Brest viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Brest viloyati — Belarus Respublikasining janubi-ğarbiy qismidagi ma'muriy-hududiy birlik; mamlakatning olti viloyatidan biri. Markazi — Brest şahri, boşqa yirik şaharlari — Baranoviçi va Pinsk. Inglizça Vikipediyaga köra, viloyat ğarbda Polşa, janubda Ukraina bilan çegaradoş bölgani uçun «Belarusning ğarbiy darvozasi» deb ham ataladi.12
Tarixi
13Inglizça Vikipediyaga köra, viloyat hududi 1921–1939-yillarda Polşa tarkibida bölgan, asosan Polesye voyevodligiga kirgan. 1939-yilda bu yerlar Belorussiya SSR tarkibiga qöşilgan va ÖzME ma'lumotiça, şu yil 4-dekabrda viloyat taşkil etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, 1954-yilda Pinsk va Baranoviçi viloyatlari tugatilib, Pinsk viloyatining butun hududi va Baranoviçi viloyatining bir qismi Brest viloyatiga qöşilgan.
Joylaşuvi va ma'muriy bölinişi
13ÖzME'da viloyat maydoni 32,3 ming km² deb berilgan; rusça va inglizça Vikipediyada esa bu raqam taxminan 32,8 ming km², ya'ni mamlakat hududining qariyb 15,7 foizi. Viloyat ğarbda Polşaning Podlyase va Lyublin voyevodliklari, janubda Ukrainaning Volin va Rovno viloyatlari, şimolda Grodno va Minsk, şarqda Gomel viloyatlari bilan çegaradoş. Belarusning eng ğarbiy nuqtasi ham şu viloyatda joylaşgan. Inglizça Vikipediyaga köra, hozir viloyat 16 tuman, 20 şahar va 9 şaharça tipidagi posyolkani öz içiga oladi.
Tabiati
13Relyefi asosan tekislik. Janubiy va janubi-şarqiy qismi Polesye pasttekisligining ğarbiy bölagini egallaydi, şimoli-ğarbda Bug böyi, şimolda Baranoviçi tekisliklari joylaşgan. Iqlimi mö'tadil kontinental: ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati –4°, iyulniki 18°, yillik yoğin 550–650 mm. Asosiy daryosi — Pripyat va uning irmoqlari; Dnepr–Bug kanali orqali kemalar qatnaydi. Hudud torf zaxiralariga boy, botqoqlik va örmonlar köp: qarağay, qayin, eman va olxa ösadi. Şimolida Belovej puşçasi joylaşgan; inglizça Vikipediyaga köra, bu milliy boğ viloyat hududining 2,7 foizini egallaydi, yana 17 ta milliy ahamiyatdagi qöriqxona bor.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 1999-yilda viloyatda 1485 ming kişi yaşagan. Inglizça Vikipediyada 2024-yil uçun 1,3 million kişi körsatilgan. Aholining 85 foizini beloruslar, qolganini ruslar, ukrainlar va polyaklar taşkil etadi; şahar aholisining uluşi 1950-yildagi 17 foizdan 2017-yilda 70 foizdan oşgan. Inglizça Vikipediyaga köra, Brest viloyati Belarusda tuğiliş darajasi eng yuqori bölgan hudud hisoblanadi.
Xöjaligi
13Sanoat asosan qişloq xöjaligi va örmon mahsulotlarini qayta işlaşga tayanadi. Inglizça Vikipediyaga köra, 2017-yilda oziq-ovqat sanoati viloyat sanoat mahsulotining qariyb yarmini bergan. Göşt, sut, baliq mahsulotlari, mebel va gugurt, gaz plitalari, stanoklar işlab çiqariladi. Beryoza tumanidagi issiqlik elektr stansiyasi mamlakatdagi eng yirik elektr stansiyalaridan biri. Qişloq xöjaligida ğalla, kartoşka, qand lavlagi, ziğir va sabzavot yetiştiriladi, qoramol, çöçqa va parranda boqiladi. Asosiy transport turi — temir yöl; Moskva–Brest magistrali şu yerdan ötadi. Brest qal'asi va Belovej puşçasi viloyatning asosiy sayyohlik maskanlaridir.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Brest viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3754 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABrest viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3754
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3754
Manbalar
3 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Brest regionen.wikipedia.org
- 2Rusça Vikipediya: Брестская областьru.wikipedia.org
- 3ÖzME, 2-jild, 637–638-b.manbaa.uz · ÖzME, 2-jild, 637–638-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.