Ostona
SaqlaşÖqiş: 3 daqiqa
Ostona — Qozoğiston poytaxti, mamlakat şimolida Işim daryosi böyida joylaşgan şahar. Poytaxt maqomini 1997-yil 10-dekabrda olgan; Qozoğistonda aholi soni böyiça Olmaota (Alma-Ata)dan keyin ikkinçi örinda turadi.
Tarixi
13Ostona 1830-yilda Oqmöla qal'asi sifatida barpo qilingan. Inglizça Vikipediyada şahar 1830-yil 18-iyunda Fyodor Şubin tomonidan okrug markazi sifatida taşkil etilgani, 1832-yilda şahar maqomini olib Akmolinsk deb atalgani aytiladi. Rus tilidagi Vikipediyada esa Akmolinsk şahar maqomini 1862-yil 7-mayda olgani keltirilgan; inglizça Vikipediyada 1863-yil 16-iyulda uyezd şahri deb e'lon qilingani yoziladi.
Şahar hududida ilgari Bozok qarorgohi bölgan. Arxeologlar şahar çegarasida bronza davri, ilk temir davri va örta asrlarga oid buyumlar topgan.
1960-yildan şaharda katta quriliş işlari boşlangan: köp qavatli uylar, yangi mikrorayonlar, Madaniyat saroyi, Yoşlar uyi, „Işim“ mehmonxonasi va telemarkaz barpo etilgan. 1971-yilda Seliniy ölkasi tugatilib, Selinograd viloyat markaziga aylangan.
Şahar nomi bir neça marta özgargan: 1961-yilgaça Akmolinsk, 1992-yilgaça Selinograd (Tselinograd), 1998-yilgaça Oqmola, keyin Ostona (qozoqça «poytaxt» ma'nosida). 1997-yilgaça Olmaota mamlakat poytaxti bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2019-yil martida şahar Nur-Sulton deb nomlangan, 2022-yil sentyabrida Ostona nomi qaytarilgan. Özbekça Vikipediyada esa Nur-Sulton nomi 2022-yilga boğlab körsatilgan.
Geografiyasi
13Şahar Işim daryosi sohilida, tekis, yarim çöl daşt hududida joylaşgan. Daryo şaharni öng va çap qirğoq qismlariga ajratadi. Iqlimi keskin kontinental: yoz issiq va quruq, qiş sovuq va uzoq. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, örtaça yillik harorat 3,1 °C, yoğin yiliga 300 mm; inglizça Vikipediyada örtaça yillik harorat 3,9 °C deb berilgan. Şahar maydoni manbalarda turliça: 200 km² (özbekça), 722,0 km² (inglizça), 797,33 km² (rusça). Ma'muriy jihatdan şahar Akmola viloyati hududi içida joylaşgan, ammo uning tarkibiga kirmaydi. Özbekça Vikipediyada şahar uç tumanga (Sariarqa, Alma-Ata, Yesil), rusça Vikipediyada 2025-yildan keyin oltita tumanga (Alma-Ata, Baykonur, Yesil, Sariarqa, Nura, Saroyşiq) bölinadi deyilgan.
Aholisi
13Şahar aholisi 2017-yil iyunida 1 milliondan oşgan. Rus tilidagi Vikipediyada 2025-yil 1-oktyabrda 1 612 512 kişi, inglizça Vikipediyada 2025-yil yanvarida 1 528 703 kişi körsatilgan. Özbekça Vikipediyada 2020-yil uçun 1 136 008 kişi yoziladi.
1897-yilgi röyxatda Akmolinskda 9707 aholi bölib, rus (47,58 %), qozoq (31,11 %) va tatarlar (10,66 %) asosiy guruhlar edi. Inglizça Vikipediyaga köra, 1989-yilda Selinograd aholisining 17,7 foizi qozoqlar edi; 2026-yilga kelib qozoqlar 83 foizni, ruslar 8 foizni taşkil qilgan.
Iqtisodiyoti
13Özbekça Vikipediyaga köra, şaharda maşinasozlik va metallni qayta işlaş, oziq-ovqat va yengil sanoat rivojlangan; ğişt, temir-beton, asfalt va keramika mahsulotlari işlab çiqariladi, TETS işlaydi. Inglizça Vikipediyada iqtisodiyot savdo, sanoat işlab çiqariş, transport, aloqa va qurilişga asoslangani aytiladi. Şahar temir yöl tuguni, aeroporti bor.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Şaharda Sulu-Jasil bulvari, Oq-Örda (Prezident qarorgohi), Ostonaning asosiy ramzi hisoblangan Boyterak, Mustaqillik saroyi, Barqarorlik va tinçlik saroyi hamda Xan-Şatir köngiloçar markazi bor. Şaharda ölkaşunoslik va tasviriy san'at muzeylari, teatr, oliy öquv yurtlari (jumladan L. N. Gumilev nomli Yevrosiyo milliy universiteti va Nazarboyev Universiteti) mavjud. Eng yirik stadion — Nur-Sultan Arena (30 000 örin).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ostona // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/590 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAOstona. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/590
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/590
Raqamlarda
Aholi soni · 1-yanvar 2022
1,2 mln kişi
+4,7 %1-yanvar 2021ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q1520wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q232wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 3Wikidata: Q375085wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.