Obhavosi keskin özgaruvçan va quruq. Yillik örtaça t-rasi 14°. Yanv.ning örtaça t-rasi şim.da —6°, jan.da —2°. Qişda havo tez soviydi va tra —30° gaça (Gulistonda —35°) pasayadi. Ba'zan, qiş örtalarida havo birdaniga isib, keyin sovib ketadi. Keç köklamda va erta kuzda ham kora sovuq tuşib ösimlikning ösiş davrini qisqartiradi. Yozi quruq va issiq. Iyulning örtaça t-rasi 27— 29°. Yozda tra 32—45° gaça kötariladi. Köpinça issiq şamol (garmsel) tuproqni quritadi va ösimliklar rivojlanişiga yomon ta'sir qiladi. Vegetatsiya davri 218 kun. Yillik yogin 180—220 mm, asosan, qişda yoğadi. Yozda kuçli buğlaniş sababli yer osti suvlari yuza maydonlarning (Şarof Raşidov, Oqoltin, Guliston tumanlari) tuproğini şör bosadi. Noyab.dan martgaça teztez esib turadigan «Bekobod şamoli» tezligi 20—25 m/ sek. (Boyovut tumanida 40 m/sek.)ga yetadi. Bahorda esadigan bu xildagi şamol unib çikayotgan ğözalarni ba'zan nobud qiladi. Keyingi yillarda ixota daraxtzorlari barpo qilindi. Tuproklari, asosan, oç tusli kuçsiz joylaşgan böz tuproq bölib, kam va örtaça şörlangan, mexanik tartibiga köra, qumoq va soz tuproklardir. Tekisliklarda şörxok va şörxoksimon tuproq uçraydi. Yer osti suvining çuq. 5—6 m. Şörözak massivida, hali özlaştirilmagan pastqam joylarda şörxoklar keng tarqalgan. Suğoriladigan yerlarning 32% şörlangan, 25% kuçsiz şörlangan, 16% şörxoklardan iborat. Ösimliklardan lolaqizğaldoq, boyçeçak, çuçmoma, qoqi yalpiz, ismaloq, yantoq, şöra, şuvoq, qönğirboş, qöziquloq, tuyatovon, quyonsuyak. juzğun, qovul, oqquray, qiltiq, karrak, rang, iloq, betaga, qiyoq, qamiş, yulğun, oqboş, quşqönmas, na'matak, mingboşi, çitir, ğumay, peçak, saksovul, har xil butalar, jiyda, dölana, tol, terak, qayrağoç, oq akatsiya, zarang, şumtol va b. ösadi. Yovvoyi hayvonlardan: jayra, tulki, böri, çiyaböri, qobon, jayran, nutriya, ondatra, körsiçqon, suvkalamuş, tipratikan, yumronqoziq, kaltakesak, ilon, toşbaqa, falanga, çayon, qoraqurt; quşlardan xöjasavdogar, moyqut, bulduruq va b. bor.
Tarixi. Qad. Sirdaryo tarixi haqida ma'lumot beruvçi muhim yozma manba qad. yunon tarixçisi Arrianning «Iskandarning harbiy yurişlari» asaridir. Bu asarda Sirdaryo «Tanais», «Yaksart» nomi b-n yuritiladi.
Mil. av. 3—2-a.larda Örta Osiyoning şim. r-nlarida 5 ta mayda davlatlardan iborat Qanğyuy davlati ittifoqi yuzaga keladi. Uning tarkibiga hoz. Sirdaryo viloyati hududlari ham kirgan. Uşbu davrda köçmançi aholining viloyat hududiga kelib örnaşişi yer tanqisligini yuzaga keltiradi. Natijada hoz. Xovos tumanining ğarbiy qismlari ham aholi tomonidan özlaştiriladi. Şörbuloqsoyning quyi qismida Eski Xovos yodgorligi, Şirinsoyning quyi qismida Munçoqtepa yodgorligi qad kötaradi.
