Hojiabdulaziz Abdurasulov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Hojiabdulaziz Abdurasulov (Rasulov; 1852, Samarqand — 1936, Samarqand) — özbek xonandasi, tanbur va dutor ijroçisi, bastakor. ÖzME'ga köra, 1932-yilda unga Özbekiston xalq artisti unvoni berilgan. U maqom ijroçiligining yirik vakili va köplab taniqli san'atkorlarning ustozi sifatida tanilgan.1
Ta'limi va safarlari
1,3ÖzME'ga köra, Hojiabdulaziz tanbur çalişni va Şaşmaqomning çolğu yöllarini Hoji Rahimberdidan örgangan. Hofizlik san'atining nozik jihatlari va Nasr şöbalarini avval samarqandlik Borux hofizdan, keyinroq Ota Jaloldan örgangan. 1887—1888 va 1907—1908-yillarda haj safarlarini ado etib, Eron, Arabiston, Hindiston va Afğoniston xalqlarining musiqa madaniyati va ijro uslublari bilan yaqindan tanişgan, bu mamlakatlarda öz san'atini ham namoyiş etgan.
Ijodi
1,3Xonanda murakkab aşula yöllarini öz ovoz imkoniyatlariga moslab, ijodiy yöndaşuv bilan özbek va tojik tillarida kuylagan. ÖzME'ga köra, u ayrim mumtoz yöllarga yangi avjlar qöşib, ularning ta'sirçanligini oşirgan: «Guluzorim»ga «Turk», «Bozurgoniy»ga «Zebo pari», «Bebokna» va «Uşşoq»ga «Namudi Uzzol», «Abdurahmonbegi»ga «Namudi Navo» avjlarini boğlagan. Şu bois u ijro etgan «Uşşoq» «Uşşoqi Hoji» va «Samarqand uşşoği» nomlari bilan şuhrat qozongan.
Xonanda repertuarida 200 dan ortiq xalq aşulalari va maqom yöllari bölgan, ulardan mumtoz asarlar asosiy örinni egallagan. «Uşşoq» va uning taronasi, qaşqarçasi, ufari, «Rosti Panjgoh», «Iroq» va «Navo» maqomlari yöllari, «Nasrulloyi», «Gulyor», «Orazi Gulyor», «Arzimni aytay», «Qurbon ölam» kabi asarlar şular jumlasidan. U Hofiz, [[Alişer Navoiy|Navoiy]], Fuzuliy, Zebunniso, Amiriy, Fazliy kabi Şarq mumtoz şoirlarining ğazallarini kuylagan. Mohir sozanda sifatida maqom yöllarini tanbur va dutorda ijro etgan. ÖzME'ga köra, uning ijrosidagi köp aşulalar 1909-yildan boşlab gramplastinka va fonograflarga yozib olingan.
Pedagogik faoliyati
1,31920-yillarda Hojiabdulaziz konsert guruhlarida qatnaşgan va musiqa tögaraklarini taşkil etgan. 1928—1931-yillarda Samarqanddagi Musiqa va xoreografiya institutida dars bergan. ÖzME'ga köra, M. Aşrafiy, T. Sodiqov, Yu. va R. Rajabiylar, I. Ikromov, M. Burhonov, D. Zokirov, M. Leviyev, N. Hasanov kabi san'atkorlar undan ta'lim olgan.
Xotirasi
1,3Samarqanddagi musiqa kollejiga Hojiabdulaziz nomi berilgan. 1997-yildan Samarqandda uning nomidagi xonandalar tanlovi ötkazib kelinadi. 2001-yilda u vafotidan söng «Buyuk xizmatlari uçun» ordeni bilan taqdirlangan. Özbekça Vikipediyaga köra, 2019-yil avgustda Samarqandda xonanda yaşab ijod qilgan uyda uy-muzey oçilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Hojiabdulaziz Abdurasulov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3849 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAHojiabdulaziz Abdurasulov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3849
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3849
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Hoji Abdulaziz Abdurasulovuz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 11-jild, 187–188-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 187–188-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.