Yuriy Pşeniçnikov

Yuriy Pavloviç Pşeniçnikov (1940-yil 2-iyun – 2019-yil 20-dekabr) — Toşkentda tuğilgan sovet futbolçisi va murabbiyi. Futbolçi sifatida darvozabon pozitsiyasida öynagan.

Pşeniçnikovning otasi Uluğ Vatan uruşi paytida bedarak yöqolgan, onasi unga öz familiyasini bergan. Birinçi murabbiyi L. Yanson uni darvoza oldiga qöygan. 1956-yildan Toşkentning „Mehnat zaxiralari“ yoşlar jamoasida öynay boşlagan, 1958-yildan şu klubning asosiy tarkibida maydonga tuşgan. 1960-yilda „Paxtakor“ga ötib, şu jamoada debyut qilgan.

1968-yilda „Paxtakor“dan Moskvadagi SSKA (CSKA) jamoasiga ötgan. Şu yili u mamlakatning eng yaxşi darvozaboni deb topilgan. 1969-yilda öng qölini jarohatlagan, şifokorlar unga platina plastinka örnatgan. Şu sababli 1970-yilda Meksikada ötgan jahon çempionatida iştirok eta olmagan.

Jarohatdan keyin yangi murabbiy Valentin Nikolaev uni örinbosarlar tarkibiga yuborgan. Pşeniçnikov jamoani tark etiş haqida ariza yozgan va ikki oy davomida jamoa maşğulotlarida qatnaşmagan, ammo Sokolnikida mustaqil şuğullangan. Rus Vikipediyasiga köra, keyinçalik u dublyorlar bilan öyinda maydonga tuşgan, söng asosiy tarkibga qaytib, mavsum oxirigaça örnini boşqaga bermagan.

1972-yilda „Paxtakor“ga qaytib, öynovçi-murabbiyga aylangan. Şu mavsumdan söng jarohat tufayli faoliyatini yakunlagan. Sovet Oliy ligasida 243 ta öyin ötkazgan.

SSSR terma jamoasida 19 ta öyin ötkazgan va UEFA Yevro-1968 turnirida qatnaşgan. Terma jamoadagi debyuti 1966-yil 18-sentyabrda Belgradda SFRYga qarşi öyinda (2:1) bölgan. Oxirgi öyinini 1970-yil 28-oktyabrda yana SFRYga qarşi (4:0) ötkazgan.

1978-yilda CSKAda murabbiy bölgan. SSSR Mudofaa vazirligi orqali xorijdagi armiya jamoalari bilan işlaş uçun yuborilgan. 1979–1983-yillarda Laosning „Konthab“ jamoasini, 1989-yilda Madagaskardagi (Antananarivo) COSFAP klubini boşqargan. 1984–1988-yillarda CSKA sport maktabi direktori bölgan.

1990-yilda iyulgaça CSKA-2da işlagan, sentyabrdan Rostov-Don SKA klubini boşqargan. 1991-yilda „Asmaral“ FKda murabbiy bölgan. 1994–1995-yillarda (oktyabrgaça) Birlaşgan Arab Amirliklaridagi Ratel-Xayma klubida boş murabbiy bölgan.

1995-yil dekabridan 1999-yilgaça CSKA sport maktabida yoş futbolçilar bilan işlagan, 1999–2000-yillarda CSKAda darvozabonlar murabbiyi bölgan. 2002–2003-yillarda Moskvadagi „Torpedo-ZIL“ sport maktabida murabbiylik qilgan. 2002-yilda öz darvozabonlar klubini oçib, 10 va undan katta yoşdagi bolalar bilan şuğullangan. 2005-yil martdan 2008-yil sentyabrgaça Moskvadagi „Dinamo“ sport maktabida darvozabonlar guruhi murabbiyi bölgan.

Futbolçi sifatida: 1970-yilda Sovet Oliy ligasi ğolibi, 1968-yilda yilning eng yaxşi darvozaboni, Leva Yaşin klubi a'zosi (110 öyinda gol ötkazib yubormagan), 1972-yilda „Paxtakor“ tarkibida SSSR birinçi ligasi ğolibi.

Murabbiy sifatida: Lao ligasi ğolibi (1981, 1982), Laos kubogi ğolibi (1980). 2006-yilda „Şuhrat“ medali bilan taqdirlangan.

Rus Vikipediyasiga köra, birinçi xotini Lyubov Andreyevna Şçegoleva (1942–2001), ikkinçi xotini Lyubov Vasilyevna Pşeniçnikova (1956–2018). Birinçi nikohdan Svetlana (1962-yilda tuğilgan) va Larisa (1970-yilda tuğilgan) ismli qizlari bölgan. 2019-yil 20-dekabrda vafot etgan.