S.v. hududi ilk bor alohida ölka— Ustruşona sifatida Beyşi, Suyşi va Tanşu kabi Xitoy yilnomalarida tilga olinadi. Undan oldingi manbalarda Şarqiy Sao (suvi yöq) deb yuritiladi. Uning bunday nomlanişi hududda qöşni Çoç va Suğddan farkli ravişda daryolarning köp bölmaganligi b-n izoxlanadi. Nisbatan ölkaning tölaroq nomlanişi Tanşu yilnomalarida («Şuayduşana», «Suyduşana» nomlari b-n) berilgan. Tan imperatorlari saroyida ölka nomi, şuningdek, Layviy (mağrurligini sezgan holda böysunmoq) deb ham yuritilgan. Viloyat qad. aholisining tili suğd tiliga öxşaş tilda sözlaşuvçi Sirdaryo va Amudaryo oraliğida yaşagan aholi tiliga yaqin bölgan. Xan davri yozma manbalarida Dovon (Farğona)dan to Ansi (Baqtriya)gaça bölgan hudud aholisi turli şevalarda gaplaşsalarda, birbiriga yaqin tidda gaplaşganlar va özaro birbirini tuşunganlar deyiladi.
Mil. 6-a.da Turk xoqonligi davrida mahalliy aholining turk qabilalari b-n munosabatlari rivojlanadi. Qudaandaçilik munosabatlari örnatiladi. Ustruşona afşini Xasan ibn Haydar turk laşkarboşisining qiziga uylangan. 8-a.ga oid Xitoy yozma manbasi Syuandzanda yozilişiça, ölka «Sutulisen» deb nomlanadi. Şuningdek, unda şim.ğarbda katta çöl (Mirzaçöl) joylaşganligi, ölka hukmdori Bosi toği (Turkiston toğ tizmasi)ning şim. yon bağrida yaşaganligi haqida ma'lumotlar bor. Ölkada zarb qilingan 6—8- a.larga oid tangalar Ustruşonaning ilk hukmdorlari Çirdmiş, Satagari, Raxang haqida ma'lumot beradi.
Hokimiyat şu davrda otadan bolaga ötgan. 8-a. boşida Ustruşonaga arablar bostirib kirgan. Ustruşona arab va Tan sulolasi örtasidagi kuraş maydoniga aylangan. 749 y.da xitoyliklar yuriş qilgan bölsa, 751 y.da Ustruşonani arablar bosib olgan. Fakatgina 9-a. boşlaridan Haydar ibn Qavus arab xalifasi xizmatiga kiradi.
893 y.da afşinlar sulolasi ağdarib taşlanib Ustruşona Somoniylar davlati tarkibiga kiritşşi. Örta asrlardagi Ustruşona haqida birmunça töliq ma'lumotlar arab yozma manbalarida mavjud. Ularda aytilişiça, ölka hududi Xöjanddan Samarqandgaça, Sirdaryo daryosi va Mirzaçöldan to Hisor tizma toğlarigaça bölgan. Istaxriy (10- a.) ma'lumotiga köra, Ustruşonaning köpgina qismini toğlar egallagan bölib, unda «kemalar suzişi mumkin bölgan daryo ham, köl ham yöq». Havkalga binoan, Movarounnaxrning boşqa viloyatlari qatori Ustruşona ham q.x. mahsulotlari b-n ajralib turardi. Bu mahsulotlar viloyat taşqarisiga, jumladan, Xöjandga çiqarilgan. Ayrim şaharlarda bozorlar bölgan. Ustruşonaliklarning fahri Mink va Marsmandada işlab çiqarilgan temir qurollar bölib, ular Xurosonda işlatilgan va Iroqqaça şu qurolyaroğ b-n qurollanganlar. Ustruşona poytaxti Bunjikat ş. bölgan. Örta Osiyodagi boşqa davlatlar qatori Ustruşona ham keyingi hayotida qoraxoniylar, möğullar, temuriylar, şayboniylar va b. davlatlari tarkibidagi tarixiy davrlarni boşidan keçirgan.
