«Turon» kutubxonasi
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
«Turon» kutubxonasi (rasmiy nomi — Toşkent viloyati «Turon» ilmiy universal kutubxonasi) — Özbekistondagi eng yirik kutubxonalardan biri, ilmiy-ma'rifiy muassasa. ÖzME'ga köra, u 1918-yilda Toşkentda mustaqil ommaviy kutubxona sifatida faoliyat boşlagan, 1919-yilda «Turon» nomini olgan. 1928—1993-yillarda kutubxona «Oktyabr» deb atalgan, mustaqillik yillarida esa tarixiy nomi qaytarilgan.
Tarixi
13Kutubxonaning tarixi jadidlar harakati bilan çambarças boğliq. ÖzME'ga köra, u joylaşgan binoda 1913-yilda ma'rifatparvar Abdulla Avloniy rahbarligida «Turon» teatr truppasi tuzilgan. Öşa yili Toşkent ziyolilarining «Turon» jamiyati taşabbusi bilan, ularning öz kitoblari va hadya qilgan mablağlari hisobiga şu yerda kutubxona ham oçilgan.
Bu dargoh atrofida Munavvarqori Abduraşidxonov, Abdulla Avloniy, Abdulla Qodiriy, Çölpon, Ğulom Zafariy, Şokirjon Rahimiy, Mannon Uyğur kabi ilğor fikrli ziyolilar töplangan. ÖzME'ga köra, Vatan va millat ozodligi yölidagi kuraşda muhim rol öynagan ma'naviy muhit aynan şu yerda şakllangan.
Fondi
13Dastlab kutubxona atigi 4 ming kitobga ega bölgan. ÖzME ma'lumotiga köra, 2004-yilga kelib fond 400 mingdan ortiq asarga yetgan. Noyob naşrlar qatorida Oktyabr töntarişidan oldin çop etilgan kitoblar va 1918-yildan buyon töplangan gazetalar jamğarmasi saqlanadi. Fond har yili 100 ga yaqin davriy naşr va yangi kitoblar hisobiga töldirib boriladi.
Faoliyati
13Kutubxona sakkiz bölimdan iborat: ilmiy-metodik bölim, fondni butlaş, kitoblarga işlov beriş, kitob saqlaş, ma'lumot-bibliografiya, kitobxonlarga xizmat (öquv zallari bilan), almaşuv fondi hamda axborot va zamonaviy texnologiyalar bölimi. U kitob körgazmalari, madaniy meros haqidagi tadbirlar, olim va yozuvçilar bilan uçraşuvlar ötkazadi, bibliografiya böyiça qöllanmalar naşr qiladi.
ÖzME'ga köra, 1938-yildan kutubxona viloyatdagi 500 dan ortiq kutubxona uçun metodik markaz vazifasini bajaradi, ularning xodimlari uçun malaka oşiriş kurslari va seminarlar uyuştiradi. Kutubxona Özbekistonda birinçilardan bölib avtomatlaştirişni joriy etgan: özbek tilidagi 75 ming nusxa adabiyotning elektron katalogi yaratilgan. Unda huquqiy axborot markazi va internetga ulangan kompyuter xonasi ham bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)«Turon» kutubxonasi // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3825 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APA«Turon» kutubxonasi. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3825
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3825
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 8-jild, 780–781-b.manbaa.uz · ÖzME, 8-jild, 780–781-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.