Jumaniyoz Jabborov

Jumaniyoz Jabborov (1930–2010) — özbek şoiri, dramaturg va tarjimon, Özbekiston xalq şoiri (1997), Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1980). ÖzME'ga köra, u 1930-yil 25-oktyabrda hozirgi Qaşqadaryo viloyatining Koson tumanida tuğilgan; rusça Vikipediyada tuğilgan sanasi 25-noyabr, tuğilgan joyi esa Koson tumanidagi Pulati qişloği deb körsatilgan. Ikkala Vikipediyaga köra, şoir 2010-yil 13-dekabrda Toşkentda vafot etgan.12

Rusça Vikipediyaga köra, Jabborov xizmatçi oilasida tuğilgan va 1950-yildan boşlab asarlari matbuotda çiqa boşlagan. 1952-yilda u Toşkent davlat universiteti (Örta Osiyo davlat universiteti) filologiya fakultetini tamomlagan.

Uning mehnat faoliyati asosan adabiy matbuot va naşriyot işi bilan boğliq. ÖzME'ga köra, 1953–1962-yillarda u «Şarq yulduzi» jurnalida bölim mudiri va mas'ul kotib, 1962–1964-yillarda bolalar uçun «Gulxan» jurnalining boş muharriri bölgan. Söngra respublika gazetasi «Sovet Özbekistoni»da bölim mudiri, keyin boş muharrir örinbosari bölib işlagan. 1976–1981-yillarda ma'muriy taşkilotda şöba mudiri, 1981–1985-yillarda Ğafur Ğulom nomidagi Adabiyot va san'at naşriyotining direktori bölgan. 1985–1990-yillarda Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi qoşidagi tarjima kengaşida maslahatçi, 1990-yildan esa Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat mukofotlari qömitasida mas'ul kotib vazifasida işlagan.

ÖzME'ga köra, şoirning «Bahor nafasi» (1956), «Maqsad yölida» (1958), «Subhidam xayollari» (1964), «Sahro sanami» (1967), «Ilhom daqiqalari» (1971), «E'tiqod» (1978), «Xayolimda özing» (1985), «Könglim gözali» (1991) kabi töplamlari naşr etilgan. Bu kitoblardagi şe'r va dostonlarda vatanga muhabbat, inson qalbi va uning ma'naviy olami, hayotsevarlik ğoyalari ustuvor. Uning şe'rlari falsafiy muşohadasi va voqelikka faol munosabati bilan, ğazallari esa obrazlarining tiniqligi va öynoqiligi bilan ajralib turadi. «Ajab dunyo — sevgi dunyosi» (1996) töplamiga yuzdan ortiq ğazal kiritilgan.

Şoir bolalar uçun ham ijod qilgan: «Guljahon va Hasanjon» (1967), «Sahro gullari» (1976), «Toğdagi uçraşuv» (1986) töplamlari yoş kitobxonlarga möljallangan.

«Gulşan» (1957) dostoni muhabbat va sadoqat haqida. «Toğlar sadosi» (1961) va «Yöldagi öylar» (1968) dostonlarida yaxşilik bilan yomonlik örtasidagi azaliy kuraş, adabiyot va san'atning inson hayotidagi örni haqida mulohaza yuritiladi. «Tallimarjon dostoni» (1976) va «Quyoş yurti» (1981) bir-biriga mazmunan boğliq bölib, ularda Qarşi çöli manzaralari va ona yurtga mehr tarannum etilgan. Muallifning «Onayer qöşiği» (1962), «20 kun daftari» (1967), «Sohillar hikoyasi» (1974) nasriy asarlari ham çop etilgan.

Jabborovning «Öjarlar» (1973), «Yillar ötib...» (1977), «Töydan oldin tomoşa» (1979), «Mening oppoq kabutarlarim» (1991) kabi sahna asarlarida inson erki, baxti va oilaviy hayot muammolari yoritilgan. ÖzME'ga köra, bu pyesalar asosan Muqimiy nomidagi musiqali teatrda va viloyat teatrlarida, şuningdek tojik, qirğiz va qozoq teatrlarida sahnalaştirilgan. U 1998-yilda «Al-Farğoniy» operasi uçun libretto yozgan; opera Alişer Navoiy nomidagi Katta akademik teatr sahnasida qöyilgan.

Tarjimon sifatida u Rabindranat Tagorning «Qurbonlik» dramasini, Hofiz Şeroziy, Ubayd Zokoniy, Bayron, Lermontov, Blok va boşqa şoirlarning şe'rlarini özbek tiliga ögirgan.

Özbekça va rusça Vikipediyaga köra, Jabborov 1994-yilda «Şuhrat» medali bilan taqdirlangan, 2021-yilda esa vafotidan keyin «Mehnat şuhrati» ordeniga sazovor bölgan.