Qad. viloyat axoliyey, asosan, soy va çaşmalar böylarida vohavoha bölib hayot keçirişgan. Viloyat hududida Xöjamuşkentsoy, Şörbuloqsoy, Muğolsoy, Tagobsoy, Sarmiçsoy singari suv manbalari bölgan. Suv balansining buzilişi manzilgohlarning yöq bölib ketişiga yoki boşqa joyga köçib ötilişiga olib kelgan.
Sv. da qad. kanallarning izlari, sardobalar mavjud. 70 km uzunlikdagi Örinboyöğiz, Iskandarariq, Buxoroariq juda qad. kanallardir. 15-a.da Şohrux va Uluğbek Sirdaryodan Mirzaçölga kanal orqali suv çiqartirgan. Keyinçalik Mirzaçölning jan.şarqida Bözariq, Sirdaryoning öng tomonida Dalvarzinariq barpo etilgan. Qiyot köli yonida Sirdaryodan suv oladigan mayda ariqlar bölgan. 1872 y.da Bekobod yonida Kaufman kanali (13 km), 1878—82 y.larda Tönğizariq (6 km) qazildi. 1883—85 y.larda Iskandarariq va Buxoroariq qayta kavlandi. 1891—95 y.larda Farhod toği yonida maxsus töğon (Şohtöğon) qurildi. 1896 y.da hoz. Döstlik kanali qazilib Mirzaçölning içkarisiga suv yuborildi. 1897 y.da Mirzaçölda birinçi marta 6 ga yerga paxta ekildi. 1899 y.da 8 ming ga, 1907 y.da 9,09 ming ga, 1910 y.da 12,2 ming ga, 1915 y.da 34,5 ming ga yer suğorilib, 19 ming ga yerga paxta ekildi. 1926 y.da 180 km ariq va kanallar qazildi, suğoriladigan maydonlar 53 ming gektarga yetdi, 1927 y.da 60 ming ga (şundan paxta 27 ming ga), 1929 y.da 68 ming ga, 1934 y.da 134 ming ga, 1938 y.da 154 ming ga (şundan paxta 40 ming ga) yer suğorildi. 1942 y.da 180 ming ga yer (şundan 70 ming ga yer paxta) suğorildi. 1943—48 y.larda Farhod GES, boş töğon Döstlik kanaliga tutaştirildi. Boyovut kanali va Farxrd suv ombori qurildi. Natijada Mirzaçölning jan. qismi va Dalvarzin çölini suğoriş masalasi hal qilindi. 1956—59 y.larda Qayroqqum suv ombori va GES (quvvati 126 ming kVt) qurildi. 1956 y.larda suğoriladigan yerlar mayd. 280 ming gektar yerga yetdi. 1960 y.da Jan. Mirzaçöl kanali (uz. 128 km) qazildi. 1958 y.da şör suvlarni oqiziş uçun 90 km uzunlikdagi Markaziy Mirzaçöl kollektori qurilib, Boyovut va Yettisoy kollektorlariga qöşildi. Viloyat qududidan Sirdaryo oqib ötadi.
Aholisi. S.v.da, asosan, özbeklar (60%), şuningdek, qozoq, tojik, rus va b. 70 dan ortiq millat vakillari yaşaydi. 1 km2 ga 126 kişi töğri keladi (2003). Qişloq aholisi 455,9 ming kişi, şahar aholisi 211,9 ming kişi.
Xöjaligi. Sv. respublikaning yirik paxtaçilik bazalaridan biri. Viloyat xöjaliklari, asosan, paxta yetiştirişga ixtisoslaşgan. Sanoati paxtani va boşqa q.x. mahsulotlarini qayta işlaşga qaratilgan.
Sanoati. 20-a. boşlarida viloyatda bir neça mayda korxona bor edi. 1970y. larda 8 paxta tozalaş z-di, 29 paxta qabul qiliş punkti bölgan. Paxta z-dlaridan çiqqan paxta tolasi Bolgariya, Polşa, Kuba, Çexoslovakiya, Turkiya, Afrika mamlakatlariga jönatilgan.
