Otajon Hoşim
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Otajon Hoşim (taxallusi; asl ismi — Otajon Hoşimov; 1905, Toşkent — 1938-yil 4-oktabr) — özbek adabiyotşunosi, ilmiy muassasalar taşkilotçisi va jamoat arbobi. ÖzME'ga köra, u 1920-yillarda özbek yozuvçilarining ilk adabiy birlaşmasini boşqargan, 1930-yillarda esa respublikadagi til va adabiyot tadqiqotlariga rahbarlik qilgan. 1937-yilgi qatağon paytida hibsga olinib, qatl etilgan.
Ta'limi
1,3ÖzME'ga köra, Otajon dastlab rus-tuzem maktabida, keyin 1919–1921-yillarda öqituvçilar tayyorlaydigan bilim yurtida öqigan. Qobiliyatli talaba sifatida 1922-yilda Moskvaga — Buxarin nomidagi işçilar fakultetiga jönatilgan, uni bitirgaç, 1923-yilda Qizil professorlar institutining tayyorlov bölimiga kirgan. 1924–1927-yillarda, öqiş bilan birga, Moskvadagi özbek drama studiyasi tinglovçilariga dars bergan. Biroq soğliği yomonlaşgani tufayli institutni tamomlay olmay, vataniga qaytgan.
Adabiy va ilmiy faoliyati
1,3Toşkentga qaytgan Otajon Hoşim 1926–1929-yillarda «Qizil qalam» uyuşmasiga boşçilik qilgan va uning ikki kitobdan iborat töplamlarini (1928 va 1929) naşr ettirgan; bu töplamlar öz davrining sezilarli adabiy hodisasi bölgan. U Maorif xalq komissarligi qoşidagi ilmiy kengaşni ham boşqargan. ÖzME'ga köra, 1927-yil yanvarda Samarqandda Oliy pedagogika institutining oçilişi uning taşabbusi bilan amalga oşgan; bu bilim yurti keyinçalik Samarqand davlat universitetiga aylangan.
1929-yilda «burjua millatçilari»ga qarşi kampaniya boşlanişi bilan u Leningradga, SSSR Fanlar akademiyasining Şarqşunoslik instituti aspiranturasiga yuborilgan va uni tugatgaç, öşa institutda ilmiy kotib bölib işlagan. 1933-yil dekabrda Toşkentga qaytarilib, Til va adabiyot ilmiy tadqiqot institutiga direktor etib tayinlangan. 1934-yildan Yozuvçilar uyuşmasining tanqid va adabiyotşunoslik şö'basiga, 1937-yildan yangi tuzilgan Fanlar komiteti raisining örinbosari sifatida faoliyat yuritgan.
ÖzME'ga köra, uning taşabbusi bilan folklor namunalari — ikki jildlik «Özbek folkloridan namunalar», «Alpomiş», «Malikai ayyor», xalq ertaklari, şuningdek, mumtoz va zamonaviy özbek adabiyotiga doir tadqiqotlar hamda bir neça atamalar luğati çop etilgan.
Qatağon
1,31937-yil 2-avgustda Otajon Hoşim «xalq duşmani» degan ayblov bilan hibsga olingan va oradan köp ötmay Toşkentda otib öldirilgan. ÖzME uning faoliyati eng qizğin pallada uzilib qolganini ta'kidlaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Otajon Hoşim // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3918 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAOtajon Hoşim. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3918
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3918
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 6-jild, 268–269-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 268–269-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.