Konstantin Skryabin
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Konstantin Ivanoviç Skryabin (1878–1972) — rus va sovet veterinar olimi, gelmintolog va parazitolog, mamlakatda gelmintologiya fanining asosçisi. ÖzME'ga köra, u 1878-yil 7-dekabrda Sankt-Peterburgda tuğilgan va 1972-yil 17-oktabrda Moskvada vafot etgan. Rusça Vikipediyaga köra, olim Moskvadagi Novodeviçye qabristoniga dafn etilgan. U SSSR Fanlar akademiyasi, Butunittifoq qişloq xöjalik fanlari akademiyasi (1935) va Tibbiyot fanlari akademiyasi (1944) akademigi, 1958-yildan Sotsialistik Mehnat Qahramoni bölgan.1
Hayoti va faoliyati
13ÖzME'ga köra, Skryabin 1905-yilda Yuryev (hozirgi Estoniyadagi Tartu) veterinariya institutini tamomlagan va 1911-yilgaça Turkiston ölkasida veterinar vraç bölib işlagan. Rusça Vikipediyaga köra, 1907–1911-yillarda u Avliyoota (hozirgi Taraz) şahrida xizmat qilgan, söngra Peterburgda işlagan. 1917–1920-yillarda Novoçerkasskdagi Don veterinariya institutida professor bölgan.
1920-yilda Moskvaga köçgaç, rusça Vikipediyaga köra, Skryabin Davlat eksperimental veterinariya institutida gelmintologiya bölimini tuzgan; 1931-yilda bu bölim Butunittifoq gelmintologiya institutiga aylantirilgan va olim 1957-yilgaça uni boşqargan. 1920-yilning özida u Moskva veterinariya institutida parazitologiya kafedrasiga asos solgan. ÖzME'ga köra, 1921–1949-yillarda u Ye. I. Marsinovskiy nomidagi Tibbiyot parazitologiyasi va tropik tibbiyot institutida gelmintologiya bölimiga rahbarlik qilgan, 1942–1972-yillarda gelmintologiya laboratoriyasi mudiri, 1943–1952-yillarda SSSR Fanlar akademiyasi Qirğiziston filiali prezidiumining raisi, 1956–1961-yillarda Butunittifoq qişloq xöjalik fanlari akademiyasining vitse-prezidenti bölgan.
ÖzME SSSR Fanlar akademiyasiga a'zolik yilini 1935 deb körsatadi, rusça Vikipediyaga köra esa u 1939-yil 29-yanvarda akademik etib saylangan. Şu manbaga köra, Skryabin AQŞ, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Polşa, Vengriya va boşqa mamlakatlarning bir qator akademiya va ilmiy jamiyatlariga a'zo bölgan.
Ilmiy merosi
13ÖzME'ga köra, Skryabin rahbarligida parazit qurtlar — gelmintlarning tuzilişi, biologiyasi, kelib çiqişi, sistematikasi, ekologiyasi hamda ular qözğatadigan kasalliklarning hayvonlar va odamlar orasida tarqalişi örganilgan. Rusça Vikipediyaga köra, uning rahbarligida 300 dan ortiq ekspeditsiya uyuştirilgan. Olim gelmintlarning 200 dan ziyod yangi turini kaşf etgan va 120 ta avlodini tavsiflagan. ÖzME uning degelmintizatsiya va devastatsiya haqidagi ta'limotlari odam va qişloq xöjalik hayvonlaridagi gelmintozlarga qarşi kuraşning nazariy asosiga aylanganini qayd etadi.
Özbekiston bilan aloqasi
13ÖzME'ga köra, Skryabin Örta Osiyoda, jumladan Özbekistonda gelmintologiyaning rivojlanişiga katta hissa qöşgan: respublikada bir neça ekspeditsiya uyuştirgan, gelmintologiya laboratoriyalarini taşkil etgan, M. A. Sultonov, Ş. A. Azimov, N. M. Matçonov kabi köplab mahalliy mutaxassislarni tayyorlagan. U Rossiya (1927), Qirğiziston (1954) va Özbekistonda (1962) xizmat körsatgan fan arbobi unvonlariga sazovor bölgan.
Xotirasi
13ÖzME'ga köra, Moskvadagi gelmintologiya instituti, Bişkekdagi Qirğiziston qişloq xöjalik instituti va Samarqanddagi Özbekiston veterinariya ilmiy-tadqiqot instituti uning nomi bilan atalgan. Rusça Vikipediyaga köra, olim şarafiga 200 dan ortiq hayvon taksoni, asosan gelmintlar, jumladan 40 dan ziyod avlod nomlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Konstantin Skryabin // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4150 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKonstantin Skryabin. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4150
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4150
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Скрябин, Константин Ивановичru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 7-jild, 455–456-b.manbaa.uz · ÖzME, 7-jild, 455–456-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.