Sv. dagi 10774 ta korxonadan 10129 tasi kiçik va örta biznes korxonasi, şundan 8557 tasi mikrokorxona va 1282 tasi kiçik va 290 tasi örta korxonalardir.
Viloyatda xorijiy investitsiya iştirokida 39 ta korxona faoliyat körsatadi. Ulardan 35 tasi qöşma korxonadir. Qöşma korxonalardan: Özbekistan — Rossiya hamkorligidagi «Turkiston S» (konditer mahsulotlar işlab çiqaradi), Özbekiston — Çexiya «Leçiva» farmsanoat qöşma korxonasi (tibbiy spirt, doridarmon tayyorlaydi), çet el parrandaçilik firmasi, Özbekiston — Avstriya «Sirdaryo», «Lolamodel» (trikotaj buyumlar işlab çiqaradi), «Sarbonteks» (tibbiy bint, doka, jarroxlik salfetkalari), Özbekiston — Eron «Sayxun PAYA» (tomat pastasi işlab çikariladi), Özbekiston — Xitoy «Paxtakor LTD» (issiqxona),
Özbek — Arab «Ok,oltin PMB» (paxta tolasi işlab çiqaradi) va b. korxonalar, ayniqsa, samarali faoliyat körsatmoqda. 9 paxta tozalaş z-di, Sirdaryo issiklik elektr st-yasi, Farhod GES, «Momiq», «Zilola», «Şuxrat», «Gulistonnon», «Xovosdon», «Oq oltindon» aksiyadorlik jamiyatlari, «Sayxunsut» xususiy korxonasi, «Bunyod» korxonasi (temirbeton buyumlar işlab çiqaradi) va b. işlab turibdi.
Qişloq xöjaligi. Paxtaçilik, ğallaçilik, pillaçilik, mevaçilik, sabzavotpolizçilik va çorvaçilikka ixtisoslaşgan. S.v.da 30 şirkat va 6170 fermer xöjaligi faoliyat körsatadi (2004). Viloyatning jami ekin maydonlari 245,0 ming ga, şundan 115,3 ming ga yerga paxta, 86,3 ming ga yerga ğalla, 6,0 ming ga yerga şoli, 1,9 ming ga yerga sabzavot, 2 ming ga yerga poliz, 450 ga yerga kartoşka, 19,5 ga yerga yem-xaşak ekinlari ekiladi. 1233 ga boğ va tokzor b-n band. Şuningdek, suğoriladigan yerlarga beda, nöxat, moş, kunjut, tariq, loviya, kungabokar va b. ekiladi. Guliston va Xovos tumanlari sabzavot va poliz ekinlari ekiladigan asosiy joylardir. Viloyatda yetiştiriladigan qovun, tarvuz, piyoz Ural, Sibir va Uzok, Şarqdagi şaharlarga xam jönatiladi. Boğdorçilik va tokçilik rivojlangan. S.v.dagi jami jamoa va şaxsiy xöjaliklarida 181,1 ming krramol (şundan 75,9 ming sigir), 120,5 ming qöy va eçki, 376,3 ming parranda, 6,1 ming ot boqiladi (2004). Viloyatda 2 ta baliqçilik xöjaligi mavjud.
Transporti. Viloyat hududidagi t.y. uzunligi 172 km, qattiq qoplamali avtomobil yöllari uz. 1,6 ming km. Sv. hududidan Toşkent—Kitob, Toşkent — Nukus, Toşkent — Buxoro, Toşkent — Termiz, Toşkent — Samarqand, Toşkent — Andijon, Toşkent — Xovos poyezdlari ötadi. Toşkent — Samarqand, Toşkent — Guliston elektr poyezdlari qatnovi yölga qöyilgan. Katta Özbekiston trakti ham viloyat hududidan ötgan. Sv. orqali Toşkentdan Jizzax, Samarqand, Navoiy, Buxoro, Termiz, Kitob, Şahrisabz, Urganç, Nukusga katnaydigan avtobuslar ötadi. Bundam taşkari, viloyat markazi b-n tuman markazlari örtasida hamda Guliston va Yangiyerdan Toşkentga avtobuslar katnaydi.
