Usmon Zufarov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Usmon Zufarov (Usta Usmon nomi bilan ham tanilgan) — Şarq musiqa asboblari ustasi, öymakor naqqoş, Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1942). ÖzME'ga köra, u 1892-yilda Toşkentda tuğilgan va 1981-yil 7-avgustda şu yerda vafot etgan. Milliy çolğu asboblarini yasaş, takomillaştiriş va bezaşda öziga xos maktab yaratgan, köplab şogirdlar tayyorlagan.
Hayoti
1,3ÖzME ma'lumotiga köra, Zufarov 1906–1912-yillarda usta Toşdan hunar örgangan va 1912-yildan mustaqil usta sifatida işlay boşlagan. 1927-yildan Özbekiston radio qömitasida, 1929-yildan Toşkentdagi hunarmandlar uyuşmasi qoşidagi artelda xizmat qilgan.
Keyingi yillarda usta milliy musiqa asboblarini takomillaştiriş işiga jalb etilgan. Ensiklopediyaga köra, u San'atşunoslik institutining milliy çolğularni mukammallaştiriş böyiça tajriba laboratoriyasida (1934–1936 va 1943–1946) hamda Özbek davlat filarmoniyasida (1936–1943) işlagan.
Ijodi
1,3ÖzME'ga köra, Zufarov tanbur, dutor, sato va boşqa özbek çolğularini nafaqat yasagan, balki ularning tuzilişini yaxşilab, naqş bilan bezagan. Uning asboblari 1937 va 1959-yillardagi maxsus körgazmalarda namoyiş etilgan. 1960-yillardan usta yasagan uç bölakdan iborat, yiğiladigan tanbur, dutor va satolar keng tarqalgan. Tanbur, dutor va sato özbek mumtoz musiqasida, xususan, maqomlar ijrosida keng qöllanadigan torli çolğulardir; şu sababli ularning sifati va ovozi ijroçilar uçun alohida ahamiyatga ega. Bölaklarga ajratiladigan asboblarni taşiş va saqlaş ham ança qulay bölgan.
Ustaning qölidan faqat özbek çolğulari emas, boşqa xalqlarning asboblari ham çiqqan: ensiklopediyaga köra, u ud, skripka, qozoq va qirğiz qöbizi (qil qöbiz), qozoq dömbirasi, afğon rubobi, ispan banjosi kabi asboblarni ham yasagan. Asboblarni qadama naqşlar bilan bezaş — ya'ni yoğoç sirtiga boşqa material bölakçalarini qadab, naqş hosil qiliş — uning ijodiy uslubining muhim belgisi hisoblanadi. Şu tariqa Zufarov çolğu yasaş hunarini naqqoşlik san'ati bilan uyğunlaştirgan.
Xotirasi
1,3ÖzME'ga köra, Zufarov yasagan asboblar respublika muzeylarida saqlanadi. Uning hayoti va ijodi haqida 1978-yilda «Kuylovçi yoğoç» telefilmi suratga olingan. Usta yaşagan Toşkentdagi köçaga uning nomi berilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Usmon Zufarov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4444 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAUsmon Zufarov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4444
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4444
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 4-jild, 152–153-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 152–153-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.