Oxunboboyev tumani

Qöştepa tumani (1943–2010-yillarda Oxunboboyev tumani, undan avval Marğilon tumani) — Farğona viloyatidagi ma'muriy tuman. Ma'muriy markazi — Langar qişloği. ÖzME'ga köra, tuman 1926-yilda taşkil etilgan, keyinçalik uning hududidan Toşloq va Yozyovon kabi yangi tumanlar ajralib çiqqan. Rusça Vikipediyaga köra, 1943-yilda Oxunboboyev nomini olgan tuman 2010-yilda Qöştepa tumani deb qayta nomlangan.12

Tuman ğarbda Oltiariq tumani, janubda Farğona tumani, şimolda Yozyovon, şarqda Toşloq tumanlari va Marğilon şahri bilan çegaradoş. ÖzME'ga köra, maydoni 390 km². ÖzME davrida tumanda 16 ta qişloq fuqarolar yiğini bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, hozir uning tarkibida 14 ta şaharça — jumladan, Boltaköl, Ğiştmon, Dörmon, Qumtepa, Şahartepa — va 15 ta qişloq fuqarolar yiğini bor.

Tuman Farğona vodiysining markaziy qismida, Yozyovon çölida joylaşgan. Relyefi şimolga qarab pasayib boruvçi keng tekislikdan iborat: unda soy yoyilmalari, Sirdaryoning qayir usti terrasasi, qurib qolgan köl botiqlari, qadimiy soy özanlari va qum barxanlari uçraydi. ÖzME'ga köra, iqlimi keskin kontinental: yillik örtaça harorat 13,6°, iyulda örtaça 27°, yanvarda −2,2°; eng yuqori harorat 43°, eng pasti −23° gaça yetadi. Yillik yoğin bor-yöği 110–130 mm, vegetatsiya davri 220 kun. Tuman orqali Katta Farğona va Janubiy Farğona kanallari hamda Marğilonsoy ötadi.

Atrofdagi balandliklardan oqib keladigan sizot suvlar va suğorişdan qaytgan oqova suvlar tufayli yer osti suvlari yuza joylaşgan — 1–1,5 m çuqurlikda. Hududning katta qismini qisman şörlangan ötloqi va ötloqi-botqoq tuproqlar, janubda esa böz tuproqlar egallaydi. Yovvoyi ösimliklardan yulğun, selin, şuvoq, qamiş, hayvonlardan quyon, tulki, kemiruvçilar va sudraluvçilar bor.

ÖzME'ga köra, 2003-yilda tumanda 137,3 ming kişi yaşagan, ularning hammasi qişloq aholisi hisoblangan; 1 km² ga 352 kişi töğri kelgan. Aholining 92,5% ini özbeklar, 6,5% ini qirğizlar taşkil etgan, şuningdek, tatar, tojik va rus millatlari vakillari ham istiqomat qilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2022-yilda aholi soni 198,4 ming kişiga yetgan.

Tuman xöjaligi asosan qişloq xöjaligiga ixtisoslaşgan, uning yetakçi tarmoği — paxtaçilik. ÖzME'ga köra, 2003-yilda jami 24,6 ming gektar ekin maydonining 11 ming gektariga ğalla, taxminan 11 ming gektariga paxta ekilgan, qolgan yerlarda poliz, sabzavot, yem-xaşak ekinlari, boğ va tokzorlar bölgan. Çorvaçilik, parrandaçilik va ipakçilik ham rivojlangan. Tumanda Janubiy Koreya bilan hamkorlikdagi töqimaçilik korxonasi, parrandaçilik va kiçik sanoat korxonalari faoliyat körsatgan.

ÖzME'ga köra, 2002/2003-öquv yilida tumandagi 49 umumta'lim maktabi va 2 litsey-internatda qariyb 37 ming öquvçi öqigan. Madaniyat uylari, kutubxonalar, stadionlar, kasalxonalar va qişloq vraçlik punktlari aholiga xizmat körsatadi. 1943-yildan «Istiqbol yöli» tuman gazetasi çiqadi.