Viktor Bryuxanov

Viktor Petroviç Bryuxanov (1935-yil 1-dekabr, Toşkent — 2021-yil 13-oktabr, Kiyev) — 1970–1986-yillarda Çernobil atom elektr stansiyasi (AES) direktori bölgan muhandis-energetik. 1986-yilgi Çernobil avariyasidan keyin lavozimidan çetlatilib, sud qarori bilan ozodlikdan mahrum qilingan.

Bryuxanov Toşkentda tuğilgan. Toşkent politexnika institutining energetika fakultetini tamomlagan (rus tilidagi Vikipediyada tamomlagan yili 1959 deb körsatilgan). Ingliz tilidagi maqolaga köra, u tört farzandning kattasi bölgan, otasi oynaband, onasi farroş bölgan; öz birodarlari orasida yagona oliy ma'lumotli bölgan.

Institutdan söng Angren TESda (Toşkent viloyati) deaerator qurilmasi navbatçisidan turbina tsexi boşliğigaça bölgan lavozimlarda işlagan. Bölajak rafiqasi Valentina bilan stansiya qurilişi paytida, stajyor bölib işlayotganda tanişgan; töylari 1960-yil dekabrida bölgan.

1966-yilda Donetsk viloyatidagi Slavyansk GRESga taklif qilingan va 1970-yilgaça katta usta, tsex boşliği örinbosari, tsex boşliği hamda boş muhandis örinbosari lavozimlarida işlagan. 1966-yildan KPSS a'zosi bölgan.

Uzbekça va rusça maqolalarga köra, 1969-yil oxirida yangi atom elektr stansiyasi direktori etib tayinlangan. 1970-yil boşida Çernobilga stansiya va xodimlar uçun şahar — kelajakdagi Pripyat qurilişini taşkil qiliş uçun kelgan. 1972-yil qişda oilasi Pripyatdagi Lenin prospekti, 6 manzilidagi kvartiraga köçgan. 1970-yil apreldan 1986-yil iyulgaça V. I. Lenin nomidagi Çernobil AES direktori bölgan. Şu yillarda partiyaning Kiyev viloyat, Çernobil okrugi va Pripyat şahar qömitalari byurosi a'zosi, mahalliy Kengaşlar deputati etib saylangan, KPSS XXVII qurultoyi delegati (1986) bölgan.

1986-yildagi avariyadan keyin Bryuxanov direktorlikdan çetlatildi. 1986-yil iyuldan 1987-yil iyulgaça stansiyaning işlab çiqariş-texnik bölimi boşliği örinbosari bölib işladi. 1986-yil 3-iyulda KPSS Markaziy Qömitasi Siyosiy byurosi qarori bilan partiyadan çiqarildi.

Onasi, öğlining ayblanayotgani haqidagi xabardan keyin yurak xurujidan vafot etgan. Bryuxanovga ayblov Ukraina SSR Jinoyat kodeksining 220-moddasi (portlovçi işlab çiqarişlarda xavfsizlik qoidalarini buziş) böyiça e'lon qilingan. Bu sana uzbekça va rusça maqolalarda 13-avgust, ingliz tilidagi maqolada esa 12-avgust deb berilgan.

1988-yil 29-iyulda SSSR Oliy sudi sudlov hay'ati uni 10 yillik ozodlikdan mahrum qilişga hukm qilgan. Ingliz tilidagi maqolaga köra, u Donetskdagi koloniyada jazoni ötagan. 1991-yil 30-sentabrda muddatidan oldin ozod qilingan.

Ozodlikdan söng Çernobil AESda texnik bölim boşliği, 1992-yildan Ukraina Taşqi savdo vazirligi tarkibida işlagan. 1992-yil avgustdan Kiyevning Desnyanskiy tumanida yaşagan. Ingliz tilidagi maqolaga köra, 1995-yilda Ukrinterenergoda işlagan, 2015-yil dekabrigaça köriş qobiliyati yomonlaşgani sababli nafaqaga çiqqan. Avariya oqibatlarini bartaraf etişda qatnaşgan (1-toifa) va II-guruh nogironi bölgan. Intervyularida özi va xodimlarini aybdor deb hisoblamagan, avariya sababi sifatida «texnologiyaning nomukammalligi»ni körsatgan. 2021-yil 13-oktabrda Kiyevda vafot etgan va şu yerda dafn qilingan.

Ukraina SSR Davlat mukofoti (1978), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1978), Oktabr inqilobi ordeni (1983), «Mehnat faxriysi» medali va Ukraina SSR Oliy Kengaşining faxriy yorliği (1980) bilan taqdirlangan.

Rafiqasi Valentina Mixaylovna — energetik. Öğli Oleg 1969-yilda tuğilgan. Qizi Liliya — vraç-pediatr; uning tuğilgan yili uzbekça va rusça maqolalarda 1964, ingliz tilidagi maqolada 1961 deb körsatilgan.

HBÖning «Çernobil» mini-serialida (2019) Bryuxanov rolini Kon ÖNil ijro etgan.