Siyom qöltiği
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Siyom qöltiği, hozirgi rasmiy nomi Tailand qöltiği — Tinç okeani Janubiy Xitoy dengizining ğarbiy qismidagi qöltiq. ÖzME'ga köra, u Malakka yarim oroli bilan Hindixitoy yarim orolining janubi-şarqiy qismi oraliğida joylaşgan, uzunligi 720 km, kiriş qismidagi kengligi 400 km atrofida.12
Nomi
1,3Inglizça Vikipediyaga köra, qöltiq tarixan Siyom deb atalgan qirollik nomi bilan atalgan; bu davlat 1939-yilda nomini Tailandga özgartirgaç, «Tailand qöltiği» nomi asta-sekin keng tarqalgan va hozir Xalqaro gidrografiya taşkiloti uni rasmiy nom sifatida qabul qilgan. Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, «Siyom» sözi sanskritça «qoramtir, qora» ma'nosidagi sözdan kelib çiqqan bölişi mumkin. Qadimgi yunon, rim va arab xaritaşunoslari bu qöltiqni «Buyuk qöltiq» nomi bilan bilişgan.
Geografiyasi
1,3Qöltiq ğarb va şimoldan Tailand, şimoli-şarqdan Kambodja, şarqdan Vyetnamning Mekong deltasi hududi, janubi-ğarbdan esa Malayziya qirğoqlari bilan öralgan. Inglizça Vikipediyaga köra, qirğoq çiziğining qariyb 70 foizi Tailandga, 16,5 foizi Kambodjaga, 13 foizi Vyetnamga töğri keladi. Rusça Vikipediyaga köra, uning maydoni taxminan 320 ming km² ni taşkil etadi; bu Janubi-Şarqiy Osiyodagi eng katta qöltiq.
Qöltiq sayoz: rusça Vikipediyaga köra, örtaça çuqurligi 45 m atrofida, eng çuqur joyi 80 m ga yaqin; ÖzME eng katta çuqurlikni 70 m deb körsatadi. Suv sathining kötarilişi yarim sutkada bir marta takrorlanadi va 4 m gaça yetadi.
Qöltiqning eng şimoliy uçi Bangkok körfazi deb ataladi; unga Tailandning asosiy daryosi — Çaopraya (Menam) quyiladi. Inglizça Vikipediyaga köra, Meklong, Bang Pakong va Tapi daryolari ham qöltiqqa quyiladi. Daryolardan köp çuçuk suv kelgani uçun qöltiq suvining şörligi oçiq dengiznikidan pastroq. Çaopraya olib keladigan oqiziqlar tufayli Markaziy Tailand qirğoqlari asta-sekin janubga siljib bormoqda.
Qöltiqda köplab orollar bor, ulardan Samuy, Panğan, Tao, Çang (Tailand), Fukuok (Vyetnam), Kong (Kambodja) eng yiriklaridir. Rusça va inglizça Vikipediyaga köra, sönggi muzlik davrida dengiz sathi ança past bölgani uçun qöltiq örni quruqlik yoki çuçuk suvli köl bölgan.
Xöjalik ahamiyati
1,3Rusça Vikipediyaga köra, qöltiq Tailand uçun eng muhim baliqçilik hududi hisoblanadi, uning tubida neft va gaz konlari ham bor. 20-asrning ikkinçi yarmidan turizm tez rivojlangan: Pattayya kiçik baliqçilar qişloğidan xalqaro dam oliş markaziga aylangan, Samuy va Tao orollari dam oluvçilar hamda ğavvoslar orasida maşhur. Bangkok porti ham qöltiq qirğoğida joylaşgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Siyom qöltiği // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3561 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASiyom qöltiği. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3561
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3561
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Сиамский заливru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Gulf of Thailanden.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.