Yangiyöl tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Yangiyöl tumani — Toşkent viloyatining janubi-ğarbiy qismidagi ma'muriy birlik. ÖzME'ga köra, tuman 1926-yil 29-sentyabrda taşkil etilgan. Markazi — Gulbahor şaharçasi. Rusça Vikipediyaga köra, 1938-yilda tuman Toşkent viloyati tarkibiga kirgan, 1959-yil 4-martda esa unga tugatilgan Oktyabr tumani hududining bir qismi qöşilgan.1
Çegaralari va ma'muriy tuzilişi
13ÖzME'ga köra, tuman ğarb va şimoli-ğarbda Qozoğistonning Janubiy Qozoğiston viloyati, şimol va şimoli-şarqda Zangiota tumani, janubi-şarqda Quyi Çirçiq tumani, janubi-ğarbda esa Çinoz tumani bilan çegaradoş. Rusça Vikipediya bu qatorga Toşkent şahrini ham qöşadi va Qozoğiston bilan çegara uzunligini 23,32 km deb körsatadi.
ÖzME tuman maydonini 0,42 ming km² deb beradi, rusça Vikipediyada esa 431,5 km² keltirilgan; uning 24 ming gektardan ortiği qişloq xöjaligi yerlari, şu jumladan 20 ming gektarga yaqini haydaladigan yerlardir. 2004-yilda tumanda ikki şaharça — Gulbahor va Bözsuv hamda 8 ta qişloq fuqarolari yiğini bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, 2017-yil avgust holatiga tuman tarkibida 5 ta şaharça va 8 ta qişloq fuqarolari yiğini mavjud.
Tabiati
13Tuman hududi asosan tekislikdan iborat, ayrim joylarda adirlar uçraydi. ÖzME'ga köra, yer yuzasida Çirçiq daryosining beşta terrasasi aniq ajralib turadi. Tuproqlari böz va ötloq tuproqlar. Iqlimi kontinental: yillik örtaça harorat 12,5—13°, iyulda örtaça 26°, yanvarda −1... −2°. Yiliga 280 mm atrofida yoğin tuşadi, ösuv davri 210 kun davom etadi.
Hududdan Çirçiq daryosi, Kurkuldak, Jön, Bözsuv va Şimoliy Toşkent kanallari oqib ötadi. Yovvoyi ösimliklardan qamiş, ğumay, yantoq, şöra, ajriq va kakra ösadi. Hayvonlardan çiyaböri, tulki, quyon, jayra, börsiq va yovvoyi ördak uçraydi.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2004-yilda tuman aholisi 157,7 ming kişi bölgan, ulardan 140,8 mingi qişloqlarda, 16,9 mingi şaharçalarda yaşagan. Rusça Vikipediya keyingi ma'lumot sifatida 246 200 kişini keltiradi: ularning 70,8 foizi özbeklar, 10,2 foizi qozoqlar, 7,4 foizi ruslar, qolganlari tojiklar va boşqa millat vakillari.
Xöjaligi
13ÖzME'ga köra, tumanda Yangiyöl yoğ-moy kombinati, «Yangiyöl biokimyo» aksiyadorlik jamiyati, konserva, ğişt, asfalt-beton va vino zavodlari, Quyi Bözsuv GESi, baliqçilik va parrandaçilik xöjaliklari faoliyat yuritgan. Qişloq xöjaligida paxtaçilik, ğallaçilik, sabzavotçilik, bağdorçilik, çorvaçilik va pillaçilik rivojlangan. Tuman hududidan Katta Özbekiston trakti va Toşkent temir yöli ötadi.
Madaniyati va arxeologik yodgorliklari
13Tumanda umumiy ta'lim, musiqa va sport maktablari, kasb-hunar kollejlari, madaniyat saroyi, markaziy kasalxona va boşqa muassasalar mavjud. Nov qişloğida dam oliş uyi va yurak kasalliklari sanatoriysi joylaşgan. ÖzME'ga köra, Qöştepa, Qoratepa, Yöğontepa, Niyozboştepa, Şamatepa va Bözsuv tepalari tuman hududidagi arxeologik yodgorliklar hisoblanadi. 1930-yildan «Yangiyöl» tuman gazetasi naşr etiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Yangiyöl tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3845 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAYangiyöl tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3845
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3845
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Янгиюльский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 10-jild, 62–63-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 62–63-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.