Ubaydulla Karimov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ubaydulla Isroiloviç Karimov (1920–1997) — özbek şarqşunos olimi, Şarq tabobati, dorişunosligi va kimyosi tarixi böyiça mutaxassis. ÖzME'ga köra, u Özbekiston Fanlar akademiyasining akademigi (1995), filologiya fanlari doktori (1972) va Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1980) bölgan. Rusça Vikipediya uni tarixçi va manbaşunos sifatida ham tanitadi. Olim Abu Ali ibn Sino va Abu Rayhon Beruniy ilmiy merosini örganiş va tarjima qilişga katta hissa qöşgan.1
Hayoti
1,3Karimov 1920-yil 1-aprelda Toşkentda tuğilgan; rusça Vikipediyaga köra, u temirçi oilasida dunyoga kelgan. Avval Örta Osiyo industrial institutining kimyo-texnologiya fakultetini (1941), söng Örta Osiyo universitetining şarq fakultetini (1949) tamomlagan. Kimyogar va şarqşunos sifatidagi bu ikki yönalişli ta'lim keyinçalik uning ilmiy yöli uçun hal qiluvçi ahamiyatga ega bölgan.
ÖzME'ga köra, u 1941–1942-yillarda Ikkinçi jahon uruşida qatnaşgan; rusça Vikipediyaga köra, yarador bölib, safdan böşatilgan. 1949–1952-yillarda Örta Osiyo universitetida fors tilidan dars bergan. 1952-yildan umrining oxirigaça Özbekiston Fanlar akademiyasining Şarqşunoslik institutida işlagan: kiçik va katta ilmiy xodim, Şarq qölyozmalarini tavsiflaş va kataloglaştiriş bölimi mudiri (1959–1975), Şarq yozma yodgorliklarini örganiş va naşr etiş bölimi mudiri (1976–1988), keyin yetakçi va boş ilmiy xodim bölgan. Olim 1997-yil 11-oktabrda vafot etgan.
Ilmiy faoliyati
1,3Karimovning tadqiqotlari asosan arab va fors tillaridagi tabobat, dorişunoslik va kimyoga oid qölyozmalarga qaratilgan. ÖzME'ga köra, u Şarqşunoslik instituti fondida saqlanayotgan Abu Bakr ar-Roziyning ilmga ma'lum bölmagan «Kitob sirr ul-asror» («Sirlar siri kitobi») asarini aniqlab, uni örgangan; rusça Vikipediyaga köra, şu mavzudagi nomzodlik dissertatsiyasini 1953-yilda himoya qilgan.
Olimning eng yirik işlaridan biri Beruniyning «Kitob as-saydana fit-tibb» («Farmakognoziya») asarining tarjimasi va tadqiqotidir. Rusça Vikipediyaga köra, 1971-yilda u şu mavzuda doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan, asarning keng izohli rusça tarjimasi esa 1973-yilda naşr etilgan. Karimov Beruniy tanlangan asarlarining yetti jildli rusça naşrini tayyorlaşda ham qatnaşgan (1957–1987). Bu xizmatlari uçun 1971-yilda Beruniy nomidagi Davlat mukofotiga sazovor bölgan.
Ibn Sino merosi uning ikkinçi asosiy yönalişi bölgan. ÖzME'ga köra, u Tib qonunlarining özbek va rus tillaridagi töliq naşrini tayyorlaşda iştirok etgan. Rusça Vikipediyaga köra, «Tib qonunlari»ning beşala kitobi ilk bor özbek tiliga uning faol iştirokida ögirilgan; u Ibn Sinoning gigiyena va tibbiyotga oid risolalarini ham naşr ettirgan, «Ming bir keça» ertaklarining törtinçi jildini özbekçaga tarjima qilgan.
E'tirofi
1,3ÖzME'ga köra, Karimov 1955-yilda Tehronda Ibn Sino ijodiga bağişlangan xalqaro simpoziumda ma'ruzalar qilgan, 1984-yilda Iordaniya qirollik akademiyasining faxriy a'zosi etib saylangan. Uning asarlari orasida ar-Roziy kitobiga bağişlangan monografiya (1957) va qadimdan 19-asr örtalarigaça Örta Osiyo tibbiyoti tarixiga oid oçerklar (1993) bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ubaydulla Karimov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4024 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAUbaydulla Karimov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4024
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4024
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Каримов, Убайдулла Исраиловичru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 4-jild, 171–172-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 171–172-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.