Farhod va şirin
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
«Farhod va Şirin» (forsça: فرهاد و شیرین) — Alişer Navoiyning 1484-yilda yozilgan qahramonlik-işqiy dostoni, «Xamsa» töplamining ikkinçi qismi.
Yaratilişi
13Dostonning yozilgan yili 1484 deb körsatiladi. U Nizomiy Ganjaviyning «Xusrav va Şirin» dostoniga şe'riy javob sifatida yaratilgan. Şuningdek, doston Farhod va Şirin haqidagi xalq syujeti asosida yaratilgan adabiy talqinlar turkumiga kiradi.
Mazmuni
13Doston eron mintaqasida maşhur syujetni — şahzoda Farhodning arman gözali Şiringa muhabbatini va bu işqning eron şohi Xusravning qarşiligiga duç kelişini talqin qiladi. Oldingi mualliflardan farqli ravişda, Navoiy urğuni Xusravdan Farhodga köçiradi. Farhod bu yerda me'mor emas, balki qudratli xoqonning öğli bölgan Çin şahzodasidir.
Farhod bolaligidan kuçli, aqlli va fazilatli bölgan, biroq uni ğamginlik qiynagan. Uni ovutiş uçun törtta qasr quriladi, ularning har biri yilning ma'lum faslga bağişlangan va öz rangiga ega: bahor uçun gulrang, yoz uçun yaşil, kuz uçun za'faron, qiş uçun kofur rangidagi qasr. Biroq bu Farhodning mahzunligini faqat vaqtinça tarqatadi.
Farhodning hayoti otasining xazinasida sirli sandiqni körgaç tubdan özgaradi: sandiq içida sehrli oyna (miroat) bölgan. Bu tilsimni Iskandar davrida Yunon mamlakatidan kelgan faylasuflar Aflotun boşçiligida yaratgan. Oyna öz sehrini faqat bir marta namoyon qila olardi, buning uçun uçta tösiqni — ajdaho, Ahramanni va Iskandar qal'asining sehrli qöriqçisini — yengib ötiş kerak edi. Tösiqlarning yengib bölmasligini Xizrning yordami yengillaştiradi; Farhod uni buloq (çaşma) yonida uçratadi. Farhod uzuk bilan şerni öldiradi, temir qöriqçining (paykar) zaif joyiga öq uzadi va qal'a içiga kiradi, u yerda Jamşidning yarqiroq jomini köradi. Jom yordamida u yer yuzidagi eng dono odam Suqrotni topadi; Suqrot toğdagi ğorda umr keçirardi. Suqrot Farhodga otasi xazinasidagi Iskandar oynasi yana işlayotganini aytadi.
Çinga qaytgaç, şahzoda oynada binafşa va nargis ösgan ötloqni, özini kovlovçi (teşa kötaruvçi) sifatida va gözal ot minib kelayotgan Şirinni köradi.
Tarjima va naşrlari
13Manbalarda Navoiyning «Farhod va Şirin» asarining 1972-yilda rus tilida naşr etilgani körsatilgan (Navoi A. Farxad i Şirin. 1972).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Farhod va şirin // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1629 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAFarhod va şirin. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1629
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1629
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q19658125wikidata.org · 2 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.