Saodat Qobulova
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Saodat Qobulova (1925-yil 15-dekabr, Marğilon — 2007-yil 12-oktabr, Toşkent) — özbek aşulaçisi va opera xonandasi, lirik-koloratura soprano ovoz egasi, pedagog. ÖzME'ga köra, u 1957-yilda Özbekiston xalq artisti, 1959-yilda SSSR xalq artisti unvonlariga sazovor bölgan. ÖzME uni ijrosida Yevropa vokal maktabi milliy aşulaçilik yöllari bilan uyğunlaşgan, özbek xonandalik san'atida yangi bosqiç boşlab bergan san'atkorlardan biri deb baholaydi.1
Hayoti va tahsili
13Rusça Vikipediyaga köra, Saodatning otasi Qobul Xöjayev sartaroş bölib, dutor va karnay çalgan, Hamza tuzgan xalq orkestrida qatnaşgan; keyinçalik «xalq duşmani» sifatida qamalgan. Onasi Sabohat ham dutor çalgan. Qiz sahnadagi faoliyatini 1939-yilda Marğilon teatrida boşlagan. 1941–1948-yillarda Toşkentdagi Muqimiy nomidagi musiqali drama va komediya teatrida aktrisa bölib, «Tohir va Zuhra», «Nurxon» spektakllarida boş rollarni ijro etgan; Ikkinçi jahon uruşi yillarida harbiy qismlar va gospitallarda konsert bergan.
ÖzME'ga köra, Qobulova milliy xonandalik san'ati sirlarini asosan Jöraxon Sultonov, Töxtasin Jalilov, Xolxöja Töxtasinov va E. Barayev kabi ustozlardan örgangan. Rusça Vikipediyaga köra, u 1948–1954-yillarda Moskva konservatoriyasi qoşidagi özbek opera studiyasida tahsil olgan, 1969-yilda esa Toşkent konservatoriyasini tugatgan.
Opera sahnasida
131954–1986-yillarda Qobulova Alişer Navoiy nomidagi opera va balet teatrining yakkaxon xonandasi bölgan. ÖzME'ga köra, u özbek operalarida Jamila va Layli («Layli va Majnun»), Zuhra («Tohir va Zuhra»), Asal («Gulsara»), Huri («Zaynab va Omon»), Dilorom («Dilorom»), Oyxon («Maysaraning işi»), Sanobar («Hamza») kabi obrazlarni yaratgan. Bular orasida Huri, Oyxon va ayniqsa Dilorom partiyalari uning ijodiy çöqqisi sanaladi.
Qobulova birinçilardan bölib jahon mumtoz operalarida ham kuylagan: Bizening «Marvarid izlovçilar» operasida Leyla, Verdining «Traviata» va «Rigoletto» operalarida Violetta va Jilda, Puççinining «Bogema» va «Madam Batterflyay» operalarida Mimi va Çio-Çio-san, Rossinining «Sevilya sartaroşi»da Rozina partiyalarini ijro etgan.
Konsert faoliyati
13Konsert ijroçiligi xonanda ijodining muhim qismi bölgan. ÖzME'ga köra, uning repertuarida xalq qöşiqlari, «Navröz», «Bayot», «Samarqand Uşşoği», «Buxoro Iroği», «Dugoh» kabi mumtoz kuylar, özbek bastakorlarining asarlari va çet el romanslari bölgan. U D. Zokirov, X. Töxtasinov va Ğ. Toşmatovning bir qator qöşiqlarini birinçi bölib ijro etgan. Rusça Vikipediyaga köra, Qobulova Hindiston, Birma, Afğoniston, Tailand, Kanada, Möğuliston va boşqa mamlakatlarda gastrolda bölgan. Uning ijrolari gramplastinkalarga yozilgan, 1991-yilda «Özbektelefilm» uning ijodiga bağişlangan «Saodat» va «Saodat Qobulova kuylaydi» filmlarini suratga olgan.
Pedagogik faoliyati va mukofotlari
131969-yildan Qobulova Toşkent konservatoriyasida vokaldan dars bergan, 1986-yilda professor unvonini olgan, 1988–1997-yillarda kafedra mudiri bölgan va köplab xonandalarni tarbiyalagan. U 1957-yilda Moskvada ötgan Jahon yoşlari va talabalari festivali laureati bölgan, «Döstlik» (1998) va «Buyuk xizmatlari uçun» (2001) ordenlari bilan taqdirlangan. Rusça Vikipediyaga köra, xonandaning turmuş örtoği bastakor Xolxöja Töxtasinov bölgan; u 2007-yilda Toşkentda vafot etgan va Çiğatoy qabristoniga dafn qilingan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Saodat Qobulova // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3325 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASaodat Qobulova. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3325
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3325
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Кабулова, Саодат Кабуловнаru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 11-jild, 188–189-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 188–189-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.