Abdulkarim Buxoriy
SaqlaşBoşqa nomlari: Abd al-Karim Bukhari
Öqiş: 2 daqiqa
Abdulkarim Buxoriy — Buxoroda yaşagan tarixçi, geograf va sayyoh. U Buxoro elçilik missiyalari tarkibida Rossiya va Turkiyaga borgan hamda Markaziy Osiyo tarixiga bağişlangan asar yozgan.
Hayoti
1,3Manbalarda uning tuğilgan yili aniq körsatilmagan. Özbekça Vikipediyada tuğilgan yili noma'lum (« ? ») deb berilgan va u 1830-yilda vafot etgan deyiladi. Rus Vikipediyasida u 18-asrning ikkinçi yarmida Buxoroda tuğilgan va 1830-yilda Konstantinopolda vafot etgan, deyiladi. Ingliz Vikipediyasiga köra, u Buxoroda 1760-yillarning boşida tuğilgan va 1830/31-yildan keyin vafot etgan.
Rus Vikipediyasida u buxorolik sayyidlar avlodiga mansub bölgani aytiladi. Ingliz Vikipediyasi ma'lumotiga köra, u 16 yoşida Kaşmirga borib qaytgan. Ikkinçi safarini 1789–90-yillarda boşlab, Semey, Yining, Aksu, Qaşqar, Yorkent, Kaşmir va Tibet orqali yurgan. 1799–1800-yillarda Buxoroda turgan Mahmudşoh Durroniy bilan uçraşgan.
Elçilik safarlari
1,3Özbekça Vikipediyaga köra, 1804-yilda amir Haydar Rossiyaga yuborgan elçilar safida ta'minotçi bölib Peterburg, Moskva va Astraxonda bölgan. Ingliz Vikipediyasida bu elçilik bilan Peterburgda 9 oy turgani, Moskva, Astraxon va Xiva xonligida ham bölgani qayd etilgan. Rus Vikipediyasida 1804-yilda u Mir Alouddin qoşida xöjalik işlariga mas'ul bölgani aytiladi.
Turkiyaga safar sanasi manbalarda turliça. Özbekça Vikipediyada 1807-yilda sarkotib sifatida Istanbulga borgani va u yerda uylanib, umrining oxirigaça qolgani yoziladi. Ingliz Vikipediyasida u 1807-yil oktyabrda elçilar bilan Istanbulga kelgani, u yerda oilasi yuqumli kasallikdan vafot etgani va qayta uylangani, 1814-yil fevralda esa Buxoro elçisining boş kotibi bölgani aytiladi. Rus Vikipediyasi esa u vatanini 1806-yilda tark etib, elçilar bilan Konstantinopolga ketganini yozadi.
Asari
1,3Uning Turkiston va Afğoniston tarixiga oid yagona asari bizgaça yetib kelgan; u «Tarixi Nadimiy» nomi bilan maşhur (özbekça Vikipediya). Ingliz Vikipediyasida asar nomsiz deb ta'riflanadi va asosan Markaziy Osiyo tarixiga bağişlangani aytiladi.
Asar yozilgan sana haqida ham ma'lumotlar farq qiladi: rus Vikipediyasida 1817-yil, ingliz Vikipediyasida 1815-yil (matn 1830–31-yillarda yangilangan) körsatilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, asar Nodirşoh davridan boşlanib, muallif Markaziy Osiyoni tark etgan paytgaça bölgan voqealarni, ayniqsa Buxoro va Afğonistonni yoritadi; Xiva, Qöqon, Şarqiy Turkiston, Kaşmir, Xuroson, Badaxşon, Çitral, Darvoz, Kulob va Jammuga oid qisqaroq bölimlar ham bor.
Naşrlari
1,3Rus Vikipediyasiga köra, asar forsiy tilda 1873–1874-yillarda Misrda çop etilgan. Fransuz şarqşunosi Ş. Şefer uni «Markaziy Osiyo tarixi» deb nomlab, fransuz tilida 1876-yilda Parijda naşr ettirgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Abdulkarim Buxoriy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1468 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAbdulkarim Buxoriy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1468
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1468
Hayot yöli 3 bekat · Globusda köriş →
Buxoro 1760–1804 · 44 yil
Buxoroda tuğilgan (1760-yillar boşi); keyinçalik elçilik safariga ketguniga qadar Buxoro bilan boğliq bölgan.
Manba: https://en.wikipedia.org/wiki/Abd_al-Karim_BukhariSankt-Peterburg 1804–1805 · 1 yil
Buxoro elçilik safarida Rossiyada 9 oy turgan.
Manba: https://en.wikipedia.org/wiki/Abd_al-Karim_BukhariIstanbul 1807–1830 · 23 yil
Elçilar safida Istanbulga kelgan, u yerda qayta uylanib, umrining oxirigaça yaşagan.
Manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Abdulkarim_Buxoriy
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q18117375wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
- 2https://en.wikipedia.org/wiki/Abd_al-Karim_Bukharien.wikipedia.org
- 3https://uz.wikipedia.org/wiki/Abdulkarim_Buxoriyuz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.