Tarağoy
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tarağoy (Amir Tarağoy, Tarağoybek; vafoti 1360) — Çiğatoy ulusidagi barlos qabilasi beklaridan biri, Amir Temurning otasi. ÖzME'ga köra, u barlos oqsoqollaridan bölgan va ulusning nufuzli amirlari qatorida turgan. Inglizça Vikipediya uni Movarounnahrdagi turk-möğul barlos qabilalar ittifoqining kiçik amirlaridan biri deb ta'riflaydi va uning taqvodorligini, harbiy hayotdan köra sufiylik yölini afzal körganini ta'kidlaydi.1
Kelib çiqişi va mavqei
13ÖzME'ga köra, Tarağoyning ajdodlari Çingizxon va Çiğatoy saroyiga yaqin bölgan, keyinroq esa Keş viloyatini boşqargan. Tarağoyning özi Amir Qazağonning işonçli beklaridan hisoblangan va Ili daryosi böyida har yili çaqiriladigan qurultoyda boşqa viloyat beklari bilan birga qatnaşgan. Movarounnahr va Möğulistondagi köplab nufuzli amirlar bilan döst bölgani keyinçalik Temurga qöl kelgan.
Inglizça Vikipediyada tarixçi Beatris Manzning fikri keltiriladi: Temur keyinroq öz yutuqlarini yanada yorqinroq körsatiş uçun otasining mavqeini kamtarroq tasvirlagan bölişi mumkin. Bu manbaga köra, Tarağoy unça qudratli bölmasa-da, ança badavlat va ta'sirli kişi bölgan; Ibn Arabşoh uni Amir Husayn saroyidagi obröli zodagonlardan biri sifatida tilga oladi.
Şaxsiyati va oilasi
13ÖzME'ga köra, Tarağoy beklar xonadonidan bölsa-da, otasi Amir Barqul kabi harbiy işga moyil bölmagan. U taqvodor musulmon bölib, köp vaqtini darveşlar suhbatida ötkazgan va şayx Şamsuddin Kulolni öziga pir deb bilgan. Şarafuddin Ali Yazdiy «Zafarnoma»da uning olimlar, solihlar va taqvodorlarga mehribon bölganini, ularning majlislariga qatnaganini yozadi.
ÖzME'ga köra, Tarağoyning xotini Takina xotun Buxoro ulamolarining peşvosi — sadr uş-şari'aning qizi bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, temuriylar uni Çingizxon avlodidan deb hisoblagan; Tarağoyning tört öğli va ikki qizi bölgan. Qizlaridan biri Qutluğ Turkon oğo bölib, uning Samarqanddagi maqbarasi saqlangan.
Tarağoy öğli Temurning tarbiyasiga alohida e'tibor bergan: uni yoşligidan maxsus murabbiylar qöliga topşirib, otda yuriş, ovçilik, kamondan öq otiş va qiliçbozlik kabi harbiy mahoratlarni örganişini ta'minlagan. ÖzME'ga köra, bu tarbiya Temurning keyinçalik buyuk sarkarda bölib yetişişida muhim rol öynagan.
Vafoti va qabri
13Tarağoy 1360-yilda vafot etgan; inglizça Vikipediya uning vafot sanasini 12-mart deb körsatadi va «Zafarnoma»ga tayanib, Temur otasining ölimidan keyin mulkidan xavotirlanib tuğilgan yurtiga qaytganini qayd etadi. ÖzME'ga köra, Tarağoy Keşdagi (Şahrisabz) oilaviy xilxonaga dafn etilgan. Keyinroq Temur jome masjidi yaqinida, şayx Şamsuddin Kulol maqbarasi yonida yangi maqbara qurdirib, otasining xokini öşa yerga köçirgan. Harbiy yurişlardan qaytişda Temur Keşda töxtab, otasi, öğli Jahongir va piri Şamsuddin Kulol qabrlarini ziyorat qilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tarağoy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4072 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATarağoy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4072
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4072
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Amir Taraghaien.wikipedia.org
- 2ÖzME, 8-jild, 113–114-b.manbaa.uz · ÖzME, 8-jild, 113–114-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.