Xurşid Döstmuhammad
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Xurşid Döstmuhammad (asl familiyasi Döstmuhamedov) — özbek yozuvçisi, jurnalist va jamoat arbobi. ÖzME'ga köra, u 1951-yil 8-yanvarda Toşkentda tuğilgan. Hikoya, qissa va romanlari bilan mustaqillik davri özbek nasrining taniqli vakillaridan biriga aylangan; uzoq yillar matbuotda muharrir bölib işlagan, parlamentda deputat sifatida faoliyat yuritgan.1
Hayoti va faoliyati
13ÖzME ma'lumotiga köra, Döstmuhammad 1973-yilda Toşkent universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan. Özbekça Vikipediyaga köra, u Toşkentning Olmazor tumanidagi Guzarboşi mahallasida dunyoga kelgan. Mehnat faoliyatini «Fan» naşriyotida va «Fan va turmuş» jurnalida muharrir, bölim muharriri sifatida boşlagan (1973–1983). Keyin «Qişloq haqiqati» gazetasida muxbir bölgan, 1984-yildan «Yoş kuç» jurnalida bölim muharriridan boş muharrirgaça bölgan lavozimlarda işlagan.
ÖzME'ga köra, 1995–1997-yillarda u Respublika Prezidenti devonida xizmat qilgan, 1997–2002-yillarda «Hurriyat» gazetasining boş muharriri, 2002–2005-yillarda «Özbekiston matbuoti» jurnalining boş muharriri bölgan. Şu davrda Ommaviy axborot vositalarini demokratlaştiriş va qöllab-quvvatlaş jamğarmasining hamraisi, Özbekiston Jurnalistlari ijodiy uyuşmasi raisining örinbosari vazifalarini ham bajargan. 2004-yilda «Milliy tiklaniş» demokratik partiyasi Markaziy kengaşiga rais etib saylangan.
Siyosiy faoliyati
13ÖzME'ga köra, Döstmuhammad Oliy Majlisning birinçi va ikkinçi çaqiriq deputati bölgan, 2005-yildan Qonunçilik palatasining Axborot va kommunikatsiya texnologiyalari masalalari qömitasiga raislik qilgan. Özbekça Vikipediya qöşimça qilişiça, u 2005–2010-yillarda Qonunçilik palatasi spikerining örinbosari bölgan, 2010–2015-yillarda Özbekiston davlat jahon tillari universitetida kafedra mudiri sifatida işlagan, 2020-yilda esa yana Qonunçilik palatasiga deputat etib saylangan.
Ijodi
13Yozuvçining ilk kitobi — «Hovli etagidagi uy» 1989-yilda çiqqan. ÖzME uning keyingi asarlari qatorida «Panoh», «Oromkursi», «Söroq», «Sof özbekça qotillik», «Mahzuna», «Ibn Muğanniy», «Yolğizim — Siz», «Köz qoraçiğidagi uy» kabi hikoya va qissalarni sanab ötadi; bular orasida 1997-yilda bosilgan «Jajman» alohida ajratib körsatiladi. 2000-yilda «Hijronim mingdir mening» qissa va hikoyalar töplami hamda «Bozor» romani naşr etilgan. Özbekça Vikipediyaga köra, keyinroq «Qiçqiriq» (2014) va «Donişmand Sizif» (2016) romanlari çiqqan, 2025-yilda Abdulla Qahhorning sönggi kunlari haqidagi «Qahr» qissasi bosilib, adabiy jamoatçilikda munozaralarga sabab bölgan.
Döstmuhammad publitsistika bilan ham şuğullangan: qatağon qurbonlaridan birining fojiali taqdiri haqida «Hamid A'lamovning aytolmagan gaplari» nomli xotira-esse, yoş jurnalistlarga atalgan «Jurnalist bölmoqçimisiz?» (2002) risolasini yozgan. U «Çayongul» kinossenariysining muallifi; Özbekça Vikipediyaga köra, şu ssenariy asosida 2000-yilda badiiy film suratga olingan. Yozuvçi yapon adibi Akutagava Ryunoske va boşqa xorijiy mualliflarning asarlarini özbek tiliga ögirgan.
Mukofotlari
13Özbekça Vikipediyaga köra, Döstmuhammad «Şuhrat» medali (1997) va «Döstlik» ordeni (2006) bilan taqdirlangan, 2020-yilda unga «Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi» unvoni berilgan. Uning bir neça kitobi 2000-yilda «Ofarin» mukofotiga sazovor bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Xurşid Döstmuhammad // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4430 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAXurşid Döstmuhammad. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4430
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4430
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Xurşid Döstmuhammaduz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 9-jild, 276-b.manbaa.uz · ÖzME, 9-jild, 276-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.