Axtar Mansur
SaqlaşBoşqa nomlari: Akhtar Mansour
Öqiş: 2 daqiqa
Axtar Mansur (Mulla Axtar Mansur) — Mulla Umar vafotidan keyin Tolibon harakatiga rahbarlik qilgan afğon jangari qömondoni. U Afğonistonning birinçi Islom amirligi davrida fuqaro aviatsiyasi vaziri lavozimida işlagan.
Hayoti
13Uzbekça va rusça Vikipediyada Axtar Mansur 1968-yilda Qandahorda tuğilgan deb körsatilgan. Inglizça Vikipediyada esa tuğilgan yili taxminan 1959-yil deb berilgan, biroq Tolibon veb-saytidagi tarjimai holda tuğilgan sana hijriy-şamsiy 1347-yil (1968-yilga mos) deb yozilgani va bu yilni S. Mehsud (West Point CTC) ham tasdiqlagani aytiladi. Tolibon ma'lumotiga köra, u Qandahor viloyatining Maivand tumanidagi Kariz yoki Band-i-Taymur qişloğida tuğilgan deb taxmin qilinadi. Ahmed Raşidga köra u alizay qabilasidan, boşqa manbalarga köra işoqzay qabilasidan bölgan; ikkalasi ham puştunlarning durroniy tarmoğiga kiradi.
Inglizça Vikipediyaga köra, 1985-yilda u sovet bosqiniga qarşi uruşga qöşilgan, 1987-yilda jarohat olgan va keyinçalik Pokistonning Kvetta şahriga köçgan. Uruşdan söng diniy ta'limni davom ettirib, Peşovarga borgan.
Islom amirligi davri
13Qandahor aeroporti egallangaç, u şu aeroportning boşqaruvçisi etib tayinlangan. 1996-yilda Kobul olingaç, Mulla Umar uni Ariana aviakompaniyasi direktori va aviatsiya hamda turizm vaziri qilib tayinlagan. 1997-yilda Mozori Şarifni egallaş urinişi paytida u özbek qömondoni tomonidan asirga olingan va ikki oydan keyin asirlar almaşinuvi orqali ozod qilingan. 2001-yilda u Hamid Karzayga taslim bölib, afv söragan; keyinçalik Pokistonga qoçgan.
Tolibon rahbari sifatida
13U 2007-yilgaça Qandahor “soyadagi hokimi” bölgan, Kvetta şurosida faoliyat yuritgan. 2011-yil 29-noyabrda Birlaşgan Millatlar Taşkiloti sanksiyalar röyxatiga kiritilgan. Manbalarga köra, 2013-yilda Qatarda Tolibonning siyosiy idorasi oçilişiga ta'sir qilgan.
2015-yil 29-iyulda Mansur Tolibon rahbari etib saylandi, natijalar 30-iyulda e'lon qilindi. Saylov hamma tomonidan tan olinmagan: ayrim qömondonlar Mulla Umarning öğli Yoqubni rahbar qilişni xohlagan, Yoqub Mansurning tayinlanişini oçiq rad etgan. U Sirojiddin Haqqoniyni örinbosarlaridan biri deb e'lon qilgan. 2015-yil 13-avgustda Al-Qoida yetakçisi Ayman az-Zavohiriy unga sodiqlik qasamyodini e'lon qilgan.
Ölimi
132015-yil dekabr boşida uning boşqa yetakçilar bilan otişmada halok bölgani haqida xabarlar tarqalgan, ammo bu ma'lumot tasdiqlanmagan. 2016-yil 21-may kuni Afğoniston–Pokiston çegara hududida, Balujistonda, Amerika dronlari u bölişi kutilgan maşinaga raketa hujumi uyuştirgan. 22-may kuni uning vafotini Mulla Abdul Rauf va Afğoniston boş vaziri Abdulla Abdulla tasdiqlagan. Inglizça Vikipediyaga köra, AQSh prezidenti Barak Obama Mansur Kobuldagi Amerika nişonlariga hujum rejalaştirgani uçun yöq qilinganini aytgan. Uning örniga Tolibon rahbari bölib Mavlaviy Haybatulloh Oxundzoda keldi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Axtar Mansur // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1154 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAxtar Mansur. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1154
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1154
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q2829007wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.