyulniki 17,5–20°, yillik yoğin 500–600 millimetr. Şimolda çimli-podzol, janubda podzollaşgan qora tuproqlar tarqalgan. Foydali qazilmalardan torf, qönğir kömir va quriliş materiallari bor.
Aholisi
13ÖzME 1997-yil uçun 4,5 million kişi ma'lumotini keltiradi; bu raqam viloyat markazini ham öz içiga olgan bölişi mumkin. Rusça Vikipediyaga köra, 2022-yil boşida viloyatda (Kiyev şahrisiz) qariyb 1,8 million kişi yaşagan, ularning 62 foizga yaqini şahar aholisi. Aholining asosiy qismi ukrainlar, şuningdek rus, belarus, polyak va yahudiylar ham yaşaydi. Viloyat aholisining salmoqli qismi poytaxtda işlaydi.
Xöjaligi
13ÖzME'ga köra, sanoatda maşinasozlik va metallga işlov beriş, kimyo va neft-kimyo, oziq-ovqat va yengil sanoat yetakçi örin tutgan. Energiyani Kiyev GES va gidroakkumulyatsion elektr stansiyasi, Tripol GRES va boşqa stansiyalar bergan; viloyat hududida Çernobil AES ham joylaşgan. Fastov va Belaya Serkovda kimyoviy jihozlar va qişloq xöjaligi maşinalari, Borodyankada ekskavatorlar, Vasilkovda maişiy texnika, Brovarida kukun metallurgiyasi mahsulotlari işlab çiqarilgan. Mebel sanoati, badiiy keramika va kaştaçilik ham rivojlangan.
Qişloq xöjaligida ğalla yetiştiriş asosiy örinda; kuzgi buğdoy, qand lavlagi, kartoşka, tolali ziğir va sabzavot ekiladi. Çorvaçilik sut va göşt yönalişida, poytaxt atrofida esa sabzavot-sut xöjaligi rivojlangan. Viloyatda temir yöl va avtomobil yöllari tarmoği, aeroport bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Kiyev viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4046 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKiyev viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4046
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4046
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Киевская областьru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 4-jild, 339–340-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 339–340-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.