Xöjaobod tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Xöjaobod tumani — Andijon viloyatining janubi-şarqidagi tuman. ÖzME'ga köra, u 1926-yil 29-sentabrda taşkil etilgan; keyinçalik uning tarkibidan 1973-yilda Jalaquduq, 1992-yilda esa Buloqboşi tumanlari ajralib çiqqan. Ma'muriy markazi — Xöjaobod şahri. Tuman maydoni kiçik bölsa-da, aholisi ziç joylaşgan qadimiy dehqonçilik hududlaridan biri hisoblanadi.12
Joylaşuvi
13Tuman şimoli-şarqda Jalaquduq, şimoli-ğarbda Andijon, ğarbda Buloqboşi tumanlari bilan çegaradoş; şarq, janub va janubi-ğarb tomonlardan esa Qirğiziston bilan tutaşadi. ÖzME maydonini 0,23 ming km², ya'ni 230 km² atrofida deb körsatadi. Rusça Vikipediyaga köra, tuman bitta şahar va tört qişloq fuqarolari yiğinidan (Oltin Vodiy, Birlaşgan, Manak, Xöjaobod) iborat bölib, ular 33 ta qişloqni birlaştiradi.
Tabiati
13Hudud Farğona vodiysining janubi-şarqiy çekkasida joylaşgan. Janubida Pomir-Oloy tizimiga mansub Çilustun va Qirtoştoğ toğlari kötarilgan, eng baland nuqtasi 1457 m. Şimoli-ğarbiy qismi adirlardan, qolgan qismi pasttekislikdan iborat. Yer ostidan neft va gaz qazib olinadi, ohaktoş, şağal va granit zaxiralari ham bor.
ÖzME'ga köra, iqlimi keskin kontinental: iyulning örtaça harorati 26,7°, yanvarniki −3,5°, yiliga 300–330 mm yoğin tuşadi; rusça Vikipediya yillik yoğin miqdorini 300–350 mm deb beradi. Ekinzorlar Şahrixonsoy, Oqburasoy, Aravonsoy va Janubiy Farğona kanalidan suğoriladi, beşta nasos stansiyasi işlaydi. Tuproqlari asosan qadimdan işlov berilgan madaniy voha tuproqlari, adirlarda esa oç va tipik böz tuproqlar tarqalgan. Yovvoyi hayvonlardan quyon, tulki, börsiq, jayra, quşlardan kaklik, bedana, qizilişton, burgut uçraydi, suv havzalarida laqqa, karp va sazan baliqlari bor.
Aholisi
13ÖzME 2004-yilda aholi soni 82,1 ming kişidan oşganini yozadi; öşa paytda aholi ziçligi har km² ga 357 kişini taşkil etgan, şaharliklar 17 ming, qişloq aholisi 65 ming kişi atrofida bölgan. Özbekça Vikipediyaga köra, 2023-yilda aholi 132,1 ming kişidan ziyod bölgan. Aholining asosiy qismini özbeklar taşkil etadi; tojiklar, ruslar, tatarlar, qirğizlar, uyğurlar, turklar, ozarbayjonlar va koreyslar ham yaşaydi.
Xöjaligi
13Tuman qişloq xöjaligi asosan paxtaçilikka ixtisoslaşgan, çorvaçilik, boğdorçilik, asalariçilik va parrandaçilik ham rivojlangan. ÖzME'ga köra, 2004-yilda 3,1 ming gektarga paxta va 2,6 ming gektarga buğdoy ekilgan. Sanoat korxonalari meva-sabzavot konservalaş, meva quritiş, paxta tozalaş, tikuvçilik va plastmassa idiş işlab çiqarişga yönaltirilgan; Özbekiston–Bolgariya va Özbekiston–Xitoy qöşma korxonalari ham faoliyat yuritgan. Tumanda neft va gaz olinadi, Zavrak GES işlaydi. Toşkent—Öş avtomobil yölining 36 km qismi tuman hududidan ötadi.
Ijtimoiy hayoti
13ÖzME'ga köra, 2004-yilda tumanda 32 umumta'lim maktabi, litsey, gimnaziya, tört kasb-hunar kolleji, kutubxonalar va madaniyat uylari, «Armuğon» aşula va raqs dastasi faoliyat körsatgan. 1998-yildan «Xöjaobod» tuman gazetasi (avvalgi nomi «Şonli mehnat») çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Xöjaobod tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3486 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAXöjaobod tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3486
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3486
Manbalar
3 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Xöjaobod tumaniuz.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Ходжаабадский районru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 9-jild, 307–308-b.manbaa.uz · ÖzME, 9-jild, 307–308-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.