Belgorod viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Belgorod viloyati — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat, ma'muriy markazi Belgorod şahri. ÖzME'ga köra, u 1954-yil 6-yanvarda taşkil etilgan, maydoni 27,1 ming km². Rusça Vikipediyaga köra, viloyat tuzilganidan beri uning çegaralari özgarmagan. Inglizça Vikipediyaga köra, janub va ğarbda Ukrainaning Luhansk, Xarkiv va Sumi viloyatlari bilan, şimol va şimoli-ğarbda Kursk, şarqda Voronej viloyatlari bilan çegaradoş; çegaralarining umumiy uzunligi taxminan 1150 km, şundan 540 km Ukraina bilan ötadi.12
Tabiati
13Viloyat Örta Rus qirlarining janubi-ğarbiy qismida joylaşgan. Yer yuzasi baland tekislik bölib, jarlar va soyliklar bilan kesilgan. Rusça Vikipediyaga köra, hudud şimoldan janubga taxminan 190 km, ğarbdan şarqqa taxminan 270 km ga çözilgan. Iqlimi mö'tadil kontinental. ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati −8° atrofida, iyulniki ğarbda 19,6°, şarqda 21° ni taşkil qiladi; yiliga 420–590 mm yoğin yoğadi.
Asosiy daryolari — Severskiy Donets, Oskol, Tixaya Sosna va Vorskla; ularda bir neça suv ombori qurilgan. Tuproqlarning köp qismi qoratuproq, daryo vodiylarida allyuvial tuproqlar uçraydi. Viloyat örmon-daşt mintaqasida, janubiy qismi esa daşt mintaqasida yotadi. ÖzME'ga köra, yovvoyi hayvonlardan los, kiyik, qobon, böri, tulki, börsiq, quyon va yumronqoziq yaşaydi.
Aholisi
13ÖzME 1999-yilgi ma'lumotga köra viloyat aholisini 1450 ming kişi deb körsatgan, şundan 936 mingi şaharlarda yaşagan. Rusça Vikipediyaga köra, 2025-yilda aholi soni 1 482 025 kişiga yetgan, şahar aholisining uluşi esa 2022-yilda 67,7 foiz bölgan. Asosiy aholi — ruslar, ukrainlar va boşqa millat vakillari ham yaşaydi. Yirik şaharlari: Belgorod, Stariy Oskol, Gubkin, Alekseyevka, Valuyki.
Xöjaligi
13Viloyat iqtisodiyotining muhim tayançi — Kursk magnit anomaliyasidagi temir ruda konlari; ular negizida konçilik sanoati rivojlangan. Bundan taşqari bör va turli gillar zaxiralari bor. ÖzME'ga köra, quriliş materiallari, maşinasozlik va oziq-ovqat sanoati yaxşi taraqqiy etgan: Belgorodda buğ qozonlari zavodi, Stariy Oskol va Şebekinoda maşinasozlik korxonalari işlagan. Oziq-ovqat sanoati şakar va konservalar çiqaradi.
Qişloq xöjaligida arpa, buğdoy, qora buğdoy, tariq, makkajöxori va qand lavlagi ekiladi, sabzavotçilik hamda boğdorçilik rivojlangan. ÖzME'ga köra, viloyat kaşniç yetiştiriş böyiça Rossiyada birinçi örinda turgan; undan parfyumeriyada işlatiladigan efir moyi olinadi. Çorvaçilik sut va göşt yönalişida bölib, qoramol, çöçqa va parranda boqiladi. Hududdan bir neça magistral temir yöl va Moskva — Simferopol avtomobil yöli ötadi.
Yaqin tarixi
13Inglizça Vikipediyaga köra, 2022-yildan keyin Rossiya va Ukraina örtasidagi uruş davomida viloyat çegaraoldi hududlari bir neça bor hujumga uçragan, 2023-yil mayida esa Ukraina tomonidan kelgan qurollangan guruhlar çegarani kesib ötgani xabar qilingan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Belgorod viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4017 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABelgorod viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4017
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4017
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Белгородская областьru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Belgorod Oblasten.wikipedia.org
- 3ÖzME, 1-jild, 207–208-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 207–208-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.