Biosintez
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 354-b. — ziyouz.com
Biosintez (bio... va sintez) — tirik organizmda yoki undan taşqarida biokatalizatorlar (fermentlar) ta'sirida birmunça oddiy birikmalardan organik moddalar hosil bölişi. B. — ösimliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarda sodir böladigan moddalar almaşinuvining tarkibiy qismidir. Xemosintezlovçi bakteriyalardan taşqari hamma organizmlarda B. uçun birlamçi energiya manbai yaşil ösimliklarda organik moddalar şaklida töplanadigan quyoş energiyasi hisoblanadi (q. Xemosintez, Assimilyatsiya, Fotosintez). Har qanday hujayra öziga zarur böladigan moddalarni sintezlaydi. Hujayrada boradigan B.ning xususiyatini uning genetik apparatida kodlaşgan irsiy axborot belgilaydi (q. Oqsillar, Genetik kod). Organizmdan taşqarida boradigan B.dan xalq xöjaligining turli sohalarvda keng qöllaniladigan biologik moddalar—vitaminlar, ayrim gormonlar, antibiotiklar, aminokislotalar, oqsillar va b. birikmalarni sanoat miqyosida olişda foydalaniladi.
Q.: Assimilyatsiya, Assimilyatsiya, Assimilyatsiya, Fotosintez, Oqsillar, Xemosintez
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БИОСИНТЕЗ (био... ва синтез) — тирик организмда ёки ундан ташқарида биокатализаторлар (ферментлар) таъсирида бирмунча оддий бирикмалардан органик моддалар ҳосил бўлиши. Б. — ўсимликлар, ҳайвонлар ва микроорганизмларда содир бўладиган моддалар алмашинувининг таркибий қисмидир. Хемосинтезловчи бактериялардан ташқари ҳамма организмларда Б. учун бирламчи энергия манбаи яшил ўсимликларда органик моддалар шаклида тўпланадиган қуёш энергияси ҳисобланади (қ. Хемосинтез, Ассимиляция, Фотосинтез). Ҳар қандай ҳужайра ўзига зарур бўладиган моддаларни синтезлайди. Ҳужайрада борадиган Б.нинг хусусиятини унинг генетик аппаратида кодлашган ирсий ахборот белгилайди (қ. Оқсиллар, Генетик код). Организмдан ташқарида борадиган Б.дан халқ хўжалигининг турли соҳаларвда кенг қўлланиладиган биологик моддалар—витаминлар, айрим гормонлар, антибиотиклар, аминокислоталар, оқсиллар ва б. бирикмаларни саноат миқёсида олишда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.