Romitan
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Romitan — Özbekistonning Buxoro viloyatidagi şahar, Romitan tumanining ma'muriy markazi. ÖzME'ga köra, 1981-yildan şahar maqomiga ega, viloyat markazi — Buxorodan 17 km uzoqlikda joylaşgan; eng yaqin temir yöl stansiyasi Kogon 30 km narida. Rusça Vikipediyaga köra, şahar Buxorodan şimoli-şarqda yotadi va uni Toşkent–Samarqand–Urganç hamda Toşkent–Nukus avtomagistrallari kesib ötadi.12
Nomi
13Şahar nomining kelib çiqişi haqida bir neça qaraş bor. ÖzME mahalliy rivoyatni keltiradi: unga köra, «Romitan» «tan oromi» iborasidan hosil bölgan. Boşqa bir taxminga köra, nom turkiy mitan uruği nomi bilan boğliq. X asr tarixçisi Narşaxiy asarida şahar Ramtin deb atalgan.
Tarixi
13Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, arxeologik ma'lumotlar bu yerdagi manzilgoh arablar istilosidan oldin paydo bölganini körsatadi, yozma manbalarda esa Romitan X asrdan tilga olinadi; u Somoniylar davlati tarkibida bölgan. Narşaxiyning yozişiça, Ramtin katta qal'aga ega mustahkam qişloq bölib, Buxorodan ham qadimiyroq hisoblangan, ba'zi kitoblarda hatto Buxoro nomi bilan atalgan. Qadimda bu yerda hukmdorlar qarorgohi bölgan, Buxoro şahri barpo etilgaç esa ular Ramtinda faqat qişni ötkazgan. Narşaxiy keltirgan afsonaga köra, qişloqqa Afrosiyob asos solgan.
ÖzME'ga köra, 674-yilda Ubaydulloh ibn Ziyod qöşini Romitanga hujum qilgan, buxoroliklarning arablar bilan hal qiluvçi jangi şahar yaqinidagi Vardonze atrofida bölib ötgan. Tabariy xabariga köra, 707-yilda Qutayba ibn Muslim Romitanni egallagan. Xuroson noibi Abu Muslim Buxoroga kelganida qarorgohini aynan şu yerda joylaştirgan. X asr arab geograflari Buxoro vohasidagi 30 ga yaqin şahar qatorida Romitanni ham sanab ötgan. ÖzME'ga köra, 17-asr muallifi Mahmud ibn Valiy uni Buxoro viloyatining ön tumanidan biri sifatida tilga oladi va örta asrlarda u «Samjon» deb ham atalganini qayd etadi.
Aholisi
13ÖzME 2003-yilda şaharda 15 ming kişi yaşaganini körsatadi. Rusça Vikipediyaga köra, 1989-yilda aholi 9636 kişi bölgan, 2016-yilda esa 14,3 ming kişini taşkil etgan. Aholining asosiy qismi özbeklar va tojiklar, şuningdek, qozoq, tatar, rus va boşqa millat vakillari ham yaşaydi.
Xöjaligi va madaniyati
13Şahar aholisi va xöjaliklari Amu–Buxoro maşina kanalidan suv oladi. ÖzME'ga köra, Romitanda ğişt va paxta tozalaş zavodlari, töquvçilik fabrikasi, bosmaxona, dehqon bozori, bank va xizmat körsatiş şoxobçalari bor. Rusça Vikipediyaga köra, şaharda umumta'lim maktablari, ikki kasb-hunar kolleji, madaniyat saroyi, kutubxona, stadion, «Ğalaba» boği va tarix-ölkaşunoslik muzeyi faoliyat körsatadi.
Yodgorliklari
13ÖzME'ga köra, şaharda Mulla Mir Hakim xonaqosi, 13–14-asrlarga oid Xoja Ali Romitaniy (Xojai Azizon) va Xoja Muhammad Boboyi Samosiy maqbaralari hamda Zarafşon ustiga qurilgan Çoriqulboy köprigi saqlangan. Hazrati Xoja Ubbon va Xoja Za'faron ziyoratgohlari ham mavjud. Rusça Vikipediyaga köra, Xojagon tariqatining yirik namoyandasi Xoja Ali Romitaniy (1195–1281) şu yerda tuğilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Romitan // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3718 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APARomitan. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3718
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3718
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Ромитанru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Romitanen.wikipedia.org
- 3ÖzME, 7-jild, 243–244-b.manbaa.uz · ÖzME, 7-jild, 243–244-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.