Rostov viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Rostov viloyati — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat, mamlakat Yevropa qismining janubida, Don daryosining quyi oqimida joylaşgan. ÖzME'ga köra, u 1937-yil 13-sentabrda tuzilgan; inglizça Vikipediyaga köra, viloyat Azov-Qora dengiz ölkasidan ajratib taşkil etilgan. U Janubiy federal okrugga kiradi, ma'muriy markazi — Rostov-Don şahri, u 2002-yildan butun okrugning ham markazi hisoblanadi.1
Geografiyasi
13ÖzME'ga köra, viloyat maydoni 100,8 ming km², inglizça Vikipediyada esa 100 967 km² deb körsatilgan. Hudud janubi-ğarbda Azov dengizining Taganrog qöltiği bilan tutaşgan. Inglizça Vikipediyaga köra, viloyat şimolda Ukraina hamda Volgograd va Voronej viloyatlari, janubda Krasnodar va Stavropol ölkalari, şarqda Qalmiğiston Respublikasi bilan çegaradoş.
Relyefi asosan tekislik. ÖzME'ga köra, ğarbda Donetsk kryajining şarqiy etaklari (eng baland nuqtasi 253 m), şimolda Don qirlari, janubi-şarqda Yergeni tepaliklari, janubda Kuma-Maniç botiği joylaşgan. Iqlimi mö'tadil kontinental: yanvarning örtaça harorati şimolda −9°, janubda −5° atrofida, iyulniki 22–24°; yillik yoğin 400–650 mm. Asosiy suv yöli — Yevropaning eng uzun daryolaridan biri bölgan Don va uning Severskiy Donets, Sal, Maniç kabi irmoqlari. Tuproqlari qoratuproq, kaştan tuproq va şörtoblardan iborat, turli boşoqli ötlar va şuvoq ösadi.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2002-yilda viloyatda 4406,7 ming kişi yaşagan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2021-yilgi aholi röyxatida bu raqam 4 200 729 kişini taşkil etgan, bu böyiça viloyat Rossiya subyektlari orasida oltinçi örinda turadi. Aholining 90 foizdan ortiği ruslar, keyingi örinlarda armanlar va ukrainlar. Taganrog, Şaxti, Novoçerkassk, Volgodonsk va Novoşaxtinsk viloyatning boşqa yirik şaharlaridir.
Tarixi
13Inglizça Vikipediyaga köra, bu hududda turli davrlarda skiflar, qadimgi yunonlar, Buyuk Bulğoriya, xazarlar, qipçoqlar, italyan savdo respublikalari, Möğullar imperiyasi, Qrim xonligi va Usmonli imperiyasi hukmronlik qilgan. Viloyat hududida qadimgi yunon şahri Tanais xarobalari saqlangan. Ikkinçi jahon uruşi yillarida, 1941–1943-yillarda viloyat nemis qöşinlari tomonidan bosib olingan.
Xöjaligi
13ÖzME'ga köra, sanoatning yetakçi tarmoqlari — maşinasozlik va metallsozlik: bu yerda kombaynlar va boşqa qişloq xöjaligi texnikasi («Rostselmaş»), elektrovozlar (Novoçerkassk), presslaş jihozlari, ekskavatorlar va asboblar işlab çiqariladi. Qora va rangli metallurgiya, kimyo, oziq-ovqat sanoati ham rivojlangan, Donetsk havzasida toşkömir qazib olinadi, Simlyansk GESi işlaydi. Qişloq xöjaligida dehqonçilik ustun: buğdoy, arpa, şoli, kungaboqar, sabzavot ekiladi, tokçilik va mevaçilik rivojlangan, çorvaçilik göşt-sut yönalişiga ega. Don va Azov dengizi orqali kema qatnaydi; Taganrog — dengiz porti, Rostov-Don — daryo porti.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Rostov viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4012 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APARostov viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4012
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4012
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Rostov Oblasten.wikipedia.org
- 2ÖzME, 7-jild, 270–271-b.manbaa.uz · ÖzME, 7-jild, 270–271-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.