Saratov viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Saratov viloyati — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat, ma'muriy markazi Saratov şahri. ÖzME'ga köra, u 1934-yil 10-yanvarda taşkil etilgan, maydoni 100,2 ming km². Rusça Vikipediyaga köra, viloyat Volgaböyi federal okrugiga kiradi; janubda Volgograd, ğarbda Voronej, şimoli-ğarbda Tambov, şimolda Penza, Samara va Ulyanovsk viloyatlari bilan, janubi-şarqda esa Qozoğiston bilan çegaradoş.12
Tarixi
13Inglizça Vikipediyaga köra, hududda örta asrlarda Oltin Örda şaharlari bölgan, ulardan biri 14-asr oxirida Amir Temur tomonidan vayron etilgan. Keyingi asrlarda bu yerlarda nöğaylar, qalmiqlar va kazaklar köçib yurgan. 1780-yilda imperatritsa Yekaterina II farmoni bilan Saratov noiblik hududi tuzilgan. Sovet davrida dastlab ölka, 1936-yildan viloyat şaklida boşqarilgan. 1941-yil sentabrda tugatilgan Volgaböyi nemislari muxtor respublikasining 15 kantoni Saratov viloyatiga qöşib yuborilgan.
Tabiati
13Viloyat Şarqiy Yevropa tekisligining janubi-şarqida, Quyi Volga böyida, daryoning ikkala qirğoğida joylaşgan. Inglizça Vikipediyaga köra, hudud ğarbdan şarqqa 575 km, şimoldan janubga 330 km ga çözilgan. ÖzME'ga köra, eng baland nuqtasi 370 m. Iqlimi kontinental: yanvarning örtaça harorati −12°, iyulniki 22°, yillik yoğin 250–450 mm.
Asosiy suv yöli — Volga, uning irmoqlari Tereşka va Katta Irgiz; Volgograd va Saratov suv omborlari barpo etilgan. Viloyat örmon-daşt va çala çöl mintaqalarini qamrab oladi. Tuproqlari asosan qoratuproq va kaştan tuproqlar, örmonlar hududning taxminan 5 foizini egallaydi. ÖzME'ga köra, daştlarda sayğoq, örmonlarda los yaşaydi, ondatra, qunduz va boşqa bir neça tur iqlimlaştirilgan. Hududda Xvalinsk milliy boği bor. Yer ostida tabiiy gaz, neft, yonuvçi slanetslar va quriliş xom aşyosi mavjud.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2002-yilda viloyatda 2669,3 ming kişi yaşagan, ularning 85,6 foizi ruslar bölgan; ukrainlar, tatarlar, qozoqlar, mordvalar, çuvaşlar, nemislar ham istiqomat qiladi. Şahar aholisi 73,2 foizni taşkil etgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2021-yilgi aholi röyxatida aholi soni 2 442 575 kişiga kamaygan. Rusça Vikipediya yirik şaharlar qatorida Saratov, Engels, Balakovo, Balaşov va Volskni sanaydi.
Xöjaligi
13Sanoatning yetakçi tarmoqlari — maşinasozlik va metallni qayta işlaş, kimyo va neft kimyosi, oziq-ovqat va yengil sanoat. ÖzME'ga köra, viloyatda aviatsiya, trolleybus, podşipnik zavodlari, mineral öğit va kimyoviy tola işlab çiqaruvçi korxonalar bölgan. Energetikada Saratov GES va Balakovo AES muhim örin tutadi; rusça Vikipediyaga köra, Balakovo AES viloyatdagi eng yirik elektr stansiyasi hisoblanadi.
Viloyat Rossiyaning muhim qişloq xöjaligi hududlaridan biri: ğalla, kungaboqar, qand lavlagi, kartoşka va sabzavot yetiştiriladi, çorvaçilik göşt va sut yönalişiga ega. Volga orqali kemalar qatnaydi, hududdan bir neça magistral gaz quvuri ötadi. ÖzME'ga köra, 2002-yilda temir yöllar uzunligi 2299 km bölgan; viloyatda 12 oliy öquv yurti, 7 teatr va 13 muzey faoliyat körsatgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Saratov viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4027 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASaratov viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4027
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4027
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Саратовская областьru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Saratov Oblasten.wikipedia.org
- 3ÖzME, 7-jild, 179–180-b.manbaa.uz · ÖzME, 7-jild, 179–180-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.