Madaniy-maorif, soğliqni saqlaş va sport. Sirdaryoda 1914 y.da bitta, 1916 y.da 13 ta rus-tuzem maktabi faoliyat körsatdi. 1917—23 y.larda maktablar soni 52 ta, öquvçilar soni 2030 ga yetdi.
2003/2004 öquv yilida S.v.da 308 umumiy ta'lim maktabi bölib, 156 ming öquvçi, şu jumladan, 14 ta ixtisoslaştirilgan maktabda 3659 öquvçi ta'lim-tarbiya oldi. Viloyatdagi 14 musika va san'at maktabida 1300 öquvçi, 22 sport maktabida 11 mingga yaqin öquvçi ta'lim oldi.
Xalq ta'limi tizimida xalqaro hamkorlik borasida ham ma'lum işlar amalga oşirilmoqda. Jumladan, Mirzaobod tumanidagi 21maktab YUNESKO maktabi Kengaşiga a'zo, YUNISEF taşkiloti b-n hamkorlikda viloyatda 5 ta xonadonboğça taşkil etilgan.
2003 y.ning sentyabr oyida «Ozodlikni qöllab-quvvatlaş» (AKSELS) Dasturi böyiça Toşkent ş.da bölib ötgan köriktanlovda viloyatning 110 iqtidorli maktab öquvçilari iştirok etib, 1turdan 43 nafari muvaffaqiyatli ötdilar.
Viloyat şahar va tumanlarida 1998— 2003 y.larda 22 kasb-hunar kolleji va akademik litseylari binolari qurilib işga tuşirildi. Ular zamonaviy dastgoh va texnika b-n jihozlandi. 2004 y.da S.v.dagi 22 kasb-hunar kollejida 12483 öquvçi, 2 akademik litseyda 1186 öquvçi ta'lim oladi. Guliston universiteti mavjud.
S.v.da 1 muzey (Guliston ş.dagi «Mirzaçölni özlaştiriş tarixi muzeyi»), 198 jamoat kutubxonasi (1659,8 ming nusxa asar), 103 klub va madaniyat uyi, 1 teatr (q. Sirdaryo teatri), viloyat rasmlar galereyasi faoliyat körsatadi. Viloyat Ma'naviyat va ma'rifat markazi, xalq ijodiyoti va madaniy-ma'rifiy işlar viloyat markazi, Guliston san'at bilim yurti, 2 ta madaniyat va istirohat boği, «Özbeknavo», «Özbekraqs» viloyat bölimlari bor, «Sirdaryo navolari» aşula va raqs ansambli, 9 ta xalq havaskorligi jamoalari respublika va viloyat ommaviymadaniy tadbirlarida faol iştirok etmoqdalar.
Sv. dan Ş. Rahmatullayeva kabi Özbekiston xalq artistlari, A. Ğofurov, Ğ. Hamidullayev, M. Nurmatov, R. Hasanov, T. Qosimova, A. Yusuvaliyev, A. Abdullayev, O. Abdullayeva, A. Xoliqov, R. Karimov, Ş. Jumayev kabi Özbekistonda xizmat körsatgan artistlar yetişib çiqqan.
Soğliqni saqlaş. Viloyatda 4,1 ming örinli (10 ming kişiga 63,2 örin) 32 kasalxona, 10 tuğruqxona, 131 ambulatoriya, poliklinika, 130 qişloq vraçlik punkti, 108 dorixona va b. tibbiy muassasalarda 1522 vraç, 7616 örta tibbiy xodim işlaydi (2004). Guliston ş.da respublika şoşilinç tibbiy yordam markazi işlab turibdi. Uning 9 ta tumanda bölimlari taşkil etilgan.
