Xusniddin Şaripov

Husniddin Şaripov (1933-yilda tuğilgan) — özbek şoiri, dramaturg va tarjimon, Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi. ÖzME'da uning ismi Xusniddin şaklida berilgan. Lirik şe'rlar, dostonlar va sahna asarlari muallifi sifatida tanilgan; 1960–1970-yillarda özbek dostonnavisligi rivojiga sezilarli hissa qöşgan.1

ÖzME'ga köra, Şaripov 1933-yil 10-fevralda hozirgi Namangan viloyatidagi Pop şahrida tuğilgan. U Toşkent qişloq xöjalik institutining örmon-melioratsiya fakultetini 1954-yilda tamomlagan. Özbekça Vikipediyaga köra, undan oldin Namangan qişloq xöjalik texnikumini bitirgan va 1954–1956-yillarda Namangan örmon xöjaligi idorasida muhandis bölib işlagan.

Keyinçalik u jurnalistika va adabiyot sohasida faoliyat yuritgan. ÖzME'ga köra, 1956–1960-yillarda «Namangan haqiqati» gazetasida adabiy xodim va mas'ul kotib, 1960–1962-yillarda «Özbekiston madaniyati» gazetasida adabiy kotib bölgan. 1962–1969, 1976–1977 va 1982–1983-yillarda «Şarq yulduzi» jurnalida bölim mudiri, özbekça Vikipediyaga köra, aynan şe'riyat bölimiga mas'ul bölgan. 1984–1993-yillarda Yozuvçilar uyuşmasida adabiy maslahatçi lavozimida işlagan.

Özbekça Vikipediyaga köra, uning «Navoiy» nomli ilk şe'ri 1948-yilda e'lon qilingan. Birinçi şe'riy kitobi «Nihol» 1956-yilda çiqqan. Keyin «Köngil buyurgani» (1961), «Quyoşga oşiqman» (1963), «Tuproqqa qasida», «Yerning qalbi» (1965), «Men sizga aytsam» (1968), «Lirika» (1970), «Hayajonli daqiqalar» (1980), «Oh, gözal» (1981), «Xirmon» (1985), «Yana visol» (1987), «Yor istab» (1992) kabi töplamlari naşr etilgan.

ÖzME'ga köra, Şaripov şe'riyatida ona yurtga muhabbat, bunyodkor zamondoşlarga hurmat va yuksak insoniy qadriyatlarga sadoqat tuyğulari yetakçi örin tutadi. Özbekça Vikipediya şoirning fazogir parvozi ham, dehqon mehnati ham, ayol qalbining nafisligi ham uni bir xil ilhomlantirişini, u ifodada aniqlik va tilda nafosatni qadrlaşini ta'kidlaydi.

ÖzME'ga köra, şoir ijodida doston janri alohida örin egallaydi. U 1960–1970-yillarda «Boğ köça bolalari», «Tanovar», «Sotvoldidan salom», «Insof diyori» kabi dostonlar yozib, şu davr özbek dostonçiligining yönalişlarini belgilaganlardan biri bölgan. Keyinroq «Qaltis yuriş» (1999) dostoni yaratilgan. Ilmiy-texnik taraqqiyot davrining ma'naviy muammolariga bağişlangan «Bir savol» şe'riy romani ham bor. 2001-yilda «Döstim Tojiddin» nomli hujjatli qissasi çiqqan.

Şaripovning «Seni sevaman» (1958), «Ota öğli» (1964), «Afsona» (1975), «Çollar va kampirlar» (1979), «Karvon bexatar bölmas» (1986), «Yor istab» (1993) kabi pyesalari musiqali drama teatrlarida sahnalaştirilgan. Uning bir qator şe'rlari qöşiqqa aylangan.

Özbekça Vikipediyaga köra, Şaripov Jan Lafonten, Ivan Turgenev, Uolt Uitmen, Vladimir Mayakovskiy, Bertolt Brext, Pablo Neruda va Rasul Hamzatov asarlarini özbek tiliga ögirgan; uning öz asarlari ham rus, ukrain, ozarbayjon, tojik, polyak, turk va boşqa tillarga tarjima qilingan. Şoir 1983-yilda Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi unvoniga sazovor bölgan, 1992-yilda «Mustaqillik» medali, 2000-yilda «Mehnat şuhrati» ordeni bilan taqdirlangan.