Galiya Bayazitovna Izmaylova

Galiya Bayazitovna Izmaylova (1923-yil 12-fevral, Tomsk — 2010-yil 2-oktyabr, Toşkent) — balet artisti, raqqosa va baletmeyster, özbek milliy raqsini mumtoz balet bilan uyğunlaştirgan san'atkor. ÖzME'ga köra, u 1951-yilda Özbekiston xalq artisti unvoniga sazovor bölgan; rusça Vikipediyaga köra, 1962-yilda SSSR xalq artisti unvonini ham olgan.1

Rusça Vikipediyaga köra, Galiya Izmaylova Tomsk şahrida tatar oilasida tuğilgan, 1931-yilda otasi vafot etgaç, onasi bilan Toşkentga köçgan. Raqsga havasi bolalikdanoq namoyon bölgan: havaskorlar tanlovida körinişi uni yangi oçilgan balet maktabiga olib kelgan. ÖzME ma'lumotiça, u Toşkent balet maktabini 1941-yilda, Toşkent teatr va rassomlik san'ati institutini esa 1961-yilda tugatgan (rusça Vikipediyada institutni bitirgan yili 1958 deb berilgan).

1941-yildan Izmaylova Navoiy nomidagi opera va balet teatrining yetakçi yakkaxoni bölgan. Hali ilk rollaridayoq — «Oq bilak»dagi Semurğ, «Boqçasaroy favvorasi»dagi Mariya va Zarema — u qahramonlarning içki dunyosini ifodali harakatlar orqali oçib berişga intilgan. ÖzME uning eng yaxşi obrazlari qatorida «Don Kixot»dagi Kitri, «Qirq qiz»dagi Guloyim, «Oqquş köli»dagi Odetta-Odiliya, «Karmen-syuita»dagi Karmen, «Layli va Majnun»dagi Layli, «Spartak»dagi Egina rollarini sanaydi. Bu obrazlar ijro texnikasining mukammalligi va Yevropa mumtoz raqsini an'anaviy özbek raqs harakatlari bilan uyğunlaştirgani bilan ajralib turgan. Rusça Vikipediyaga köra, 1947-yilda Pragadagi Butunjahon yoşlar festivalida u buxoro raqsi «Zang» ijrosi uçun birinçi mukofotni olgan.

1977–1985-yillarda Izmaylova teatrning boş baletmeysteri, 1985-yildan esa baletmeysteri bölib işlagan. U «Oqquş köli», «Navröz», «Şahrizoda», «Sevgi tumori», «Esmeralda», «Knyaz Igor», «Faust», «Zebunniso», «Umar Xayyom» kabi spektakl va operalarning raqslarini sahnalaştirgan. ÖzME'ga köra, u yangi turdagi özbek mumtoz raqs maktabining asosçilaridan biri: Farğona, Buxoro va Xorazm xalq raqslari hamda Yevropa raqsi ta'sirida zamonaviy raqs miniatyuralari yaratgan. M. Ravelning «Bolero» baleti, M. Aşrafiyning «Dilorom» operasi uçun «Söğdiyona», «Hindi», «Arab» va «Farğona» xoreografik miniatyuralarini sahnaga qöygan.

Turli xalqlarning milliy raqs san'atini örganib, «Jahon xalqlari raqslari» konsert dasturini tuzgan; repertuarida Hindiston, Indoneziya, Myanma, Suriya, Misr, Meksika, Argentina va Kuba raqslari bölgan. «Bahor» va «Lazgi» ansambllari uçun ham köplab raqslar sahnalaştirgan, köp mamlakatlarda gastrolda bölgan. 1984-yilda unga bağişlab «Umrga teng raqs» filmi suratga olingan.

ÖzME'ga köra, Izmaylova Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1970), «Şuhrat» medali (1997) va «Döstlik» ordeni (1998) bilan taqdirlangan. Rusça Vikipediyada u 1950-yilda Stalin mukofoti, ikki marta Lenin ordeni hamda 2003-yilda «Mehnat şuhrati» ordeni bilan mukofotlangani qayd etilgan. San'atkor Toşkentda vafot etgan va Çiğatoy qabristoniga dafn qilingan.