Sultonov Aleksey Fayzullaeviç
SaqlaşBoşqa nomlari: Alexei Sultanov
Öqiş: 2 daqiqa
Aleksey Fayzulhaqoviç Sultonov (1969-yil 7-avgust, Toşkent — 2005-yil 30-iyun, Fort-Uert, AQSh) — pianinoçi. 2004-yildan AQSh fuqarosi bölgan. 1989-yilda Van Klibern nomidagi xalqaro pianinoçilar tanlovida ğolib çiqqan.
Hayoti
13Sultonov Toşkentda sozandalar oilasida tuğilgan. Uning bobosi tomondan buvisi — özbek aktrisasi Zamira Hidoyatova. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, otasi Toşkent konservatoriyasi öqituvçisi, onasi esa Moskvadagi bolalar san'at maktabida skripka öqituvçisi bölgan; inglizça manbada otasi violonçelçi, onasi skripkaçi deb körsatilgan. Sergey ismli ukasi ham pianinoçi.
Özbekça va rusça maqolalarga köra, u tört yoşidan Respublika musiqa maktabida Tamara Popoviç qöl ostida öqigan. Inglizça manbada pianino darslari olti yoşidan boşlangani aytiladi. Yetti yoşida Motsartning re major rondosini (K. 382) orkestr bilan ijro etib, ilk bor sahnaga çiqqan; sakkiz yoşidan muntazam konsertlar bergan. Ön beş yoşida Özbekiston komsomol mukofoti laureati bölgan. Keyinçalik Moskva konservatoriyasida Lev Naumov sinfida öqigan.
Tanlovlardagi iştiroki
131986-yilda Moskvadagi VIII Çaykovskiy tanlovida 16 yoşli Sultonov favoritlardan biri hisoblangan. Qur'a taşlaşdan oldin qöli jarohatlangan (pianino qopqoği tuşgani yoki devorga muşt urgani haqida ikki versiya bor), şifokor barmoği singanini aytgan. U oğriq qoldiruvçi dori bilan ijro etgan, ammo finalga çiqmagan.
1989-yilda Sultonov Van Klibern tanlovi finalida Raxmaninovning Ikkinçi kontsertini ijro etib, ğolib bölgan. Gran-prisini hakamlar hay'ati raisi Van Klibernning özi topşirgan. Inglizça manbaga köra, tanlov 11-iyunda yakunlangan va u 19 yoşda, iştirokçilar içida eng yoşi edi. Ğalabadan söng u butun dunyoda tanilgan; rusça manbada 200 kontsertlik gastrol şartnomasi tilga olinadi.
1990-yilda Moskva konservatoriyasidagi öqişni tark etgan, 1991-yildan AQShda yaşagan. Rusça maqolada bunga harbiy xizmatga çaqiriliş xavfi sabab bölgani aytiladi.
1995-yilda Şopen nomidagi tanlovda hakamlar hay'ati birinçi mukofotni bermay, unga ikkinçi mukofotni bergan. Özbekça maqolaga köra, u diplomni olişdan boş tortgan; inglizça manbada u ğoliblar kontsertini boykot qilgani yozilgan. 1998-yilda Çaykovskiy tanlovida Prokofyevning Yettinçi sonatasi juda temperamentli deb topilib, finalga qöyilmagan. Hakamlar hay'ati raisi Andrey Eşpay bundan „uyalganini“ aytgan. Birinçi mukofot Denis Matsuyevga berilgan.
Kasalligi va vafoti
13Özbekça va rusça manbalarga köra, 2001-yilda takroriy insultlar tufayli tanasining çap tomoni falajlangan, çap közi kör bölgan. Inglizça manbada birinçi insult 1995-yilda emas, 1996-yilda bölgani yozilgan; özbekça maqolada esa u Şopen tanlovidan söng insult boşdan keçirgani aytiladi. Rafiqasi, violonçelçi Datse Abele xayriya kontsertlarida unga çap qöl partiyalarini ijro etib yordam bergan. U 2005-yil 30-iyunda Fort-Uertda 35 yoşida vafot etgan. Rusça manba yurak töxtaşini, inglizça manba insultdan keyingi böğilişni sabab deb körsatadi.
Ijodi
13Sultonov romantik va postromantik repertuarga moyil edi. Asosiy yozuvlari Raxmaninov, Şopen, List va Skriabin asarlaridan iborat. Inglizça manbaga köra, Çaykovskiy va Raxmaninov kontsertlari Maksim Şostakoviç boşqaruvidagi London simfonik orkestri bilan yozilgan (Teldec Classics). U Piter Rozenning 1989-yilgi tanlov haqidagi «Here to Make Music» hujjatli filmida ham iştirok etgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Sultonov Aleksey Fayzullaeviç // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1366 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASultonov Aleksey Fayzullaeviç. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1366
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1366
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q429035wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.