Sport. Sv. sportçilari sportning 33 turi böyiça turli darajadagi musobaqalarda iştirok etmoqdalar. Şulardan kikboksing, kuraş, belboğli kuraş, boks, akademik eşkak eşiş, armrestling, taekvondo, yengil atletika, şaxmat, şaşka, karate, velosport va b. turlari böyiça xar xil turdagi medal sovrindorlari bölişdi.
Viloyat sportçilari vakillari Respublika terma jamoalarining 19 tasida iştirok etmoqdalar. Sv. sportçilari 2003 y.da jahon, xalqaro va Osiyo musobaqalarida qatnaşib sovrinli örinlarni egallaşdi. Jumladan, kikboksing böyiça Gretsiyada ötkazilgan jahon çempionatida Jahongir Köçmurodov, Alişer Abdullayevlar oltin medallar, Sobir Qodirov bronza medali, Rossiyada armrestling böyiça ötkazilgan jahon çempionatida Farid Usmanov kumuş medal, şaşka böyiça Hindistonda ötkazilgan Osiyo çempionatida Alişer Ortiqov kumuş medal, boks böyiça Italiyadagi jahon çempionatida Şerzod Abdurahmonov kumuş hamda Boku ş.dagi xalqaro turnirda bronza medal sovrindorlari bölişdi. Italiyada akademik eşkak eşiş böyiça xalqaro turnirda Sergey Tyan, Yuriy Şaxsuvaryan, Sergey Yaqubov va Vitaliy Silayevlar bronza medallarini, Rossiyadagi xalqaro şaxmat turnirida Sobir Umarov 1-örinni, Angliyadagi kuraş böyiça «Islom Karimov» xalqaro turnirida Alişer Böronov 1-örinni qölga kiritdilar. 2003 y.da viloyat sportçilari 6 ta jahon, 16 ta xalqaro, 40 ta dan ortiq respublika musobaqalarida qatnaşib, munosib örinlarni egallaşdi. Viloyatda tennis böyiça xalqaro «Fyuçers» turnirini ötkaziş an'anaga aylangan. Sv. da sportning texnik turlari (karting) böyiça Respublika çempionatlari ötkazilib kelinmoqda.
Viloyatda 22 bolalar va ösmirlar sport maktabi faoliyat körsatadi. Ularda 11 mingga yaqin öquvçi sportning har xil turlari b-n şuğullanadi. Guliston ş.da viloyag sport qömitasiga qaraşli Olimpiya örinbosarlari bolalar va ösmirlar maxsus sport maktabi işlab turibdi.
S.v.da sportçilar va aholi ixtiyorida 1493 sport inşootlari (şu jumladan, «Alpomiş» sport majmui, «Boks» saroyi, «Yoşlar sport markazi», tennis kortlar va b.), 1230 sport maydonçasi, 11 suziş havzasi, 12 stadion bor. Viloyatda barça turdagi sport taşkilotlari sport seksiyalarida 181,3 mingdan ziyod bola şuğullanib kelmoqda. Bolalar sportini rivojlantiriş böyiça umumiy ta'lim maktablari, kollej va litseylar böyiça öquv dasturlari işlab çiqildi, tegişli çoratadbirlar belgilandi. Ta'lim muassasalarini, sport maktablarini malakali kadrlar b-n ta'minlaşda Guliston davlat un-tida oçilgan boşlanğiç ta'lim va sporttarbiyaviy işlar, jismoniytarbiya va jismoniy madaniyat yönalişlari böyiça sirtqi bölimning muayyan örni bor.
Adabiyoti. S.v. adabiy muhitining yuksalişida «Sirdaryo haqiqati» gaz. ning taşkil etilişi (1963) munosabati b-n bu yerga yuborilgan bir guruh yozuvçi va jurnalistlarning ta'siri katta böldi.
Sirdaryo adabiyoti respublika adabiyotining tarkibiy qismi sifatida faoliyat körsatmoqda. Viloyatda «Ziyo» naşriyoti taşkil etilgan. Mustaqillik yillarida önlab yoş, iqtidorli şoirlar öz ijodi b-n viloyat şe'riyat muxlislarga tanilib kelmoqda.
