Oqqörğon tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Oqqörğon tumani — Toşkent viloyati tarkibidagi ma'muriy tuman; Sirdaryo va uning irmoği Ohangaron vodiysida joylaşgan. Tuman markazi — Oqqörğon şahri. Hudud asosan paxtaçilik va çorvaçilikka ixtisoslaşgan qişloq xöjaligi tumani hisoblanadi.1
Tarixi
13ÖzME'ga köra, tuman 1935-yil 28-iyulda taşkil etilgan. Rusça Vikipediya qöşimça qilişiça, 1938-yilda u yangi tuzilgan Toşkent viloyati tarkibiga kirgan, 1943-yilda esa hududining bir qismi yangi Böka tumaniga ajratib berilgan.
Joylaşuvi va ma'muriy bölinişi
13Oqqörğon tumani şimol va şimoli-ğarbda Quyi Çirçiq, şimoli-şarqda Örta Çirçiq, şarqda Piskent, janub va janubi-şarqda Böka tumanlari bilan, ğarb va janubi-ğarbda esa Sirdaryo viloyati bilan çegaradoş. ÖzME'da maydoni 0,40 ming km² deb berilgan; rusça Vikipediyada bu raqam 400,1 km². ÖzME ma'lumotiça, 2003-yilda tumanda bitta şahar (Oqqörğon), bitta şaharça (Alimkent) va 10 ta qişloq fuqarolari yiğini bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, 2011-yil boşida tuman tarkibida Oqqörğon şahri, Alimkent va Hamzaobod şaharçalari hamda 12 qişloq fuqarolari yiğini mavjud edi.
Tabiati
13Sirdaryo tumanning janubi-ğarbiy, Ohangaron esa şimoli-ğarbiy qismidan oqib ötadi. Sirdaryo böyidagi botqoq yerlar quritilib, ekinzorlarga aylantirilgan. Daryodan şarqqa tomon yer yuzasi asta kötarilib boradi, daryolar bir neça qadimgi qayir terrasalari va jarliklar hosil qilgan. Örtaça balandlik 320 metr atrofida.
Şimoli-ğarb tomondan hudud oçiq bölgani uçun qişda sovuq havo massalari bemalol kirib keladi. ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati –3,7°, eng past harorat –33° gaça tuşgan; iyulning örtaça harorati 26,5°, eng yuqorisi 42°. Yillik yoğin taxminan 256 mm, ösuv davri 200–212 kun. Yer osti suvlari yuzaga yaqin bölgani sababli tuproqlari asosan kam çirindili allyuvial-ötloq tuproqlardir. Daryo qayirlarida turanğil, terak, jiyda, tol, qamiş va yantoq ösadi; töqay muşugi, tulki, çiyaböri, qirğovul, ördak va ğozlar yaşaydi.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2003-yilda tumanda 86,8 ming kişi yaşagan. Aholining qariyb 81 foizi özbeklar, şuningdek qozoqlar, ruslar, tojiklar, koreyslar, tatarlar va boşqa millat vakillari istiqomat qiladi. Aholi ziçligi bir kvadrat kilometrga taxminan 217 kişi bölgan. Rusça Vikipediyada viloyat hokimligi ma'lumotiga tayanib, tuman aholisi 95,2 ming kişi deb körsatilgan.
Xöjaligi
13Tumanda öndan ortiq yirik korxona işlaydi: Alimkent va Oqqörğon paxta tozalaş zavodlari, aksiyadorlik jamiyatlari, avtokorxona va quriliş taşkilotlari. Paxta yoği, trikotaj va tikuvçilik buyumlari, oziq-ovqat va sut mahsulotlari işlab çiqariladi. Qişloq xöjaligining yetakçi tarmoği — paxtaçilik; ğalla, sabzavot, poliz va ozuqa ekinlari ham yetiştiriladi, boğ va tokzorlar bor. Xöjaliklarda qoramol, qöy, eçki va parranda boqiladi, ipak qurti yetiştiriladi.
Ijtimoiy hayoti
13ÖzME'ga köra, tumanda 49 umumta'lim maktabi, kasb-hunar kolleji, kutubxonalar, klublar, muzey, stadion va suziş havzalari, kasalxonalar va qişloq vraçlik punktlari faoliyat körsatgan. Avtomobil yöllarining umumiy uzunligi 620 km ga yetgan. 1935-yil sentyabridan tumanda «Oqqörğon ovozi» gazetasi çiqadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Oqqörğon tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3749 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAOqqörğon tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3749
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3749
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Аккурганский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 330–331-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 330–331-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.