Özbekiston xalq şoiri Töra Sulaymon özining 20 dan ortiq şe'riy töplamlari va dostonlari b-n özbek adabiyotiga qissa qöşgan. Uning «Istar köngil», «Hamqişlokdarim», «Qorasoç» va b. kitoblari adabiyot muxlislarining mulkiga aylangan.
Şoira Halima Xudoyberdiyeva poeziyasining mavzui vatan, dala, bobodehqon, ayol, muhabbat, mangulikdir. «Özimizning boğlar», «Ona, seni şaraflayman», «Qalbingga çorlaysan» turkum şe'rlari, «Oq olmalar», «Çaman» va b. şe'riy töplamlarida insonning ruhiy dunyosi aks etgan.
Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi Hamroqul Rizo (Rizoqulov) Sirdaryoning meqnatkaş kişilari matonatini kuylab adabiyotga kirib kelgan. Uning «Sirdaryo qasidasi», «Çöl qaldirğoçi», «Umid karvonlari» şe'riy töplamlari, «Öğirlangan bolalik», «Oyning ön beşi yoruğ» qissalari öz muxlislarini topgan.
Şoira Hayotxon Ortiqboyeva, hajvçi adib Jöra Umarqulov, va b. ijodkorlar Sirdaryo vohasining mustaqillik yillaridagi kamolotini, sirdaryoliklarning ijodiy mehnatini öz asarlarida aks ettirmoqdalar.
Adabiyotşunos Anqaboy Quljonov, Ravşanbek Maxmudov, Umrzoq Öljaboyev kabi olimlarning bir qança asarlari naşr etilgan.
Sv. da Özbekiston ijodiy uyuşmalari (yozuvçilar, rassomlar, me'morlar, jurnalistlar va b.)ning viloyat taşkilotlari faoliyat körsatadi.
Matbuoti, radio va televideniyesi. S.v.da 2 viloyat gaz. («Sirdaryo haqiqati», «Sirdarinskaya pravda»), 9 tuman gaz., 5 şahar gaz. («Guliston yangiliklari», 1989; «Gulistanskiye novosti», 1989; «Yangiyer tongi», 1967; «Şirin Sadosi», 1995; «Baxtnoma», 1996 y.dan) çiqadi. Viloyatda, şuningdek, 14 tarmoq, 1 xususiy gaz. («Yoğdu plyus», 1994 y.dan çiqadi), 1 jurnal («Universitet axborotnomasi», 2001 y.dan çiqadi) naşr etiladi.
Sv. da dastlabki radioeşittirişlar 1963 y.dan boşlangan. Viloyat radiosi oyiga 21 soat 20 min. hajmida eşittirişlar beradi. Şuningdek, Özbekiston radiosining birinçi «Özbekistan» kanalida radioeşittirişlar retranslyatsiya qilinadi.
1996 y.da viloyat telestudiyasi taşkil etilib, telekörsatuvlar bera boşladi. S.v.da, şuningdek, «Aloqa A.K.» tijorat televideniyesi (2001 y.dan), «Şodlik R» xususiy firmasiga qaraşli «Kometa» kabelli telestudiyasi (2003 y.dan) faoliyat körsatadi.
Me'moriy yodgorliklardan viloyat hududida Şarof Raşidov tumanidagi Sardoba (16-a.)saqlanib qolgan (Sardobaaagç rasmga q.)
640—641betlar orasidagi Sirdaryo viloyatining tabiiy va iqtisodiy ran pli xaritasiga q.
Ad.: Alimov U. A., SverçkovaL. M., Arxeologiçeskiye issledovaniya Sirdarinskoy obl., IMKU. Vip. 21, T., 1987; Sirdarinskaya oblast — otkritoye prostranstvo dlya investitsiy, T., 1998; Qudratov. S, Sardobalar ölkasi, T., 2001.
Abduqayum Abdurahimov, Solijon Qudratov, Ibrohim Karimov.